Үс тылынан кэпсэтэр сэбээннэр
Сахалар ыһыахтаахпыт курдук, эбэҥкилэр бакалдыннаахтар, оттон эбээннэр эвинэктээхтэр. Бу үс национальнай бырааһынньык утуу-субуу бэс ыйыгар буолаллар.
Ааспыт өрөбүллэргэ Дьокуускайтан Бүлүүлүүр суол 43-с килэмиэтэригэр, кэрэ айылҕалаах Кэҥкэмэ сиригэр, эбэҥкилэр бакалдыннарын бэлиэтиир анал түһүлгэлэригэр мустубуттара.
Оттон эвинэк сарсын-өйүүн Үс Хатыҥҥа буолуоҕа. Бырагыраамата бу баар:
Дьэ, мин эвеник биллэриитин ааҕан баран, бу саас Кэбээйигэ Олоҥхо ыһыаҕын көрсө ыытыллыбыт “Үгэс утума, Эбэ тыына, айар-тутар эйгэ” өрөспүүбүлүкэтээҕи научнай-методическай кэмпириэнсийэҕэ бара сылдьан билсибит эбээн кыргыттарбын санаан кэллим: Элеонора Томская (VII кылаас) уонна Юлиана Михайлова (VIII кылаас).
Маҕаһыыҥҥа киирбиппэр, арай, оҕо бөҕөтө этэ. “Уай, наһаа чэпчэки!” – дии-дии омуннуралларын истэн, Сэбээн Күөлтэн кэлбиттэр быһыылаах диэн сэрэйдим уонна Юлианалаах Элеонораҕа чугаһаан кэпсэттим.
—Кэбээйигэ бу бастакы кэлиибит. Суол-иис, сырыы-айан суох буолан, барар-кэлэр да ороскуота улаханын иһин, Сэбээн Күөлтэн мээнэ ырааппаппыт, улахан соруктаах эрэ буоллахпытына. Сайынын ыстаадаҕа барабыт. Сыана биһиэхэ ыарахан, ол иһин ити соһуйабыт-өмүрэбит. Ол эрээри Сэбээн Күөлбүтүн туохха да биэрбэппит. Наһаа улахан Эбэлээхпит. Күһүн тоҥноҕуна, Швецария курдук буолар: тула хаардаах хайалар, ол ортотугар дьэҥкэрэн көстөр күп-күөх күөл. Онно буранынан хатааһылааччыбыт. Айылҕабыт олус кэрэ. Кэлэ сылдьаарыҥ. Манан эргийбэккэ, Дьокуускайтан Намынан быһа суол баар.
—Олоҥхо ыһыаҕар бэлэмнэнэҕит дуо?
-“Дьулуруйар Ньургун Боотур” олоҥхону эбээн тылынан оонньуубут. Бэйиэт Дмитрий Васильевич Кривошапкин-Нимкалан тылбаастаабыт. Эбээн тылын учууталлара Ия Васильевна Маркинова сценарий суруйан, Туйаара Трофимовна Никитина испэктээк гына туруоран, иитэр үлэҕэ дириэктэри солбуйааччы Евдокия Валерьевна Слепцова, «Ньиргин» үҥкүү ансаамбылын салайааччыта Екатерина Владимировна Кривошапкина, алын сүһүөх кылаас учуутала Надежда Иннокентьевна Степанова көмөлөһөннөр, һээдьэбитин “Мэрлэнкэ” фольклорнай ансаамбыл салайааччыта Зоя Афанасьевна Степанова бэлэмнээн, бастаан олунньуга Дьокуускайтан кэлбит дэлэгээссийэҕэ, онтон Мукучуга, сарсын манна көрдөрөбүт.
-Эһиги туох оруолу толороҕут?
— Юлиана Айталы Куо, Элеонора Эбээн Уолун ийэтэ буолабыт. Олоҥхо сэһэнньиттэрэ – Артур, Александр Никитиннэр, Ньургун Боотур – Эрнест Кривошапкин, Үрүҥ Уолан – Чингис Бурцев, Эбээн Уола – Георгий Степанов, аҕата –Дмитрий Ноговицын, абааһы – Семен Кривошапкин, Аан Алахчын –Лейла Потапова, кыталыктар – Элиана Слепцова, Мичил Стручков, табалар –Эльмира Ноговицына, Наина Никитина. Биһиги бары Сэбээн Күөл П.А. Ламутскай аатынан оскуолатыгар үөрэнэбит. Оттон Летиция Бурцева – «Нолтэнкэ» оҕо уһуйаанын иитиллээччитэ.
-Күннээҕи олоххутугар эбээннии саҥараҕыт дуо?
-Биһиги үс тылынан кэпсэтэбит: сахалыы, эбээннии уонна нууччалыы. Холобура, үҥкүүбүт ансаамбыла “Ньиргин” диэн. Ол аата хайаҕа үүнэр, чубуку сиир отун аата.
-Тыл баайдаах кыргыттар эбиккит! Маладьыастар, өбүгэҕитин кытта ситимниири сүтэрбэккэ, бу курдук илдьэ сылдьыҥ. Олоҥхо ыһыаҕар көрсүөххэ диэри!
Анисия Иевлева.
Михаил Соргу түһэриилэрэ.