Чурапчы улууһун Олоҥхо ыһыаҕа: болҕомто оҕолорго уурулунна
Чурапчы улууһугар быйыл Олоҥхо ыһыаҕа VI төгүлүн үрдүк таһымнаахтык буолан ааста.
Ыһыах Мугудай нэһилиэгэр ыытылынна. Бу Маралаайы маанылаах сириттэн норуот ырыаһыта, остуоруйаһыт, олоҥхоһут, тарбаҕар талааннаах уран маастар, 1880–1970 сылларга олорон ааспыт ытык киһибит, саха далбар хотуна Пелагея Михайловна Терютина төрүттээх. Кинини чурапчылар Ырыа Ымыычаан диэн таптаан уонна ытыктаан ааттыыллара.
Ырыа Ымыычаан «Мачаҕай Баһылай», «Быттык-быттык Маарыйа», «Лагларыйа Даарыйа» курдук норуот ырыаларын толороро, Д.М. Пермяков-Ырыа Миитээлиин, Н.М. Дьяконов-Чөлөстүүн кыттыһан, хас да күнү быһа солбуһа сылдьан олоҥхолууллара үһү. Пелагея Михайловна Терютина «Сэттэ күннүк сиртэн сибиэркэтэ охсуллар эндиэ араҕас аттаах Нөрүөн Мүлгү» уонна «Уолусхан улаан аттаах Уһук туйгун бухатыыр» диэн олоҥхолоро архыыпка хараллан сыталлар.
Кини таайтарбыт таабырыннара, кэпсээбит остуоруйалара, уостан уоска бэриллэн, сороҕо сурукка тиһиллэн, саха фольклорун байыппыттара. Аны иллэҥ эрэ буоллар, туос иһиттэри тигитэлээн, сайылык дьахталларыгар түҥэтэрин туһунан ахталлар. Ону сэргэ оҕо көтөҕөөччү (баабыскаһыт), отоһут, алгысчыт, илбийэн-имэрийэн эмтиир эбит.
Онон чурапчылар быйылгы Олоҥхо ыһыахтарын “Ырыа Ымыычаан үрдүк аатыгар сүгүрүйэн” диэн ааттаан тэрийдилэр. Ол туһунан “Саха” НКИХ бэлэмнээбит видеосюжетын көрүҥ:
Быйылгы Олоҥхо ыһыаҕын уратыта – “Алаас олоҥхотун чуорааннара” оҕо түһүлгэтэ түстэммитэ буолар.
Бу бэстибээл Чурапчытааҕы Олоҥхо киинин (сүрүннүүр исписэлиис Оксана Монастырева) уонна Мугудайдааҕы «Чуораанчык» уһуйаан кыттыгас бырайыактарын чэрчитинэн ыытылынна.
Оҕолор олоҥхону толорууга күрэхтэстилэр, оттон уһуйаан иитээччилэрэ олоҥхо оонньуурдарын быыстапкатын тэрийдилэр, кырачааннары оонньоттулар.
Бэстибээл биир сонун көстүүтүнэн кырааскалыыр баннер буолла.
Олоҥхо тутулун арыйар бу “раскрасканы” Мугудайдааҕы Д.Д. Красильников аатынан оскуола VIII кылааһын үөрэнээччитэ Валерия Баишева компьютернай графика көмөтүнэн уруһуйдаан оҥорбут.
Чурапчы улууһугар Олоҥхо ыһыаҕа ити курдук бэрт тэрээһиннээхтик ааста. Саамай кэрэхсэбиллээҕэ — оҕо аймахха улахан болҕомто ууруллубута. Чахчыта да, кинилэри уһуйдахпытына, бу маннык ыһыахтартан кэлин саха уран тылын тарҕатааччылар, фольклорун билээччилэр, олоҥхотун толорооччулар, саха үгэһин салҕааччылар үүнэн-сайдан тахсан иһиэхтэрэ.
