События / Бэлиэ түгэннэр
Саха мифологията, бүттүүн өйө-санаата, толкуйа олоҥхоҕо суруллан хаалбыт. Олоҥхону ырытан, биһиги өбүгэлэрбит олоххо көрүүлэрин өйдүүбүт. Өбүгэлэрбит былыр былыргыттан айыыларга, ону тэҥэ иччилэргэ сүгүрүйэр этилэр. Иччи диэн кимий? Тугуй? Бу тула учуонай, Олоҥхо институтун үлэһитэ Марианна Сатанары кытта аһаҕас кэпсэтиигэ ыҥырабыт. Буолар күнэ: муус устар 7 күнүгэр, киэһэ 19:00 чааска.«Муус Хайа» ресторан, Петровскай уулуссатын 13-с дьиэтэКиирии […]
Муус устар 10 күнүгэр Нам улууһун киинигэр «Бэдьээлэ олоҕун ыллык суолунан» диэн научнай-практическай кэмпириэнсийэ ыытыллар. Олоҥхоһут, норуот ырыаһыта, ССРС суруйааччыларын сойууһун чилиэнэ, Саха АССР култууратын үтүөлээх үлэһитэ Прокопий Прокопьевич Ядрихинскай-Бэдьээлэ быйыл төрөөбүтэ 125 сыла. Онон сибээстээн биир дойдулаахтара намнар өрөспүүбүлүкэтээҕи НПК тэрийэн эрэллэр. Бу кэмпириэнсийэҕэ V кылаастан саҕалаан кыттыахтарын сөп. НПК хайысхалара: Үчүгэйэ диэн, манна […]
Кулун тутар 26-28 күннэригэр А.Е. Кулаковскай-Өксөкүлээх Өлөксөй аатынан Норуоттар доҕордоһууларын дьиэтигэр “Олоҥхо дойдутун оҕотобун” бэстибээл XXIX төгүлүн ыытылынна. Быйылгы күрэс олоҥхоһут П.П. Ядрихинскай- Бэдьээлэ төрөөбүтэ 125 сылыгар ананна. Бэстибээлгэ Амма, Таатта, Чурапчы, Уус Алдан, Мэҥэ Хаҥалас, Горнай, Нам, Бүлүү, Ньурба, Кэбээйи, Муома улуустарыттан олоҥхону олоҕурбут ньыманан толорор уонна чинчийэр 305 оҕо кытынна. Итинтэн оскуола үөрэнээччитэ […]
Кулун тутар 28 күнүгэр эбиэттэн киэһэ 16.00 чаастан Национальнай бибилэтиэкэ Историческай саалатыгар Таатта улууһун Дьохсоҕонуттан төрүттээх Акулина Михайловна Егасова-Дьохсоҕон Кыыһа остуоруйаларын уонна олоҥхотун «Якутские сказки, олонхо» диэн кинигэтин биһирэмэ буолар. Бу кинигэ уратыта — брайль тиһигинэн — ол эбэтэр туочукалаах-рельефтээх шрифт көмөтүнэн оҥоһуллан таҕыста. Онон хараҕа суох, мөлтөхтүк көрөр дьон олоҥхону ааҕар кыахтаннылар.
Кулун тутар 20 күнүгэр Арчы дьиэтигэр, Өрөспүүбүлүкэтээҕи култуура пуорумун чэрчитинэн, Олоҥхо дьиэлэрин үлэһиттэригэр сэминээр буолла. Өрөспүүбүлүкэҕэ 10 Олоҥхо дьиэтэ баар. Кинилэр биир ситимҥэ киирэн, олоҥхону, фольклору, төрүт үгэстэри үйэтитиигэ, духуобунаһы сайыннарыыга айымньылаахтык үлэлии-хамсыы сылдьаллар. Бу күннэргэ Олоҥхо дьиэлэрин үлэһиттэрэ түмсэн, уопут атастастылар, ырытыстылар, үөрэннилэр, сүбэлэстилэр. Сэминээргэ култуура миниистирэ Афанасий Ноев кыттыыны ылла. — Култуура пуорумун […]
СӨ Бырабыыталыстыбатын бэрэссэдээтэлин бастакы солбуйааччы Дмитрий Садовников Орто Халыма улууһугар оробуочай сырыытын кэмигэр 2029 сылга ыытыллыахтаах Олоҥхо Ыһыаҕар бэлэмнэнии туһунан мунньаҕы ыытта. Хаартыска: sakhagov.ru Бу үс Халыма улуустарын үгэстэрин уонна култуурунай нэһилиэстибэлэрин түмэр улахан култуурунай тэрээһин буолара күүтүллэр. Бэлэмнэнии былаанынан, 2027 сыл сааһыгар тэрийэр хамыыһыйа тэриллиэхтээх, састааба Айсен Николаевка бигэргэтиигэ киириэхтээх. Ол кэнниттэн, тэрийэр хамыыһыйа тэрээһин уонна […]
Быйыл Кэбээйи улууһугар ыытыллыахтаах Олоҥхо ыһыаҕын чэрчитинэн Кэбээйи нэһилиэгэр кулун тутар 10-12 күннэригэр «Кэбээйигэ Олоҥхо ыһыаҕа: үгэс утума, Эбэ тыына, айар-тутар эйгэ» диэн научнай- методическай кэмпириэнсийэ буолан ааста. Икки күн иһигэр фольклорга сыһыаннаах араас маастар-кылаастар, санаа атастаһыыта, атыы-тутуу ыытылынна. Ыраахтан-чугастан ыалдьыттар кэлэннэр, бэйэлэрин сатабылларын көрдөрдүлэр. Николай Гаврилович Золотарев-Николай Якутскай сиэнэ Ольга Леонидовна Золотарева-Ураанай худуоһунньук, алтанынан […]
Кэбээйи улууһугар быйылгы сыл уратыта — Олоҥхо ыһыаҕын тэрээһинигэр бэлэмнэнии үлэтэ буолар. Кулун тутар 11 күнүгэр Кэбээйи сэл. Олоҥхо ыһыаҕар анаммыт XVI билим-методическай өрөспүүбүлүкэтээҕи кэмпириэнсийэ чэрчитинэн, сувенир уонна харысхал бэлиэлэри оҥорууга семинар уонна маастар-кылаас тэрилиннэ. Хаартыска: Полина Жергина тиксэриитэ. Тэрээһин ыытааччытынан, модераторынан Россия художниктарын союһун чилиэнэ, СӨ култууратын уонна үөрэҕириитин туйгуна, П.П. Романов аатынан Дьокуускайдааҕы […]
Кулун тутар 11-12 күннэригэр Кэбээйигэ Олоҥхо ыһыаҕар аналлаах «Кэбээйигэ Олоҥхо ыөыаҕа: үгэс утума, Эбэ тыына, айар-тутар эйгэ» XVI научнай-методическай кэмпириэнсийэ ыытыллар. Тэрээһин Арассыыйаҕа Норуоттар сомоҕолоһууларын, Саха сиригэр Култуура сылларыгар ананар. Василий Потапов хаартыскаҕа түһэриитэ Тыһыынчаттан тахса кыттааччы, ол иһигэр 19 улуус дэлэгээссийэтэ 2026 сыллаахха Олоҥхо ыһыаҕын ыытыы научнай-методоческай төрүттэрин дьүүллэһэллэр. Кинилэр икки күн устата 10 […]
С 10 по 12 марта в селе Кобяй состоится XVI Республиканская научно-методическая конференция, посвященная подготовке к национальному празднику «Ысыах Олонхо». В мероприятии примут участие более 1,2 тысячи делегатов из 19 районов Якутии, которые обсудят механизмы сохранения нематериального наследия и развитие креативных индустрий в регионе. Центральной темой конференции станет использование современных технологий для популяризации якутского героического […]
Саха Өрөспүүбүлүкэтин Ил Дарханын бирииһигэр олоҥхону үгэс быhыытынан толорууга өрөспүүбүлүкэтээҕи I күөн күрэс ыытыллар. 2026 сылга CӨ Ил Дархана 870-РГ №-дээx “Олоҥхо Yhүc Уон сылын биллэрии туhунан» дьаhалыгар олоҕуран, билиҥҥи кэм ааттаах-суоллаах олоҥхоhуттарын 3 түhүмэхтээх түhүлгэлэрэ тэриллэр. Тэрээhини өйүүллэр: Сыала-соруга: Өрөспүүбүлүкэтээҕи I күөн күрэс 3 түhүмэҕинэн ыытыллар: Дьүүллүүр сүбэ быhаарыытынан, үhүc түhүмэх кэнниттэн бүтэhиктээх түмүк […]
Быйыл Сахабыт сиригэр — Култуура, кэрэ кэскил кыраайбытыгар, Кэбээйи улууһугар Олоҥхо, төрөөбүт-үөскээбит Сииттэбитигэр — Норуот айымньытын сылларыгар, итиэннэ Кэбээйибит улууһугар Олоҥхо ыһыаҕын көрсө, Сииттэбитигэр төрөөбүт -үөскээбит олоҥхоһут, олоҥхону хомуйааччы, сээркээн сэһэнньит Афанасий Степанович-Муотаан 1935 с. Семен Ушницкайтан суруйбут «Бэриэт Бэргэн» олоҥхотун биир дойдулаахтарын, сыдьааннарын күүһүнэн, кини үтүө аатын үйэтитээри туруоран бар дьоммут дьүүлгүтүгэр таһаардыбыт. Бу олоҥхону туруорууга Муотаан сыдьааннара 2006 с. кини олоҕун, олоҥхотун, кэпсээннэрин дьоҥҥо-сэргэҕэ сырдаппыт Гаврил Слепцов уонна олоҥхо сценарийын дьаныһан суруйбут Мария Захарова, Мария Яковлева ааттарын киэн тутта ааттыыбыт. Нэһилиэкпитигэр Төрөөбүт тыл, сурук-бичик күнүгэр биир дойдулаахпыт сэһэнньит, олоҥхоһут Афанасий Степанович Попов-Муотаан «Бэриэт Бэргэн» олоҥхотун туруоран, бастакы сүрэхтэнии буолла. Олоҥхо туруоруутун хаамыытын иилээн-саҕалаан торумнаатылар — Сивцева Анна Лазарьевна, Охлопкова Евдокия Ивановна. Эдэрдэр Гуляев Афанасий Афанасьевич, Слепцов Гаврил Геннадьевич, Захарова Мария Александровна күүскэ ылсан, чочуйан-нарылаан, ситэрэн-хоторон биэрдилэр. Дьиҥ үлэ иһигэр киирдэххэ олус эппиэтинэстээх үлэ барбытын өйдүөххэ наада. Олоҥхоһут […]
Олунньу 6 күнүгэр Нам улууһун Фрунзе нэһилиэгэр олоҥхоһут Прокопий Прокопьевич Ядрихинскай — Бэдьээлэ төрөөбүтэ 125 үбүлүөйдээх сылын чэрчитинэн олорбут дьиэтигэр өйдөбүнньүк дуоска арыллыыта уонна Фрунзе нэһилиэгэр П.П.Ядрихинскай-Бэдьээлэ сыла үөрүүлээх аһыллыыта буолла.
В Кобяйском улусе продолжается работа режиссёрско-постановочной группы по организации и проведению национального праздника Ысыах Олонхо. После села Ситтэ члены группы работали в сёлах Батамай и Сиэгэн-Кюель. Батамай В Батамае на базе местной школы состоялась встреча с активом села, в ходе которой были обсуждены основные историографические данные наслега. Жители села предложили обыграть в сценарии Ысыаха Олонхо […]
Олунньу — Одун Хаан ыйа. Одун Хаан айыы, Орто дойду буор кута буолан, куйаар эттиктэрин, киһи бодотун үөскэппит. Кини эмиэ Дьылҕа Хаан курдук, дьылҕаны оҥорор эбит. Ол иһин кини — саҥаны айааччы (творец). Бу кэмҥэ, чиҥ эйгэни арыйар, тыл ис күүһүн туһанар Одун Хаан ыйыгар, Таатта улууһун олохтооҕо, олоҥхону толорууга, сайыннарыыга Ил Дархан стипендиата, «Дьолуо» […]
Быйыл Кэбээйибит сиригэр-уотугар Олоҥхо ыһыаҕар аналлаах тэрээһиннэр тиһигин быспакка ыытылла тураллар. Бу суолталаах тэрээһин чэрчитинэн, И.А. Николаев – Куоҕас Уйбаан “Бүдүрүйбэт сүһүөхтээх Мүлдьү Бөҕө” олоҥхотун Кэбээйитээҕи Тимофей Сметанин аатынан норуодунай тыйаатыр, “Сайдам” норуот айымньытын киинин сыанатыгар иккис төгүлүн туруорда. Олоҥхо сүрүн дьоруойдарын тыйаатыр артыыстара оруолларыгар киирэн, табыллан оонньоотулар, кылыһахтаах куоластарынан туойан, испэктээк ис хоһоонун арыйдылар. […]
31 января 2026 года на площадке Информационно-технологического лицея г. Нерюнгри состоялся яркий праздник культурного наследия — VI районный фестиваль-конкурс народного героического эпоса «Сквозь века». Мероприятие было посвящено знаменательным датам: Третьему десятилетию провозглашения ЮНЕСКО якутского эпоса Олонхо шедевром человечества, Году единства народов России и Году культуры в РС(Я). Нерюнгринская централизованная библиотечная система выступила не просто участником, […]
В Сангаре провёл выездное совещание по подготовке к XIX республиканскому Ысыаху Олонхо. Впервые он пройдёт в Кобяйском улусе 4–5 июля 2026 года в селе Кобяй. Подготовка набрала хороший темп. Ключевые финансовые и управленческие решения приняты, строительные работы на площадке начаты. Этот Ысыах открывает третье Десятилетие Олонхо в Якутии, поэтому требования к уровню проведения здесь высокие. […]
Сунтаар улууһун Дьаархан нэһилиэгин уһуйаана олоҥхонон оҕоҕо ийэ тыл сүмэтин иҥэрии диэн барылынан үлэлээбиттэрэ хаһыс да сыллара. кыттан Кылаан кыайыылаах аатын сүкпүттэрэ. Анна Андреева салайыытынан үлэһиттэр сыахай оҥорон, бастаан иитиллээччилэригэр, онтон киэҥ эйгэҕэ «Дьулуруйар Ньургун Боотур» олоҥхолорун таһааран, көрөөччү биһирэбилин ылбыттара. Онтон кынаттанан «Северная звезда» бэстибээлгэ кыттан, Кылаан кыайыылаах аатын сүкпүттэрэ. Иитээччилэр Екатерина Павлова уонна […]
В Хабаровске открылась грандиозная выставка якутских художников «Земля Олонхо» В Хабаровске, в одном из лучших музеев ДФО, в Дальневосточном художественном музее распахнулась дверь в мифологическую, суровую и бесконечно прекрасную вселенную народа саха. Выставка «Земля Олонхо» путешествует уже четыре года, преодолевая тысячи километров по России, на сегодняшний день она прибыла в Хабаровск, став девятой остановкой в […]