Өрөспүүбүлүкэтээҕи Олоҥхо XVII ыһыаҕар 15 тыһыынчаттан тахса ыалдьыт уонна кыттааччы кэлэрэ күүтүллэр. Сүрүн дьаһаллары тэрийэргэ уонна ыытарга 3,5 тыһыынчаттан тахса киһи кыттыаҕа. Араас куонкуруска уонна успуорт күрэхтэһиилэригэр 32 улуустан уонна куораттар уокуруктарыттан барыта 2 тыһыынчаттан тахса киһи кэлиэҕэ. Санатан эттэххэ, Ил Дархан Айсен Николаев сорудаҕынан, Олоҥхо бырааһынньыга бэс ыйын 20-21 күннэригэр Амма сэлиэнньэтигэр буолар. Ыһыах бырааһынньыгын үгэстэринэн, […]
Саха норуотун сүдү айымньыта – Олоҥхо киһи-аймах чулуу айымньыларын кэккэтигэр киирэр кэмигэр Саха сиригэр ийэ олоҥхоһуттар иккиэлэр эрэ этэ – Петр Егорович Решетников-Көһөҥө Бүөтүр уонна Дарья Андреевна Томская-Чаайка. ЮНЕСКО стипендиата, педагогическай үлэ уонна тыыл бэтэрээнэ, алгысчыт, Ийэ олоҥхоһут, саха норуотун ытык киһитэ Петр Егорович Решетников-Көһөҥө быйыл бэс ыйын алта күнүгэр төрөөбүтэ 95 сыла буолар. Бэс […]
Олоҥхо ыһыаҕа буолара икки нэдиэлэни кыайбат кэм хаалла. Ону көрсө ыытыллыбыт «Олоҥхо — өбүгэ ситимэ» мас уустарын үс күннээх өрөспүүбүлүкэтээҕи күрэхтэрэ буолан ааста. Уустар 2 миэтэрэ үрдүктээх, 40-60 см кэтиттээх бэрэбинэттэн олоҥхо тиэмэтин арыйар, дьоруойдарын билиһиннэрэр мас скульптуралары кыһан-чочуйан оҥордулар. Бу үлэлэр Амма И.А. Швердин аатынан пааркатыгар туруохтара,. ол курдук Амма улууһугар ыытыллар Олоҥхо […]
Эмис төһө да кыра нэһилиэк буоллар, үгүс олоҥхоһут уутуйан үөскээбит ураты түөлбэтэ буолар. Аан бастаан Эмис олоҥхоһуттарын туһунан киэҥник сырдаппыт киһинэн Күннүк Уурастыырап буолар. Кини «Чээбий Түмэппий” диэн ахтыыта 1944 сыллаахха “Хотугу сулус”сурунаалга тахсыбыта. Онно Чээбий туһунан истиҥник: “төрөөбүт нэһилиэгин аатын аан бастаан биллэрдик ааттаппыт, киэҥник тарҕаппыт, биһиги баар эрэ бастыҥ киһибит” диэн бэлиэтээн, итиэннэ үөрэммит дьоно […]
ЮНЕСКО билиниитин ылбыт икки улахан эпос: саха олоҥхото уонна Индия махабхаарата ыам ыйын 31 күнүгэр Ойуунускай аатынан Саха тыйаатырын ытык сценатыгар көрүстүлэр уонна… силлистилэр. Режиссер Степанида Борисова айымньылаах көрүүтүнэн олус уустук сорук ситиһилиннэ: сахалыы тойук-ырыа, уран тыас-уус уонна номоххо киирбит индиялыы ырыа-үҥкүү, дьүрүскэн бэйэ-бэйэлэрин ситэрсэн, атыҥыраспат тылга чочуллан, улахан Таптал уонна бар дьонугар суон дурда […]
Албан аатырбыт олоҥхоһут, норуот ырыаһыта, саха ырыатын-тойугун киэҥ араҥаҕа таһаарбыт Устин Гаврильевич Нохсоороп 117 сааһын томточчу туолла. Устин Гаврильевич Нохсоороп 1907 сыл ыам ыйын 27 (эргэ истиилинэн ыам ыйын 4) күнүгэр Абаҕа нэһилиэгэр Гаврил Данилович уонна Варвара Кузьминична Нохсоровтар дьиэ кэргэннэригэр бастакы оҕонон төрөөбүт. Табалаах алааска көҥүл көччүйэн, ыллаан-туойан, Кыыс Амма ыраас уутугар сөтүөлээн, эт-хаан өттүнэн […]
Бүлүүлэр Дьокуускай куоракка кэлэн, «Ньургун Боотур» операны көрдөрөн, олохтоохтору үөрпүттэр. Фаина Павлова ютубка быһан-отон таһаарбыт. Ол үрдүнэн көрөргө интэриэһинэй. Дьиҥэ, биир улуус холугар операны туруоруу олус уустук буолуохтаах. Үҥкүүһүттэри булуу, элбэх партиялаах хору ыллатыы, таҥастарын-саптарын оҥоруу, аны олус үчүгэй опернай ырыаһыкка барсар уонча ырыаһыты дэриэбинэлэртэн булуу, үөрэтии, оркестрга ыллыырга үөрэтии, туттууга-хаптыыга эрчийии. Дьэ, сөҕүмэр баҕа […]
Амма сиригэр-уотугар Олоҥхо ыһыаҕа ыһыллара биир ыйы кыайбат кэм хаалла. Маннык улахан тэрээһиҥҥэ улуус дьоно-сэргэтэ бэлэмнэммитэ ыраатта. Хас биирдии нэһилиэккэ ситии хатыытыгар, олбох тигиитигэр түһээн түһэриллэн турар. Ол сорудахтарын хас биирдиилэрэ олус эппиэтинэстээхтик толороллор. Бу күннэргэ Соморсун олохтоохторо 500 миэтэрэ ситиини хатан, Олоҥхо ыһыаҕар бэлэмнэниигэ улахан көмөнү оҥордулар. Трофимова Мария Егоровна – нэһилиэк иннитигэр уктар, тарбаҕар […]
Ыам ыйын 31 күнүгэр киэһэ 18.30 чааска Олоҥхо тыйаатырын Индия былыргы драматура, поэта Калидаса “Шакунтала” поэматынан “САХААНТАЛА” испэктээк премьератыгар ыҥырар. Аан дойдуга аатырбыт Индия классическай айымньыта аан бастаан сахалыы саҥарыа, дорҕоон тойугунан туругуруо! Уус-уран салайааччы – Андрей БОРИСОВТуруорааччы режиссер – Степанида БОРИСОВАТылбаасчыт – Наталья Михалева-САЙА?Сүрүн оруолларга:Сахаантала — Наталья СлепцоваДуулаҕа Бэргэн Ыраахтааҕы — Владимир Михалев “Кэрэ […]
Ыам ыйын 17 күнүгэр Амма улууһугар Олоҥхо ыһыаҕын тэрийэр кэмитиэт мунньахтаата. СӨ Бырабыыталыстыбатын бэрэссэдээтэлин солбуйааччы Сергей Местников ыһыах ыһыллар сирин, тутууну кэрийэ сылдьан көрдө-иһиттэ, бырагырааманы сиһилии билистэ. Сергей Местников: «Бүгүн биһиги Амма улууһугар Олоҥхо ыһыаҕын тэрийэр кэмитиэтин мунньаҕын ыыттыбыт. Манна күн бастакы аҥаарыгар ыһыах түһүлгэтигэр тутулла турар үлэ хаамыытын билистибит. Маны ортотунан сыаналаатахха, 70 бырыһыан […]
В программу Ысыаха Олонхо, который пройдет 20 и 21 июня в Амгинском районе вошло более 80 мероприятий. В церемонии открытия и закрытия фестиваля примут участие более 1200 человек. Это будут коллективы государственных учреждений культуры: Театр Олонхо, Государственный цирк Якутии, Национальный театр танца Якутии имени С. А. Зверева-Кыыл Уола, Арктический государственный институт культуры и искусств (АГИКИ), […]
Амма ыһыаҕар 100 киһи тэҥинэн кырыымпалыырыгар анаан, Амма маастардара билиҥҥитэ 70 кырыымпаны оҥордулар. Бу үлэ 2020 сылтан саҕаламмыта. Билэргит курдук, Саха Сиригэр кырыымпаны тарҕатааччы, «Кыл саха» бөлөх салайааччыта Анна Томская Амматтан төрүттээх. Онон эрдэттэн бырагыраамаҕа киллэртэрэн, 100 кырыымпы кыҥкыныы тыаһыыра Олоҥхо ыһыаҕын уратыта буолар чинчилээх. Амматааҕы Оҕо ускуустубатын уһуйааччыта Василий Неустроев, Олоҥхо тыйаатырын артыыһа Айсен […]
Толороллор Элэгэнтээс Адаамап сыдьааннара: эбээлэрэ Татьяна Ивановна Адамова, сиэнэ Өркөн Адамов, Евгений Викторович Павлов, кэргэнэ Татьяна Михайловна, кыргыттара Туйгууна, Чэмэлиинэ, Нарыйаана (Чакыр, Чурапчы ).
Бу күннэргэ Киргизия киин куоратыгар Бишкеккэ Арассыыйа култууратын министиэристибэтэ «Большие гастроли» диэн бырагырааматын үбүлээһининэн Саха Өрөспүүбүлүкэтин Опера уонна балет тыйаатырын «Ньургун Боотур» операта сөҕүмэр ситиһиилээхтик көһүннэ. Операҕа кыттар Олоҥхо тыйаатырын артыыстара күнүскү эрэпэтииссийэ уонна киэһээҥҥи испэктээк быыһыгар бириэмэ булан, Саха уонна Киргизия өрөспүүбүлүкэлэрин олохтоспут Максим Кирович Аммосов пааматынньыгар сүгүрүйэн сибэкки уурдулар. Максим Аммосов саха олоҥхото […]
Амма нэһилиэгин дьаһалтата күүстээх субуотунньугунан Маай бырааһынньыктарын көрүстэ. Кэлэктиип эр дьоно Олоҥхо ыһыаҕар туттуллар реквизиттэри бэлэмнээтилэр. “Нэһилиэк дьаһалтатыттан уонна Федот Потапов аатынан норуот айымньытын дьиэтин эр дьоно, уопсайа 13 буолан Олоҥхо ыһыаҕар туттуллуохтаах рекизиттэри оҥордубут. Ол курдук, 80 үҥүү, бухатыыр 80 батаһа, абааһы 40 батаһа, бухатыыр 80 куйаҕа уонна абааһы 40 куйаҕа бэлэмнэннэ. Барытын лобзигынан […]
М.К. Аммосов аатынан ХИФУ Олоҥхо института биэс туомнаах Олоҥхо энциклопедиятын бэлэмнээн таһаарыыга үлэтин саҕалаата. Маҥнайгы туом олоҥхоһуттарга аналлаах буолуоҕа. Олоҥхоһут – норуот талба талааннааҕа Аан бастаан саха олоҥхотун уонна олоҥхоһут диэн өйдөбүллэри наука эйгэтигэр киллэрбит академик А.Ф.Миддендорф суоллааҕы бэлиэтээһиннэригэр сирдьит сахалара түүн ортотугар кулуһун тула олорон олоҥхону толоро олороллорун уонна араас матыыбынан ыллыылларын сөҕөн-махтайан бэлиэтээбитэ […]
Олоҥхо үнүстүүтүн дириэктэрин эбээһинэһин толорооччу Руслан Анисисов «Олоҥхону олоҕурбут ньыманан толоруу холобурдара» мобильнай сыһыарыы туһунан «Якутия24» ханаал биэриитигэр кэпсээтэ. 13 сылы быһа хомуйан оҥорбуттар эбит. Сиһилии интервьюга истиҥ.
Премьерой оперы-олонхо Марка Жиркова и Генриха Литинского «Ньургун Боотур», инициированный главой Вилюйского улуса Сергеем Винокуровым, как проект «Народная опера», отметил Вилюйский улус на сцене Театра оперы и балета Якутии в честь 390-летия основания города Вилюйска и 125-летия со дня рождения выдающегося сына якутского народа Степана Аржакова. — Проходят годы, десятилетия, но первая опера Якутии «Ньургун […]
Нам улууһун П.П.Ядрихинскай-Бэдьээлэ аатынан Олоҥхо дьиэтин дириэктэрэ Вера Васильевна Колпашникова сахалыы таҥастарын кэллиэксийэтин көрүҥ. Вера Васильевна «Мин сахалыы таҥаһы сайын буоллун, кыһын буоллун, күн аайы кэтэбин», -диэн кэпсиир. Биһиги анал бырааһынньыктарга, үбүлүөйдэргэ эрэ сахалыы таҥнабыт. Онон Вера Васильевна холобурун батыһан, сахалыы күн аайы таҥнарга кыһаллыаҕыҥ!
Олоҥхоһут, ырыаһыт, чабырҕахсыт, этнограф, чинчийээччи, айанньыт, фольклорист, саха театральнай ускуустубатын сайдыытыгар олук уурсубут МАРИЯ НИКОЛАЕВНА АНДРОСОВА- ИОНОВА төрөөбүтэ 160 сылыгар анаан Таатта улууһун Норуот айымньытын дьиэтин анал биэриитин истэргитигэр ыҥырабыт. Биэриини бэлэмнээтилэр — Макар Хара аатынан Уолбатааҕы модельнай бибилэтиэкэ сэбиэдиссэйэ Екатерина Рахлеева, Таатта улууһун Норуот айымньытын дьиэтин режиссера Валентина Бурнашева, испислээһэ Михаил Варламов. Эрэдээктэр — […]