Олоҥхо күнэ буолара чугаһаата. Онон тэрээһиннэр номнуо саҕаланнылар. Олоҥхо дэкээдэтин уопсай бырагырааматын бу https://olonkho.nlrs.ru/archives/7168 сигэнэн киирэн көрүөххүтүн сөп. Оттон улуустарынан туох хаһан буолара манна “2024 сыл” диэҥҥэ баар https://olonkhotheater.ru/projects/olonkho-decade/ Быйылгы Олоҥхо дэкээдэтэ бу күһүн биһиги кэккэбититтэн туораабыт ытыктабыллаах Агафья Еремеевна Захарова сырдык кэриэһигэр ананар. Кини олоҥхобут аан дойду таһымыгар тахсарыгар, ЮНЕСКО олоҥхону киһи […]
Быйыл Олоҥхо күнүн чэрчитинэн өрөспүүбүлүкэ улуустарыгар араас куонкурустар, бэстибээллэр, быыстапкалар, испэктээктэр, научнай-быраактыычаскай кэмпириэнсийэлэр, квестар, көрсүһүүлэр, айар биэчэрдэр, кинигэлэр биһирэмнэрэ, олоҥхону толоруу тэрээһиннэрэ былааннаналлар. Хаартыска: SakhaGov Өрөспүүбүлүкэ улуустарыгар сэтинньигэ «Ыалга олоҥхолооһун», «Олоҥхоһут – оскуолаҕа», «Олоҥхо дойдутунан олоҥхолоох айан», «Тэрилтэнэн олоҥхону истии», «Истээччини иитии» бырайыактар үлэлиэхтэрэ. Үүнэр көлүөнэ тыйаатыра үөрэх тэрилтэлэригэр «Орто дойду олохтооҕо Ордьоот оҕонньор» олоҥхо […]
Датами проведения Ысыаха Олонхо определены 4 и 5 июля 2025 года. Главным режиссером церемоний открытия и закрытия, в том числе обрядовой части, национального праздника утвержден Руслан Тараховский. Организационные вопросы подготовки к проведению масштабного мероприятия рассмотрели на заседании организационного комитета под руководством заместителя председателя правительства Сергея Местникова. Напомним, в целях сохранения и распространения культурного достояния республики, […]
Сэтинньи 21 күнүгэр Аммаҕа ыытыллыбыт ХVII Олоҥхо ыһыаҕын ыччат ортотугар олоҥхону толорууга Кылаан кыайыылааҕа, Олоҥхо тыйаатырын артыыһа Анастасия Алексеева “Кыыһар кыһыл аттаах Кыыс Урсун удаҕан” олоҥхотун толоруутун истэргитигэр ыҥырабыт. Эһигини сахалыы мааны астаах сандалы күүтэр. Киириитэ: 1000 солк. Буолар сирэ: Е. Ярославскай аатынан Дьокуускайдааҕы кыраайы үөрэтэр түмэл балаҕана Болдьоҕо: 18:30 Билсэр т. 34-03-19
Впервые якутский героический эпос – олонхо – в литературе упоминается с 1844 г., когда во время путешествия по Восточной Сибири (1842–1845 гг.) академик А.Ф. Миддендорф обратил внимание на пение неизвестного олонхосута-импровизатора, которое его очень заинтересовало. Тогда он записал начало олонхо «Эриэдэл Бэргэн» латинским алфавитом на языке оригинала, а затем основное содержание в сжатой форме изложил […]
Ийэ олоҥхоһут, алгысчыт, тойуксут, оһуокайдьыт, үлэ бэтэрээнэ, «Гражданскай килбиэн» бэлиэ хаһаайына Прокопий Прокопьевич Максимов төрөөбүтэ 85 сылынан аналлаах олоҥхону бөлөҕүнэн толорууга «Олоҥхо быстыбат ситимэ» диэн күрэс Бүлүү куоратын В.О. Каратаев аатынан Олоҥхо дьиэтигэр сэтинньи 12 күнүгэр буолан ааста. Оҕолорго I миэстэ — «Дьүрүскэн» фольклорнай бөлөх, Халбаакы орто оскуолата сал. С.Н. Петрова, «Сайдам Дуолан бухатыыр» , […]
Олоҥхо театрын тыас-уус оператора Айсен Кысылбаиков сыл устата Никандр Прокопьевичка биир да күнү көтүппэккэ дьарыктанан, олоҥхоһут П.Ф. Игнатьев «Кулан Кыыртай бухатыыр» олоҥхотун толорон, олоҥхону толорооччу быһыытынан сүрэхтэммит бэлиэ күнүнэн истиҥник эҕэрдэлиибит!
Бүлүү улууһугар сэтинньи ый 11 күнүгэр Олоҥхо декадата үөрүүлээхтик арылынна. Алгыс сиэрин туомун толордо алгысчыт Саввинова Нюргуяна Капитоновна. Кэлбит дьон алгыстаах алаадьыны амсайан сүрдэрин бөҕөргөтүнэн, алгыс ыллылар. В.О.Каратаев аатынан Бүлүүтээҕи олоҥхоһуттар уонна тойуксуттар народнай коллективын салайааччыта Иванова С.Т. бэлэмнээн таһаарбыт “Бүлүү олоҥхото — быстыбат ситим” кинигэтин сүрэхтэниитэ буолла. Бу кинигэҕэ киирбит 14 олоҥхоһуттар олоҥхолорун оллоонноон […]
Быйыл сэтинньи 25 күнүттэн ахсынньы 5 күнүгэр диэри өрөспүүбүлүкэ үрдүнэн ыытыллар Олоҥхо дэкээдэтэ олоҥхону аан дойду таһымыгар таһаарсыбыт, ЮНЕСКО-ҕа тиийэ туруорсубут, үөрэх кыһаларыгар олоҥхону тиһиктээхтик үөрэтиини тэрийсибит, үйэтитиигэ араас бырайыактары көҕүлээбит, 200-тэн тахса научнай үлэлээх, научнай-методическай үлэҕэ уонна норуоттар икки ардыларынааҕы сибээскэ туһуламмыт Олоҥхо киинин салайбыт улахан учуонай, Ойуунускай аатынан Судаарыстыбаннай бириэмийэ лауреата, РФ педагогическай […]
Сэтинньи 25 күнүгэр 17.00 ч. улуу Олоҥхобут декадатын үөрүүлээх аүыллыытыгар ыҥырабыт. Бу күн олоҥхону уһун үйэлээн тылбытын, төрүт үгэстэрбитин сүтэрбэккэ тутан хаалларыыга, үлэлии сылдьар туруу дьоммутугар, оҕолорбутугар анаммыт Анал бириэмийэлэри туттарыы, Олоҥхо тыйаатырын уонна П.И. Шадрин аатынан Өктөм орто оскуолатын холбоһуктаах бырайыагынан Н.К. Шамаев-Чопчухаан айымньытынан оҕолорго аналлаах «Дьорҕостой Бэргэн» олоҥхо-испэктээги көрдөрүү буолар. Олоҥхобут алгыстаах түөлбэтигэр […]
“Олоҥхо – саха норуотун энциклопедията, бары күндүтэ мустубут музейа. Саха фольклорун бары жанрдарын синтеһэ, киһи билэр бары поэтическай ньыматын сиэркилэтэ” (Суорун Омоллоон). Олоҥхо – норуот тылынан уус-уран айымньытын чыпчаала. Бухатыырдар охсуһууларын көрдөрөр героическай эпос. Саха олоҕу анаарыыта, историята, философията, өркөн өйө. Олоҥхо уратыта – бөдөҥ айымньы, 30 тыһыынчаттан тахса строкалаах буолар. Фольклор бары жанрдара түмүллүбүт. Биир киһи өйүттэн […]
Ааспыт нэдиэлэҕэ Дьокуускай куорат Хатас нэһилиэгин «Кэрэчээнэ» уһуйаанын төрүт култуураҕа уһуйааччыта В.Н. Старкова «Олоҥхо тылынан оҕо саҥатын сайыннарыы» кинигэтин сүрэхтэниитэ киин куорат 24 уһуйааныттан уонна Горнай улууһуттан барыта 50 истээччи кыттыылаах буолан ааста. Тэрээһин алгыстаах алаадьынан, мустубут ыалдьыттарга уһуйаан ис тутулун, «Айыы ыллыга» барыл хайысхаларын, ол хайысхаларынан иитээччилэр үлэлэрин билиһиннэрииттэн саҕаланна. Иитээччилэр, «Кулунчук» улахан бөлөх […]
На прошлой неделе в Нерюнгринском районе прошло выездное совещание по организации и проведению в 2025 году Ысыаха Олонхо. На протяжении четырёх дней в поселениях работала выездная комиссия из Якутска, в которую вошли директор научно-исследовательского института Олонхо СВФУ Руслана Анисимова, президент ЯРОО СНЭ «Ассоциация Олонхо» Февронья Шишигина, представитель АУ РС(Я) «Театр Олонхо» Майя Амбросьева. Подготовительные работы […]
Норуоттар сомоҕолоьууларын күнүгэр Сииттэ нэһилиэгэр олохтоох култуура дьиэтин үлэһиттэрин көҕүлээһиннэринэн, «Олоҥхо дойдутун оҕотобун» диэн күрэхтэһии тэрилиннэ. 2026 сылга Кэбээйи улууһугар Олоҥхо ыһыаҕа буолуохтаах, онно бэлэмнэнии үлэлэр, мунньахтар хайыы-үйэ ыытыллан эрэллэр. Хаартыска: Марианна Сивцева тиксэриитэ. “Бүгүҥҥү тэрээһиммитигэр 21 уолан уол көхтөөх кыттыыны ылан, астынныбыт, сүргэбит көтөҕүлүннэ, — диэн кэпсиир А.В. Аргунов аатынан Норуот айымньытын, култууратын дьиэтин […]
ОЛОҤХО — өйү түмүү,Санааны уһугуннарыы,Көмүскэллээх буолуу! Алтынньы ый бүтэһик күннэригэр Чөркөөх бөһүөлэгэр «Көһөҥө көмүстэрэ» оҕо лааҕыра үлэлээн ааста. Барыта 15 үөрэнээччи үс улуустан — Амматтан, Мэҥэ Хаҥаластан, Тааттаттан — олоҥхо толоруутугар үөрэнэн, чочуллан уонна бэйэлэрин сатабылларын, талааннарын үллэстэн тарҕастылар. Ону таһынан бэйэ-бэйэҕэ сыһыаны, доҕордоһуу, сомоҕолоһуу диэннэргэ, эттэринэн-сииннэринэн, ис санааларынан билэн-көрөн, үөрэн-көтөн, инникигэ соруктаах-ыра санаалаах, төрөөбүт […]
Премьер-министр Индии Нарендра Моди в своем подкасте-обращении к народам Индии рассказал о том, что гордится культурой и искусством своей страны, которая распространяется во многих континентах мира. «Можете ли вы представить себе тепло индийской литературы в самом холодном городе мира — Якутске? Это не воображение, это реальность. Истина, которая наполняет нас всех гордостью и радостью», — […]
Мин үөрэнээччилэрим 2020 сыллаахха 28 буолан, аан бастаан оскуола боруогун атыллаабыттара. Кылаас салайааччыта быһыытынан оҕолорбун сахалыы тыыннаах иитэрим-такайарым. Быһыыны-майгыны иитии үлэтигэр сахалыы өс хоһооннору, сомоҕо домохтору үгүстүк туттарым, өбүгэлэрбит олохторун-дьаһахтарын, үгэстэрин туһунан оҕолорбун кытта үгүстүк сэһэргэһэрбит, оҕолор дьонноруттан истибит кэпсээннэриттэн эмиэ үөрэ-көтө үллэстэллэрэ. Ол курдук, алын оскуоланы түмүктүүрбүтүгэр гимназиябыт ааҕар киинигэр “Олоҥхо дойдута” диэн оҕолорум […]
НВК «Саха» ханаалга үгэс быһыытынан ыытыллар эдэр олоҥхоһуттар күрэстэрэ «Олоҥхо-баттл» быйылгы үһүс сезона түмүктэннэ. «Кылаан чыпчаал» муҥутуур кыайыылаах аатын Мэҥэ Хаҥаластан Аксиния Степанова, Ноорой сиэнэ, ылыан ылла. Кини өрөспүүбүлүкэтээҕи күрэс сүрүн бирииһин — 500 тыһ.солк суумалаах сэртипикээти — быһа биэриигэ тутта. . Онтон иккис миэстэни, «Көрөөччү биһирэбилэ» ааты Үөһээ Бүлүүттэн Никита Аянитов ылла. Кини 100 […]
Эпос Аартыкатааҕы киинин дьиэтэ ураты архитектуралаах буолар: үрдүгэр 3 ураһалаах. Онтон биирин таҥан туруорар үлэтин «ВИС» бөлөх тутааччылара түмүктээтилэр. Билигин өссө биир тимир ураһаны туруорууга бэлэмнэнии үлэтэ ыытыллар. Бу туһунан «ВИС» бөлөх пресс-сулууспата иһитиннэрэр. Бу киин саха норуотун төрүт үгэстэрин уонна култуурунай нэһилиэстибэтин үйэтитэр, кэлэр көлүөнэ ыччакка хаалларар соруктан тэриллэр. Комплкес 33 тыһыынча кв. м. […]