Олоҥхо тимиргэ тиллэр, сиэмэҥҥэ ситэриллэр

Арассыыйаҕа Норуоттар икки ардыларыгар сомоҕолоһуу, Өрөспүүбүлүкэҕэ Култуура, Мэҥэ Хаҥалас улууһугар Бэйэ оҥорон таһаарыы, кэккэ сылларга нэһилиэккэ «Мас тойуга» диэн мас уустарын икки ардыгар маһынан, бетонунан скульптуралары оҥоруу күрэхтэрин тэрийэн ыыппыт, «Тимир болгуо кэрэ көстүү» тимир уустарын күрэҕин, нэһилиэк тас көстүүтэ тупсарыгар үгүс кылаатын киллэрбит,  “ДЭГЭТ УУС” тэрийээччитэ, төрүттээчччитэ, Мэҥэ Хаҥалас улууһун, Төҥүлү нэһилиэгин Бочуоттаах олохтооҕо, «Мэҥэ аат» хаһаайына, меценат, попечитель Иван Иванович Борисов көҕүлээн, балаҕан ыйын 5 -9 күннэригэр Доллу сиригэр-уотугар бетонтан олоҥхо персонажтарынан «Олоҥхо оживает в бетоне и металле» диэн хамсаат-хаачыалы тимири сыбааркалаан уонна скульптураны сиэмэни сыбаан оҥорууга өрөспүүбүлүкэ маастардарын күрэхтэрин ыыттылар.

Скульптура күрэҕэр уопсайа  12  хамаанда кыттыыны ылла: “Өҥөлдьө” — Герасим Максимов, Дмитрий Максимов (Ньурба), “Майаҕатта” — Владислав Бурцев, Елена Бурцева (Уус Алдан), “Дьөһөгөй” — Василий Аргунов, Екатерина Степанова (Нам), “Отон” — Алена Давыдова, Саарын Сайдам Балтаһыт уола, “Көҥүл” — Аркадий Михайлов, Николай Тырылгин (Хаҥалас), “Дьулуур” — Алквиад Атастыров, Василий Назаров (Таатта), “Макита” — Роман Петухов, Аркадий Сивцев (Мэҥэ Хаҥалас), Петр Егоров, Афанасий Варфаламеев (Таатта-1), “Ай Кут” -Анетта Григорьева, Мария Шардинова (Дьокуускай), “Эбээ оҕолоро” — Анна Саввина, Семен Саввин (Дьокуускай), “Байанай” — : Валентин Константинов, Иннокентий Марков, “Омун-төлөн” — Архип Скрябин, Альберт Скрябин (Мэҥэ Хаҥалас).

Тимиртэн хамсаат – хаачыал оҥоруутугар уопсайа 10 киһи кыттыыны ылла:
Егор Петров (Сунтаар улууһа);
Альберт Фомин (Амма улууһа);
Саян Атастыров (Таатта улууһа);
Алексей Апросимов (Мэҥэ-Хаҥалас улууһа);
Мас Дьулуур Ньукулай ее (Мэҥэ-Хаҥалас улууһа);
Рустам Юмшанов (Мэҥэ-Хаҥалас улууһа);
Аркадий Сивцев (Мэҥэ-Хаҥалас улууһа);
Роман Баишев (Мэҥэ-Хаҥалас улууһа);
Василий Макаров (Мэҥэ-Хаҥалас улууһа);
Устин Борисов (Мэҥэ-Хаҥалас улууһа).
Күрэҕи көрөн-истэн, сыаналаан дьүүллээтилэр:
Тэрийээччи, меценат, Дьүүллүүр сүбэ бэрэссэдээтэлэ – Иван Иванович Борисов;
Арассыыйа худуоһунньуктарын союһун чилиэнэ, скульптор – Николай Никитич Чоччасов;
Арассыыйа худуоһунньуктарын, уустарын союһун чилиэнэ – Николай Иосифович Михайлов;
Арассыыйа худуоһунньуктарын союһун чилиэнэ, ювелир, скульптор – Александр Владимирович Манжурьев;
Арассыыйа худуоһунньуктарын союһун чилиэнэ, косторез, скульптор – Егор Егорович Степанов;
СӨ норуотун маастара – Леонид Прокопьевич Говоров.

Балаҕан ыйын 9 күнүгэр тэрээһин кыайыылаахтары быһаарыы үөрүүлээх түгэнэ буолла. Ыалдьыттары, күрэх кыттыылаахтарын «Өркөн» народнай ансаамбыл (салайааччы Алена Павлова:, «Добун» народнай этнофольклорнай ансаамбыл (салайааччы Россия үөрэҕириитин бочуоттаах үлэһитэ, СР үөрэҕириитин үтүөлээх үлэһитэ Мария Сокольникова), А.С. Шахурдин аатынан Төҥүлү орто оскуолатын иһинэн үлэлиир «Ой дуораана» оҕо образцовай ырыа ансаамбыла (салайааччы Анна Петухова) уо. д.а киэргэттилэр.

Тэрээһиҥҥэ “Мэҥэ Хаҥалас улууһа”  муниципальнай оройуон баһылыга Дмитрий Иванович Тихонов, Ил Түмэн депутата Захар Николаевич Никитин , улуус баһылыгын тутууга солбуйааччыта Василий Валерьевич Филиппов, “Төҥүлү нэһилиэгэ” тыа сирин түөлбэтин баһылыга Петр Васильевич Эверстов, СӨ култуураҕа уонна духовнай сайдыыга министрэ Афанасий Иванович Ноев,  СР спорка министрин I солбуйааччыта Гаврил Михайлович Мохначевскай, бу күрэҕи дьүүллүүр сүбэ бэрэссэдээтэ Иван Иванович Борисов, дьүүллүүр сүбэ чилиэннэрэ: тимир ууһа Михаил Иосифович Михайлов, тимир ууһа Егор Егорович Степанов, Уус Алдан улууһун  Бэрт Ууһун нэһилиэгин аҕа баһылыга Илья Прокопьевич Ильин кыттыыны ыллылар.

Бу түһүлгэҕэ кыайыылаахтар ааттара ааттанна. Ол курдук, бетонтан скульптура оҥоруутугар I миэстэ – “Көҥүл” хамаанда “Уот иччитэ” үлэнэн (Ханалас улууһа).

II миэстэ – “Өҥөлдьө” – «Ньургун Боотур» .

III миэстэ – “Ай Кут” — «Абааһы кыыһа»

Тимиртэн хамсаат-хаачыал оҥоруутугар:
I миэстэ – Егор Петров (Сунтаар улууһа), «Мин лётчик буолуом» .

II миэстэ – Альберт Фомин (Амма улууһа), «Оҕо саас» .

III миэстэ – Аркадий Сивцев (Мэҥэ Хаҥалас улууһа), «Ежик в тумане» .

Күрэххэ кыттыылаахтара бары туоһу сурук, сэмэй бэлэх туттулар. Күрэх кыттааччылара Иван Ивановичка махтал тылларын эттилэр , үлэлиир миэстэлэригэр бары усулуобуйаны оҥорбутугар уонна да атын ис хоһоонноох күрэхтэр буола турдуннар дэстилэр. Уустар, маастардар сыралаах үлэлэрэ, оҥорбут оҥоһуктарын кэрэ көстүүлэрэ дьонт- сэргии көрүө , оҕо -аймах хачыаллаан дуоһуйуо.
Суруйда Вера Владимирова
Дьокуускай