Олунньу — Одун Хаан ыйа. Одун Хаан айыы, Орто дойду буор кута буолан, куйаар эттиктэрин, киһи бодотун үөскэппит. Кини эмиэ Дьылҕа Хаан курдук, дьылҕаны оҥорор эбит. Ол иһин кини — саҥаны айааччы (творец). Бу кэмҥэ, чиҥ эйгэни арыйар, тыл ис күүһүн туһанар Одун Хаан ыйыгар, Таатта улууһун олохтооҕо, олоҥхону толорууга, сайыннарыыга Ил Дархан стипендиата, «Дьолуо» […]
Атамай. Бүгүн улууспутугар ситэриилээх былаас уорганын 2025 с. икки күннээх отчуота саҕаланна. СӨ култуураҕа уонна духуобунай сайдыыга миниистирэ Афанасий Ноев салайааччылаах бөлөх улууспут биир киэҥ историялаах Атамай нэһилиэгэр айаннаатыбыт. Миниистирдэр, департамент үлэһиттэрэ, артыыстар, айыы сиэрин тутуһан, айан аартыгар ытык эбэҕэ тохтоон ыллылар. Онно аара суолга массыына тохтоппут айанньыты ылан, бэрт сымнаҕастык айаннаан кэллибит. «Оо, олор доҕор» […]
Быйыл Кэбээйибит сиригэр-уотугар Олоҥхо ыһыаҕар аналлаах тэрээһиннэр тиһигин быспакка ыытылла тураллар. Бу суолталаах тэрээһин чэрчитинэн, И.А. Николаев – Куоҕас Уйбаан “Бүдүрүйбэт сүһүөхтээх Мүлдьү Бөҕө” олоҥхотун Кэбээйитээҕи Тимофей Сметанин аатынан норуодунай тыйаатыр, “Сайдам” норуот айымньытын киинин сыанатыгар иккис төгүлүн туруорда. Олоҥхо сүрүн дьоруойдарын тыйаатыр артыыстара оруолларыгар киирэн, табыллан оонньоотулар, кылыһахтаах куоластарынан туойан, испэктээк ис хоһоонун арыйдылар. […]
31 января 2026 года на площадке Информационно-технологического лицея г. Нерюнгри состоялся яркий праздник культурного наследия — VI районный фестиваль-конкурс народного героического эпоса «Сквозь века». Мероприятие было посвящено знаменательным датам: Третьему десятилетию провозглашения ЮНЕСКО якутского эпоса Олонхо шедевром человечества, Году единства народов России и Году культуры в РС(Я). Нерюнгринская централизованная библиотечная система выступила не просто участником, […]
В Сангаре провёл выездное совещание по подготовке к XIX республиканскому Ысыаху Олонхо. Впервые он пройдёт в Кобяйском улусе 4–5 июля 2026 года в селе Кобяй. Подготовка набрала хороший темп. Ключевые финансовые и управленческие решения приняты, строительные работы на площадке начаты. Этот Ысыах открывает третье Десятилетие Олонхо в Якутии, поэтому требования к уровню проведения здесь высокие. […]
Сунтаар улууһун Дьаархан нэһилиэгин уһуйаана олоҥхонон оҕоҕо ийэ тыл сүмэтин иҥэрии диэн барылынан үлэлээбиттэрэ хаһыс да сыллара. кыттан Кылаан кыайыылаах аатын сүкпүттэрэ. Анна Андреева салайыытынан үлэһиттэр сыахай оҥорон, бастаан иитиллээччилэригэр, онтон киэҥ эйгэҕэ «Дьулуруйар Ньургун Боотур» олоҥхолорун таһааран, көрөөччү биһирэбилин ылбыттара. Онтон кынаттанан «Северная звезда» бэстибээлгэ кыттан, Кылаан кыайыылаах аатын сүкпүттэрэ. Иитээччилэр Екатерина Павлова уонна […]
В Хабаровске открылась грандиозная выставка якутских художников «Земля Олонхо» В Хабаровске, в одном из лучших музеев ДФО, в Дальневосточном художественном музее распахнулась дверь в мифологическую, суровую и бесконечно прекрасную вселенную народа саха. Выставка «Земля Олонхо» путешествует уже четыре года, преодолевая тысячи километров по России, на сегодняшний день она прибыла в Хабаровск, став девятой остановкой в […]
Бу күннэргэ Кэбээйигэ «Мичээр” оҕо сайдар киинин үлэһиттэрин ортотугар иитээччи иэйиитин мөлтөөһүнүн сэрэтэр сыаллаах тэрээһини сүрүннүүр иитээччи Анастасия Афанасьевна Сметанина тэрийдэ. Киһи уйулҕатынан, өйүнэн-санаатынан дьарыктанар Любамира Никитиналыын сүбэлэрин холбооннор, үс күн устата олоҥхо ыһыаҕын тиэмэтигэр сөп түбэһиннэрэн, сахалыы тыыннаах, ыһыахха сыһыаннаах маастар-кылаастары иилээн-саҕалаан бэрт сэргэхтик ыыттылар. Маастар-кылаастары илиинэн туттууга дьоҕурдаах иитээччилэр эбии үөрэхтээһин педагогтара Анна […]
В Якутске при полном аншлаге состоялось музыкально — театральное шоу «Так звучит Якутия». Это первый концерт, где на одной сцене выступили Государственная филармония РС(Я), Государственный цирк РС(Я), Саха академический театр, Театр Олонхо, Alyona ID, Анастасия Алексеева, Какитока, Ника. По руководством дирижера Максима Ноговицына исполнены классические композиции и саундтреки из фильмов «Титаник», «Гладиатор», «Голодные игры», «Властелин […]
Суорун Омоллоон аатынан Опера уонна балет тыйаатырыгар Сергей Зверев-Кыыл Уола 125 сыллаах үбүлүөйүн түмүктүүр уонна Сунтаар улууһа төрүттэммитэ 225 сылын көрсөр өрөгөйдөөх тэрээһин ыытылынна. Манна Сергей Зверев түмэлин пуондатын экспонаттара уонна айар талааннаахтар быыстапкалара көрдөрүүгэ турда. Кэлбит дьон Сунтаар оһуохайын доллоһутан, күн үҥкүүтүн өрө туттулар. Ол кэннэ ааспыт сылга таһаарыылаахтык үлэлээбит, үбүлүөйдээх сылга күүс-көмө буолбут […]
СӨ Национальнай бибилэтиэкэтэ «Истиҥ» диэн ИИ-бырайыактаах: суруллубуту ИИ ааҕан биэрэр. сырытта. Тохсунньу 19 күнүгэр Ил Дархан Айсен Николаев бу бырайыак чэрчитинэн эһэтэ Андрей Титович Титаров «Хардааччы Бэргэн» олоҥхотуттан быһа тардыыны ааҕарын бибилэтиэкэ медиа-киинин үлэһитэ Михаил Эверстов-Соргу уһулла, Иван Кривогорницын режиссердаата. Олоҥхо тыйаатырын артыыһа Павел Колесов хайдах толороллоругар сүбэ-ама биэрдэ. Бу 10-ча мүнүүтэлээх устууну Национальнай бибилэтиэкэ […]
Дьокуускай куорат М.Н. Донской аатынан инбэлииттэр анал уонна мэдиссиинэ социальнай реабилитациятын өрөспүүбүлүкэтээҕи интэринээт-техникумугар инбэлииттэр декадаларын уонна Олоҥхо декадатын чэрчитинэн устудьуоннар «Дьурулуйар Ньургун Боотур» олоҥхону туруордулар. Хаартыска М.Н. Донской аатынан өрөспүүбүлүкэтээҕи интэринээт-техникумун ханаалыттан Техникум айар-тутар дьоҕурдаах, дьулуурдаах устудьуоннара оруолларын чаҕылхайдык толордулар, кинилэр уус-уран талааннара дьиҥнээх драматургияҕа хардыынан буолла. Испэктээк улаханнык биһирэннэ уонна хас биирдии көрөөччүгэ дириҥ […]
Талааннаах худуоһунньук Роман Марков-Уххан Уус социальнай ситимҥэ баар тус сирэйигэр суруйбутун сэҥээрэн таһаарабыт. Сөпсөһөҕүт дуу, суох дуу?..
Быйыл Саха национальнай тыйаатыра төрүттэммитэ 120 сыла. Ил Дархан ыйааҕынан бэлиэтэнэр чопчу күннээх буолла — тохсунньу 16 күнэ. Онон Култуура сылыгар П.А. Ойуунускай аатынан Саха академическай драматическай тыйаатырга үбүлүөйдээх сыл тосхойдо. «Ити дата ханнык түгэнтэн ааҕыллар?» диэтэргит, 1906 сыл тохсунньу 3 күнүгэр Бирикээсчиттэр кулууптарыгар (Атыы-бырамыысыланнай уонна уопсастыбаннай тэрилтэлэр идэлээх сойуустарын кулууба) Бүөтүр Охлопков-Наара Суох “Бэрт […]
Сусанна Васильевна Лазарева 1952 сыллахха игирэтин аҥаара убайынаан Афанасий Васильевичтыын Чурапчы улууһун Кытаанаҕар элбэх оҕолоох дьиэ кэргэҥҥэ, бэйэтэ кэпсииринэн, буор муосталаах балаҕаҥҥа төрөөбүттэр. Төрөппүттэрэ — аҕалара биригэдьиир, ийэлэрэ ыанньыксыт буолан, күнү быһа холкуос үлэтигэр сылдьаллара. Оҕолор аҕаларынан эһэлэрин көрүүтүгэр-харайыытыгар хаалаллара. Кырдьаҕас эһэлэрэ сиэннэригэр остуоруйа кэпсээн, ыллаан-туойан иһитиннэрэрэ, улаата түспүттэрин кэннэ олоҥхолоон доллоһутара. Онон оҕо эрдэхтэриттэн […]
Бу орто туруу бараан дойдуга бэриллэр биир күндү олохпутугар үүнэ-сайда, бэйэбит тула сырдыгы, сылааһы тарҕата кэлэбит. Саха норуотугар киэҥник биллибит, дьонугар, дойдутугар бэйэтин сыаналаммат кылаатын, билиитин бэлэх уунан хаалларбыт сүдү киһибит, настаабынньыкпыт Клавдия Ильинична Максимова-Сайыына төрүттээбит духуобунаһын киинин уһуйуллааччыта Любовь Горохова-Матвеева-Сүүмэх быйыл күһүн “Сайыына” диэн ураты ис хоһоонноох кинигэтин биһирэмэ Дьокуускайынан, Москубанан буолбута. Москубаҕа Сүүмэх […]
2026 сыл Бүлүү улууһугар Утумнааһын уонна айымньылаах үлэ сылынан, оттон ытык Бүлүү култууратын эйгэтигэр биир дойдулаахпыт, Саха сирин биллиилээх олоҥхоһута Василий Осипович Каратаев–Харатай Баһылай төрөөбүтэ 100 сылынан биллэриллибитэ. Бу дьыл тохсунньу 14 күнүгэр, Харатай Баһылай күн сирин көрбүт күнүгэр, кини үбүлүөйдээх бэлиэ сылын арыйыы дьоро тэрээһиннэрэ ыытылыннылар. Сарсыарда өттүгэр олоҥхоһут пааматынньыгар сибэкки дьөрбөтүн ууруу, алгыс […]
Прокопий Прокопьевич Ядрихинскай-Бэдьээлэ Көбөкөн нэһилиэгэр, уруккута «Өлөксөй Үөс» холкуос сиригэр төрөөбүт, улааппыт. Холкуостааһын буолуон иннинэ баайдарга хамначчыттыы сылдьыбыт. Оҕо сааһыгар тулаайах хаалан, баайдарга үлэлээн киһи буолбут. Кэлин сэбиэскэй былаас холкуостары тэрийбитигэр чилиэнинэн киирэн, араас үлэлэргэ үтүө суобастаахтык үлэлээбит. Сэрии ыар сылларыгар кыладыапсыгынан, почтальонунан, биригэдьииринэн үлэлээбитэ. «Фрунзе» холкуос эдэр эрчимнээх дьоно үгүстэрэ Аҕа дойду көмүскэлигэр сэриигэ […]
Материал подготовлен Театром Олонхо
1945 с. ытык Тааттаҕа Кыайыы ыһыаҕа ыытыллыбыта, ол кэмҥэ киэҥ түһүлгэни түмэ тардар, уус тыллаах олоҥхоһуттар ыһыаҕы киэргэтэллэрэ. Өбүгэ ситимэ быстыбатын, кэнэҕэс көлүөнэ норуот олоҥхоһуттарын умнубатын туһугар Ытык Күөллээҕи түмэлгэ кинилэр ааттарын үйэтитии үлэтэ ыытыллар. Иван Егорович Огочуяров -Баспарыйа (1898-1956 сс.) Дьүлэй нэһилиэгин кэлин тиһэх эдэр көлүөнэ олоҥхоһуттарыттан биирдэстэрэ, олоҥхотун тыла-өһө уранынан, этэр тыла имигэһинэн, […]