На сцене Дома культуры «Сайдыы» села Казачье Усть-Янского района состоялся концерт, посвященный декаде Олонхо. Концерт открыли учащиеся Детской школы искусств села Казачье фольклорно-хореографической постановкой «Олонхо үс дойдута» («Три мира Олонхо»). Олонхо – самый крупный жанр якутского фольклора. Олонхо как эпический идеал вобрал в себя вековые традиции народа саха. Вместе с тем эпическое творчество якутских олонхосутов […]
В этом году в рамках празднования Декады Олонхо было проведено более 80 мероприятий по всей Якутии. Здесь важно отметить, что в Год семьи в России и Год детства в Республике Саха (Якутия) участие семей и детей стало намного больше. Декада завершилась торжественным собранием общественности, посвященным 25-летию «Ассоциации Олонхо» и ярким вечером подведения итогов. На сцене […]
Она начала работу в Северо-Восточном федеральном университете Республиканская школа с лекциями об олонхо — древнейшем якутском эпическом искусстве и исследованиях ученых в этой области — начала работу в Северо-Восточном федеральном университете (СВФУ) имени М.К. Аммосова в Якутске. Об этом сообщила ТАСС ученый секретарь Научно-исследовательского института Олонхо СВФУ Раиса Корякина. «В Якутии сегодня сильно возрос интерес […]
Ахсынньы 16 күнүгэр Мүрү нэһилиэгин Күлүмнүүр аатынан Култуура дыбарыаһыгар Роман Алексеев-Бөҕө Арамаана “Алаатыыр Ала Туйгун” олоҥхотун бастакы үйэтин — “Кыыс Ньургун” олоҥхо-испэктээги — Бороҕон талааннаах дьоно оонньоон көрдөрдүлэр. Билэрбит курдук, “Алаатыыр Ала Туйгун” кээмэйинэн саамай уһун олоҥхо буолар: 50 тыһыынчаттан тахса хоһоонунан устуруокалаах. Олоҥхонон дьүһүйүүбүт 1 чаас 20 мүнүүтэлээх буолла. Манна барыта сүүсчэкэ киһи кыттыыны […]
СӨ Национальнай бибилэтиэкэтин иһинэн тэриллибит электроннай издательствоҕа “Олоҥхону сыыппара худуоһунньуктара ойуулууллар” диэн альбом-кинигэ таҕыста. 2022 сыллаахха “Сообщество цифровых художников” диэн түмсүү тутаах дьоно Туйаара Стручкова уонна Светлана Яковлева көҕүлээһиннэринэн “Fantasy Olonkho” диэн мультимедийнай күрэх-быыстапка буолбута. Онно сыыппара худуоһунньуктара олоҥхо тиэмэтигэр уруһуйдарынан кыттыбыттара. Барыта 101 сайаапка, 68 үлэ киирбитэ. Бастыҥ үлэлэри Олоҥхо дэкээдэтин чэрчитинэн “Арассыыйа – […]
Сатаҕай Е.А. Шишигин аатынан орто оскуолатыгар улуустааҕы кэтэхтэн Ааҕыы күрэҕэ ыытыллан түмүктэр таҕыстылар. Тэрээһин Олоҥхо сылын түмүктүүр биир улахан тэрээһининэн буолар. Былыргы дьыллар былдьаһыктаах мындааларыгар, урукку дьыллар охсуһуулаах уорҕаларыгар тыйыс дойдуну уһун тыыннаабыт, сылаас эркиннээбит, саха омук уйгулаах олоҕу уһанарыгар төһүү буолбут олоҥхобутун өрө тутар туһаанаах сылбыт түмүктэнэн эрэр. Ол курдук биһиги оскуолабытыгар Олоҥхо сылын […]
Аҕыйах хонугунан, сэтинньи 30 күнүгэр «Айылгы» НАДь айар сезонун аһыллыытынан, П.М. Решетников аатынан народнай театр 55 сылын бэлиэтээн, олоҥхоһут И.Г. Тимофеев-Теплоухов төрөөбүтэ 155 сылыгар ананан «Куруубай хааннаах Кулун Куллустуур» олоҥхону туруоруохтара. Онуоха сыанаҕа 250-ча киһи кыттара күүтүллэр. Бу Чурапчытааҕы народнай театр историятыгар буола илик түгэн. Сүдү олоҥхону туруорбут талааннаах режиссер Иван Бушковы көрсөн кэпсэттим. […]
Биһиги уйаара-кэйээрэ биллибэт киэҥ Сахабыт сирин хас биирдии улууһа, хас биирдии түөлбэтэ, төрүт үгэстэри үйэтитиигэ уонна тарҕатыыга өйдөрүн-санааларын, сүрэхтэрин сылааһын ууран айымньылаахтык үлэлиир олус көхтөөх, энтузиаст дьоннордоох. Оннук дьон кэккэтигэр Чурапчы улууһугар, биир бастакынан, кэргэннии Мария Андреевна, Валерий Петрович Герасимовтары уонна Чурапчы култууратын өр сылларга салайсыбыт, билигин “Олоҥхо” киинин дириэктэрэ, урууллаан кэлбит кинилэр үөлээннээхтэрин Дмитрий Дмитриевич Попову ааттыыллара чахчы. […]
Амматааҕы Күннүк Уурастыырап аатынан киин библитека айти саалатыгар Илья Владимирович Семенов – Ураанай Уола түөрт кинигэтин сүрэхтэниитэ буолла. Ураанай Уола бэйэтин ураты, саҥа «куолаһынан» саҥаран, чаҕылхай айымньыларынан бар дьон тапталын, ытыктабылын тута ылан, суруйааччылар күрэхтэригэр элбэх номинациялары ылла, айымньылара сыаҥка буолан турдулар: 2009 с. «Һөдьүөт Боотур» олоҥхо-поэма Амма улууһугар Абаҕа нэһилиэгэр Ыччат ыһыаҕар туруруоруллубута. Режиссер […]
Олоҥхо ыһыаҕын көрсө бу күннэргэ Ольга Иванова-Сидоркевич аатынан оҕо айар, сайдар киинигэр биир дойдулаахпыт, Үүнэр көлүөнэ тыйаатырын артыыһа Марина Корнилова салалтатынан «Амма чэчирэ» ансаамбыл «Харама Боотур уонна Амма Куо» диэн Илья Семёнов-Ураанай Уола олоҥхо-остуоруйатын туруутугар үлэлэспитэ. “Амма чэчирэ” ансаамбыл уус-уран салайааччыта Анна Матвеева ыҥыран, Саха Өрөспүүбүлүкэтин үтүөлээх артыыһа Марина Валерьевна Корнилова идиэйэ этэн, аан бастакытын туруоруллар испэктээккэ […]
«Олоҥхолоох айан: НОО!» бырайыак үһүс десана Нерюнгри куоракка сырыытын туһунан «Якутия 24» ханаалга көрдөрдүлэр.
Бу сайыҥҥы Олоҥхо ыһыаҕа Нерюнгрига буолар. Бырамыысыланнай куорат, биллэн турар, нууччалыы эйгэлээх. Онон олохтоохтору эрдэттэн бэлэмниир соруктан, олоҥхо диэн тугун билиһиннэрэ, хайдах толорулларын иһитиннэрэ, “Олоҥхолоох айан: НОО!” ыччат десана ахсынньы 9-12 күннэригэр Нерюнгрига үлэлээтэ. Үһүс сылын тэриллэр олоҥхолоох айаны, Олоҥхо ассоциациятын өйөбүлүнэн, Култуура уонна ускуустуба Аартыкатааҕы үнүстүүтэ СӨ Национальнай бибилэтиэкэтин кытта кыттыһан тэрийэр. Онон […]
Сэтинньи 25 күнүттэн ахсынньы 5 күнүгэр диэри өрөспүүбүлүкэҕэ Олоҥхо дэкээдэтэ ыытыллар. Бу күннэргэ улуустар нэһилиэктэрин ахсын оскуолаларага, уһуйааннарга араас тэрээһиннэр ыытыллаллар. Таатта лиссиэйин IV кылааһын туйгун үөрэнээччитэ Валерия Румянцева олоҥхолуур. Кыысчааҥҥа олоҥхо умсугутуулаах эйгэтин ийэтэ үөскэппит. Хаартыскалары Валерия Румянцева тиксэрдэ. Валерия уһуйаан сааһыттан олоҥхону интэриэһиргээн саҕалаабыт. Онуоха уһуйаан иитээччилэрэ Нюргуяна Ивановна Егорова, Валентина Иннокентьевна Голикова […]
Саха норуодунай бэйиэтэ Күннүк Уурастыырап ити курдук олус бэргэнник этэн, суруйан кэбиспитэ, бу, Национальнай эпоһы харыстааһыҥҥа “Олоҥхо Ассоциацията” Өрөспүүбүлүкэтээҕи уопсастыбаннай тэрилтэ төрүттэммитэ 25 сыла туолуутун бэлиэтиир дьоро түһүлгэҕэ хаста даҕаны ахтыллан, ураты тыыннанан иһилиннэ. Үйэ чиэппэрэ кэрэ-бэлиэ дааталаах тэрээһиҥҥэ ахсынньы 4 күнүгэр М.К.Аммосов аатынан ХИФУ “Сэргэлээх уоттара” Култуура киинигэр саха омук чулуу айымньытын ОЛОҤХОНУ харыстыыр, […]
Ренессанс смычковых музыкальных инструментов случился не так давно, являясь продуктом развития музыкальной культуры, ренессансных процессов в этнокультурном комплексе нашей республики. Во многом популярности инструменту придали эксперименты с аутентичным звуком, например, известного мастера и импровизатора Руслана Прокопьевича Габышева, инструменты которого могут «говорить» и «петь» человеческим голосом и явлениями природы, так как струны выполнены из конских волос […]
Былырыын 2023 сыллаахха Былатыан Ойуунускай төрөөбүтэ 130 сылынан Чөркөөххө “Хомуур олоҥхо” түһүлгэ тэриллибитэ. Хаартыска: Ньургуйаана Халгаева тиксэриитэ. Бырайыак ааптарынан Таатта улууһун норуот айымньытын дьиэтин фольклору сүрүннүүр методиһа Майя Гаврильевна Егорова буолар. Быйыл “Хомуур олоҥхо” Былатыан Ойуунускай аатын сүгэр Литературнай түмэлгэ Сардаана Ойунская төрөөбүтэ 90 сылыгар анаан ыытылынна. Манна «Дьулуруйар Ньургун Боотур» олоҥхо 9 ырыатын ааттаах-суоллаах […]
Үөһээ Бүлүү улууһугар, Олоҥхо дэкээдэтин чэрчитинэн, Ф.Н.Тимофеев – Биэчэрэ «Киндили Хаадыат» олоҥхотунан «Түмэн Түүрэй бухатыыр» оҕо олоҥхотун премьерата буолла. Уон күннэх Олоҥхо дэкээдэтин түмүктэммитин кэннэ сүрүн киэргэппит тэрээһининэн, дьон-сэргэ интэриэһин тарпыт «Киндили Хаадыат” Ф.Н.Тимофеев – Биэчэрэ «Түмэн Түүрэй бухатыыр» олоҥхотунан аан тыллаах, 4 көстүүлээх, 7 хартыыналаах оҕо олоҥхото тэриллэн ыытылынна. Бу туһунан Үөһээ Бүлүүтээҕи Норуот […]
Бу дьыл сэтинньи-ахсынньы ыйдарыгар Олоҥхо ассоциацията уонна “Арылы кустук” үөрэхтээһин уопсастыбаннай ситимин тэрийиитинэн, оскуолаҕа киириэн иннинээҕи саастаах оҕолорго анаан бэйэ айбыт оонньууларын уонна оонньуурдарын көрдөрүү өрөспүүбүлүкэтээҕи күрэһэ тэрилиннэ. Бу күрэс сыала-соруга: олоҥхо тиэмэтигэр олоҕуран, ураты оонньуулары, оонньуурдары айан оҥоруу, оонньуулар, оонньуурдар араастарын дьоҥҥо-сэргэҕэ көрдөрүү, дьиэ кэргэн атыылаһарыгар анаан элбэтэр суоллары тобулуу. Таатта улууһун уһуйааннара […]
Национальнай бибилэтиэкэҕэ оҕо ааҕар киинигэр Тайаана Никифорова бырайыагынан бэчээттэммит «Олонхо звучит по-русски» кинигэ биһирэмэ буолла. Тайаана Афанасьевна СӨ Национальнай бибилэтиэкэтигэр оҕо ааҕар киинин сүрүн бибилэтиэкэрэ, алгысчыт. Кини доруобуйаларыгар хааччахтаах оҕолору, тулаайах уонна төрөппүт көрүүтэ-истиитэ суох хаалбыт оҕолор өрөспүүбүлүкэтээҕи (коррекционнай) оскуола-интэринээттэрин иитиллээччилэрин кытары бииргэ көмөлөөн бу кинигэни оҥордулар. Кэтэһиилээх, долгутуулаах күн оскуола-интэринээттэн 20-чэ оҕо кэлэн ыалдьыттаата. […]