Бу дьыл олунньу 3 күнүгэр Дьокуускай куоракка Төрөөбүт тыл декадатын чэрчитинэн “Айыы Кыһата” национальнай гимназияҕа бэһис төгүлүн куораттааҕы Олоҥхо олимпиадата буолан ааста. Олимпиаданы, 2019 сылтан Дьокуускай куорат Үөрэҕин дьаһалтатын уонна куорат саха тылын учууталларын методическай холбоһугун «Тыыннаах тыл» бырайыагын чэрчитинэн, резолюция ылынан, Айыы Кыһатыгар, Былатыан Ойуунускай аатынан «Олоҥхо» түһүлгэтэ диэн ааттаан, V кылаастан Х кылааска […]
Конференцию открыла панельная сессия с участием ведущих экспертов из 9 регионов России. Участники обсудят вопросы по родным языкам, национальным праздникам и сохранению сказительского искусства и эпических традиций. Среди приглашенных экспертов — представители научной и культурной среды, обладающие значительным опытом и знаниями в области филологии и этнокультуры. Конференция собрала 75 специалистов, среди которых представители различных научных […]
В рамках межрегиональной научно-методологической конференции «Ысыах Олонхо в Нерюнгринском районе: от эпоса к диалогу культур» прошла рабочая встреча руководителей управлений культуры районов республики, которую провела первый замминистра культуры Мария Турантаева. — У нас уже идет подготовка к строительству новой площадки для проведения Ысыаха Олонхо. Все вы знаете, что у нас нет аласов, ровных площадок, поэтому […]
Олунньу 5 күнүгэр быйылгы Олоҥхо ыһыаҕа ыытыллыахтаах Нерюнгри куоракка «Нерюнгри оройуонугар Олоҥхо ыһыаҕа: эпостан — култууралар кэпсэтиилэригэр» научнай-бырактыычаскай кэмпириэнсийэ саҕаланна. Өрөспүүбүлүкэ улуустарыттан, куораттарыттан, атын эрэгийиэннэртэн кэлбит ыалдьыттары тимир суол вокзалыгар кымыһынан айах тутан көрүстүлэр уонна оһуохайга ыҥырдылар. Эбиэт кэннэ Иенгра сэлиэнньэтигэр «Сохраняя дух народа: язык, культура, традиции эвенков Иенгры» «төгүрүк остуол» кыттыылаахтара сиэссийэлэринэн арахсан үлэлээтилэр. […]
«Төрөөбүт тыл- киһи үөрэҕи, билиини кэбэҕэстик ылынар, өйө санаата туругурар, майгыта – сигилитэ ситэр, иһирэх иэйиитэ уһуктар, өлбөт үйэлээҕи айар, тутар дьоҕура тобуллар, айылҕаттан бэриллибит эйгэтэ буолар» диэн национальнай оскуола сайдыытын Концепциятыгар этиллэр. Хас биирдии саха оҕото өйдүүн-санаалыын, эттиин-хаанныын сайдарыгар сахабыт тыла улахан оруоллааҕын бары билэбит, өйдүүбүт. Үөрэҕирии салаатыгар сахалыы тыын киирэн, иитээччилэргэ уонна да […]
Сегодняшнее общество очень сложно. Оно насыщено экономическими и политическими кризисами. На семью извне давит множество социальных, материальных и других проблем. Под этим натиском очень трудно сохранить благоприятный климат, который так необходим для полноценного развития личности ребенка, а особенно в дошкольном детстве. Атмосфера любви, взаимного внимания, заботы, присущая нормальной семье, воздействует на формирование чувств ребенка. Поскольку […]
В 2025 году Нерюнгринский район впервые примет Ысыах Олонхо. Сегодня провёл совещание, где обсудили ход подготовки и актуальные вопросы организации праздника. Ысыах Олонхо состоится 4–5 июля. Символично, что это важное и значимое событие пройдёт в год 50-летия южной столицы республики — города Нерюнгри, а также в год 80-летия Победы в Великой Отечественной войне. Под руководством […]
Олунньу 2 күнүгэр Олоҥхо тыйаатырын «Ала Булкун» олоҥхо испэктээҕэр (реж. Г. Мэҥкээрэп) сылдьан кэллибит. Киһи кэрэхсиирэ диэн ыччат, оҕо үгүс, саала иһэ лыык курдук толору. Павел Колесов толоруутугар Ала Булкун бухатыыр уобараһа атын туруорууларга майгыннаабаттык көһүннэ. Артыыс эгэлгэ талаанын, куолаһын, хамсаныытын, күллэрэр дьоҕурун хайҕаатыбыт. Бу сырыыга кэмиэдьийэ жанрдаах испэктээҕи үөрэ-көтө көрдүбүт. Күлүү категория быһыытынан фольклорга […]
Тохсунньу 30 күнүгэр Өксөкүлээх аатынан култуура уораҕайыгар күнүс 3 чаастан сунтаардыы оһуокай дуорайда, олохтоох ас-үөл, уус-уран оҥоһук атыыта тэнийдэ. Дьон саҕаланыаҕыттан тобус-толору, мин хойутаан тиийэн хата биир түһүлгэҕэ эргийсэн хааллым. Оһуокай быыһыгар кэнсиэр чэрчитигэр хабыллыбатах талба талааннаахтар ырыаларын-тойуктарын эмиэ иһиттибит.?18:00 ч УЛУУ КИҺИ УТУМА диэн үс чаастаах кэнсиэри көрөөччү утаппыттыы, хас биирдии толорууну дохсун ытыс […]
А.Е. Кулаковскай аатынан Норуоттар доҕордоһууларын дьиэтин иннигэр «Сунтаардар Сэргэй Сибиэрэп аатынан сылларын аһаллар» диэн ыҥырар-угуйар сурук ыраахтан дьэрэлийэн киһи бөҕөнү түмтэ. Ыгыаттаттан С.А. Зверев-Кыыл Уолун түмэлиттэн улуу киһибит олорбут олоҕун барытын кэрэһэлиир быыстапка кэлэн биир сааланы киэптии турунан кэбиспит. Аллараа этээскэ Сунтаар улууһун бородууксуйата, аатырар Элгээйи бичиэнньэтиттэн саҕалаан эт – үүт оҥоһук анньан кэбиспит. Иккис […]
Дойдум Сунтаарым дьонун кытары алтыһан, оҕо сааспын санаан, эдэр кэммин эргитэн, биир кэмҥэ үлэлээбит үөлээннээхтэрбин көрсөн, олус диэн долгуйдум, үөрдүм. Түбэйим, Түбэй Дьаарханым — үлэлээн, олорон ааспыт, өйдүү-саныы сылдьар дойдум. Киһи сааһырдаҕын аайы дойдута, дойдутун дьоно ордук күндүтүйэн иһэр эбит. Бэҕэһээ Улуу киһибит Сергей Зверев-кыыл Уола үбүлүөйдээх сылын сунтаардар Дьокуускайга кэлэн олус да бэркэ тэрийэн […]
✨ Болҕойуҥ! Сэргээҥ! Сэҥээриҥ! ✨ ? Олоҥхо театра олунньу 2 күнүгэр киэһэ 5 чааска диэн ааттаах көрү көҕүлүттэн туппут омуннаах испэктээгэр ыҥырар. ??Режиссер: Гаврил Менкяров күүстээх репетиция ыыта сылдьар?️Буолар сирэ: Өксөкүлээх Өлөксөй аатынан Норуоттар доҕордоһууларын дьиэтэ?Билиэт сыаната: 500 солк.Онлайн сайтка: https://clck.ru/3FymFdМост сыһыарыыга: https://clck.ru/3FymFe?Сиһилии билсэр төлөпүөҥҥүт: 34-03-19
Сунтаар улууһун култууратын салайааччыта Кыыл Уолугар аналлаах үбүлүөйдээх тэрээһиҥҥэ бэлэмнэнии үлэтин хаамыытын туһунан иһитиннэрдэ. «Быйыл, 2025 сылга, саха омук киэн туттуута Сергей Зверев – Кыыл Уола төрөөбүтэ 125 сылын туолар. Манна Ил Дархан дьаһалынан бырабыыталыстыба Сергей Местников салайааччылаах хамыыһыйата тэриллэн үлэ-хамнас ыытылла турар. СӨ култууратын министиэристибэтэ уонна Сунтаар улууһун дьаһалтата бары күүспүтүнэн үлэлии-хамсыы, бэлэмнэнэ сылдьабыт», […]
Олоҥхо театра саха норуодунай суруйааччыта, поэт, олоҥхоһут Владимир Михайлович Новиков-Күннүк Уурастыырап үтүө аатын ааттатан, «Нуоҕалдьын кугас аттаах Тойон Дьаҕарыма бухатыыр» олоҥхотунан куукула испэктээгэр ыҥырар. Эһиэхэ эрэ анаан, эдэр артыыстар олоҥхо алыптаах эйгэтин, Тойон Дьаҕарыма күүстээх-уохтаах, хорсун-хоодуот бэйэтин, дьикти сырыыларын бэйэлэрэ оҥорбут куукулаларынан көрдөрүөхтэрэ! ?️ Буолар сирэ: Өксөкүлээх Өлөксөй аатынан Норуоттар доҕордоһууларын дьиэтин Гостинай саалата? Буолар […]
Бүгүн Дьокуускайга филологическай наука кандидата, Саха Өрөспүүбүлүкэтин суруйааччыларын сойууһун чилиэнэ Лазарь Афанасьев-Тэрис «Олоҥхоҕо киһи анала» саҥа кинигэтин тула санаа атастаһыытын түһүлгэтэ сахалыы куттаах-сүрдээх сүүһүнэн дьону муста. Тэрээһиҥҥэ ааптар кэргэнэ, кинини кытта алтыспыт биир үөлээннээхтэрэ, тыл үөрэхтээхтэрэ, олоҥхоһуттар мустан, Тэрис тус олоҕун, айар үлэтин, саха тыла сайдарыгар хаалларбыт үтүө кылаатын истиҥ тылынан ахтан-санаан аастылар. Тэрис кэргэнэ Роза […]
Күнэ-дьыла: 2025 с. олунньу 24-26 күннэрэЫытыллар сирэ: Өксөкүлээх Өлөксөй аатынан Норуоттар доҕордоһууларын дьиэтэ, көстүүнэй саалата.Бэстибээли тэрийээччилэр: СӨ култуураҕа уонна духуобунай сайдыыга министиэристибэтэ, СӨ АТ «Олоҥхо Тыйаатыра» научнай-методическай уонна тас сибээскэ үлэҕэ Олоҥхо Киинэ, Өксөкүлээх Өлөксөй аатынан Норуоттар доҕордоһууларын дьиэтэ, “Олоҥхо Ассоциацията» уопсастыбаннай тэрилтэ.Сыала-соруга:-норуот ырыата, тойук, чабырҕах, хомус үгэс быһыытынан толоруллар эйгэтин кэҥэтии;-оҕо чөмчүүк сааһыттан норуот ырыатын, […]
Эрилик Эристиин. Сахалар Островскайбыт: хараҕа көрбөт буолбутун да кэннэ, айарын уҕарыппакка, дьонунан суруйтаран, саха литературатыгар роман курдук бөдөҥ айымньыны бастакынан бэлэхтээбит улуу киһибит. Кини бүгүн төрөөбүт күнэ: 1892 сыл тохсунньу 24 күнүгэр Боотур Ууһун (Чурапчы) Чакырыгар күн сирин көрбүтэ. Устар ууну сомоҕолуур уус тыллаах олоҥхоһут, тылга айылҕаттан тыыппалаах талба талаан буолан, туох да улахан үөрэҕэ […]
Олоҥхо ыһыаҕар анал тэрээһиннэри көрөр былааммынан сыалланан, онно болҕомто ууран сырыттым. Тэрээһин барыта биир тэҥ бириэмэҕэ буолбут буолан, төһө да баҕардаргын, барытын хабан сиһилии көрөр кыах суоҕа. Онон бу түһүлгэ ордук этэ диир кыаҕым суох. Ол курдук биһиги улууспутун көрсүбүт Амма Болугур нэһилиэгин түһүлгэтигэр сылдьан, нэһилиэк историятын олус сэргээтим. Улуус 14 нэһилиэгиттэн ойуччу элбэх талааннаах […]
Олоҥхо — саха норуотун тылынан айымньытын кылаан чыпчаала. Ис хоһоонунан, эгэлгэ сюжетынан, сиппит-хоппут уобарастарынан, уус-уран ойуулааһыннарынан олус баай.Олоҥхоһуттар норуот бу сүдү баайын үйэттэн үйэлэр тухары көлүөнэттэн көлүөнэҕэ биэрэн, биһиги күннэрбитигэр аҕаллылар. Урукку өттүгэр олоҥхоһут хоммут ыалыгар дьоро киэһэ буолара. Норуот олоҥхоҕо умсугуйуута, тардыһыыта түбэһиэхчэ буолбат. Оччолорго үөрэх-сайдыы намыһах кэрдиискэ турар кэмигэр олоҥхолооһун улахан култуурунай суолталааҕа. […]
Киһи олоҥхону аахтаҕына, кэрэтик саҥарарга, олоҥхо тылын өйдөөтөҕүнэ, мындырдаан толкуйдуурга, ис хоһоонун биллэҕинэ, сөптөөхтүк дьаһанан олорорго үөрэнэр. Онон бу улуу айымньы киһиэхэ бары өттүнэн үчүгэйи оҥорор. Олоҥхо декадатын чэрчитинэн сэтинньи 30 күнүгэр Чуукаар нэһилиэгэр Е.М. Поликарпов аатынан норуот айымньытын киинигэр айылҕаттан айдарыылаах Ийэ олоҥхоһут, элбэх олоҥхо ааптара Василий Иванович Иванов — Чиллэ Баһылай ыалдьыттаата. Үөрүүлээх […]