«Олоҥхо дойдутун оҕотобун» бэстибээл түмүктэрэ

Кулун тутар 26-28 күннэригэр А.Е. Кулаковскай-Өксөкүлээх Өлөксөй  аатынан Норуоттар доҕордоһууларын дьиэтигэр “Олоҥхо дойдутун оҕотобун” бэстибээл XXIX төгүлүн ыытылынна. Быйылгы күрэс олоҥхоһут П.П. Ядрихинскай- Бэдьээлэ төрөөбүтэ 125 сылыгар ананна.

Бэстибээлгэ Амма, Таатта, Чурапчы, Уус Алдан,  Мэҥэ Хаҥалас, Горнай, Нам, Бүлүү, Ньурба, Кэбээйи, Муома улуустарыттан  олоҥхону олоҕурбут ньыманан толорор уонна чинчийэр 305 оҕо кытынна.

Итинтэн  оскуола үөрэнээччитэ – 168 оҕо: 36 биирдиилээн толорооччу, 14 бөлөх (120 оҕо), 12 оҕо чинчийэр үлэлээх.

Уһуйаан оҕолоругар барыта 138 оҕо: 16 бөлөх (127 оҕо), 11 биирдиилээн толорооччу.

Бэстибээлгэ, үгэс быһыытынан, олоҥхону толоруу утумун салҕааһыҥҥа, толоруу сатабылын, оҕо айар дьоҕурун сайыннарыыга уонна тарҕатыыга улахан суолта ууруллар. Күөн күрэс саҥа талааннары арыйар, оҕолору чинчийэр, айар үлэҕэ көҕүлүүр, бастыҥ үлэ уопутун киэҥ эйгэҕэ таһаарар. Олоҥхо иитэр-үөрэтэр өрүттэрин саха оҕотун иитиигэ сүрүн ньыма быһыытынан туһаныыга олук уурар.

Дьүүллүүр сүбэҕэ үлэлээтилэр: М.К. Аммосов аатынан ХИФУ бэрэпиэссэрэ, доцент Г.С. Попова-Санаайа, гуманитарнай чинчийии научнай үлэһитэ, ф.н.к. А.Н. Данилова, Олоҥхо киинин сүрүннүүр исписэлиистэрэ Е.Н. Протодьяконова, З.Г. Сысолятина, У.М. Флегонтова.

Бэстибээлгэ уопуттаах уһуйааччы Никандр Прокопьевич Тимофеев уонна Олоҥхо тыйаатырын артыыһа, бастыҥ олоҥхону толорооччу Яна Петровна Нюргусова маастар-кылаас биэрэн махталы ыллылар.

Бэстибээлбит бэлиэ түгэнинэн Уус Алдан улууһугар дьыссаат уһуйааччынан тахсыылаахтык үлэлээбит, билигин «Академия. Успех Вместе» хампаанньа лиидэрэ, олоҥхо мецената Туяра Ивановна Жиркова спонсордаан, уһуйааччы Ирина Дмитриевна Захароваҕа (Чурапчы улууһа) 10 000 солк. суумалаах сэртипикээти туттарыы буолла.

Олоҥхоһут П.П. Ядрихинскай-Бэдьээлэ сиэнэ, Өлүөхүмэ улууһугар култуураҕа үлэлии сылдьар айар куттаах киһибит, олоҥхо мецената Мария Дмитриевна Ларионова 3000 солк. суумалаах сэртипикээтин олоҥхону толорооччу Надежда Дьяконова (Амма улууһа) тутан үөрдэ-көттө.

Холонон көрөөччү элбээн иһэр

Оҕолор олоҥхону толоруулара сылтан сыл тупсан иһэрин бэлиэтиибит. Саҥаттан саҥа ааттар тахсан иһэллэр. Оҕо уһуйаан сааһыттан олоҥхону толорорго холоноро кэлиҥҥи кэмҥэ элбээн иһэрэ үөрдэр. Мантан үүнэн-сайдан тахсан, оскуола оҕолоругар кытталлар.

Оскуола саастаах оҕолорго хаһыс да сылын толоро сылдьар оҕолор бааллар. Ол курдук, Максимова Кристина (Чурапчы), Шадрина Эвилья (Нам), Избекова Сайыына (Мэҥэ Хаҥалас), Тимофеев Дамир (Нам), Сидорова Айаана (Ньурба) уо.д.а. сылтан сыл олоҥхону толорор таһымнара үрдээн иһэр, истээччини умсугутар.

Урут бөлөххө кыттыбыт оҕолор билигин биирдиилээн толорор буолан эрэллэрэ кэрэхсэбиллээх. Репертуардарын сорохтор уларыппыттар, атыттар урукку олоҥхолорун салҕаан биэрбиттэр.

Оҕолор сөбүлээн толорор олоҥхолоро:  С.Васильев “Эрчимэн Бэргэн”, “Мөҥүрүүр Бөҕө”, “Айыы Дьураҕастай”, “Күн Эрили”, П.Решетников “Күн Күндүлү бухатыыр”.

 Олоҥхону чинчийиигэ сонун саҥа тиэмэлэргэ оҕолор ылсан үлэлээбиттэрэ хайҕаллаах, салгыы үлэлииргэ кыах биэрэр.

Оҕолор салгыы чинчийэр үлэҕэ эмиэ ылсыһан, толорор олоҥхолорун, түөлбэ олоҥхоһуттарын туһунан ырыталлара биһирэнэр, болҕомтону тардар.

Уһуйаан иитиллээччилэрэ

Биирдиилээн толоруу:

I таһым “Бастыҥ толорооччу” – Тастыгина Мэри, Мэҥэ Хаҥалас улууһун Хара нэһилиэгэ, салайааччы –  Попова Евдокия Гаврильевна.  

II таһым “Бастыҥ толорооччу” – Кривошапкин Кирик, Чурапчы улууһун Хатылы нэһилиэгэ, “Ньургуһун” уһуйаан. Салайааччы – Попова Розалия Михайловна.

III таһым “Бастыҥ толорооччу” – Хоютанов Арсентий, Хатастааҕы “Кэрэчээнэ” уһуйаан. Салайааччы – Старкова В.Н, СлепцоваА.Н, Тарабукина А.А

Анал ааттар:

“Олохтоох тыллаах толорооччу” – Верховцев Богдан, Төхтурдээҕи оҕону сайыннарар киин “Мичил”. Сал.  Верховцева Айталина Николаевна.  

“Сэргэх толоруу” – Бурнашева Сайдаара, Дьокуускай куорат, 82 нүөмэрдээх “Мичээр” уһуйаан. Салайааччы – Захарова Анна Елисеевна.

“Кэскиллээх толорооччу” – Лугинова Ксения, Дьокуускай куорат, 82 нүөмэрдээх “Мичээр уһуйаан”. Салайааччы – Васильева Анна Васильевна. 

“Кэскиллээх толорооччу” – Дмитриев Айаал, Мэҥэ Хаҥалас Аллараа Бэстээх нэһилиэгин “Сказка” уһуйаана. Сал. Оконешникова Анисия Семеновна.

“Истээччи биһирэбилэ” – Лугинов Иван, Нам улууһун Аппааны нэһилиэгин 1 нүөмэрдээх “Хатыҥчаана” уһуйаан. Салайааччылар – Аргунова Варваара Константиновна, Находкина Сардаана Николаевна. 

Бөлөҕүнэн тололруу:

I таһым “Бастыҥ толорооччу” – Мэҥэ Хаҥалас улууһун Майа нэһилиэгин А.Е. Зыкова аатынан “Мичил” уһуйаан фольклор бөлөҕө. Салайааччы – Иванова Евдокия Петровна, Потапова Лена Семеновна.

II таһым “Бастыҥ толорооччу” – “Туску” фольклор бөлөҕө. “Туллукчаан” уһуйаан. Чурапчы нэһилиэгэ. Салайааччы – Захарова Ирина Дмитриевна.

III таһым “Бастыҥ толорооччу” – “Күнчээн сардаҥалара” бөлөх. Одьулууннааҕы “Күнчээн” уһуйаан. Салайааччы – Карпова Сардаана Ивановна.  

Анал ааттар:

“Сэргэх толоруу” – Хоптоҕотооҕу “Ыллык” уһуйаан бөлөҕө, Сал Посельская Диана Васильевна.

“Дьоһун этээччилэр” – “Ыллыкчаан бөлөх”, Төхтүрдээҕи оҕону сайыннарар киин, “Мичил” оҕо уһуйаана. Салайааччылар – Верховцева Айталина Николаевна, Пермякова Рада Николаевна.

“Боччум сэһэн” – Амма улууһун Эмис нэһилиэгин “Чуораанчык” уһуйаан бөлөҕө. Салайааччы – Гоголева Айталина Павловна, Новгородова Мавра Юрьевна. 

“Кэскиллээх бөлөх” – “Кулунчук” бөлөх, Хатастааҕы “Кэрэчээнэ” уһуйаан. Салайааччылар – В.Н. Старкова, Н.И. Никифорова, Т.В. Осипова.

“Олоҥхо олугунан билии” – “Күнчээн” фольклор бөлөҕө. Нам улууһа Партизан  сэл. “Кустук” уһуйаан. Салайааччы – Мордосова Саргылаана Ивановна.

“Истээччи биһирэбилэ” – “Утумчаана” бөлөх. Дьокуускай куорат 21-с “Кэнчээри” уһуйаана. Салайааччы – Семенова Людмила Григориевна.

“Истээччи биһирэбилэ” – Уус-Алдан улууһун Кэптээни нэһилиэгин “Чэчир” уһуйаан фольклор бөлөҕө. Салайааччы – Сысолятина Матрена Ильинична

“Истээччи биһирэбилэ” – 82-с нүөмэрдээх “Мичээр” уһуйаан фольклор бөлөҕө. Салайааччы – Васильева Анна Васильевна.

Олоҥхону чинчийэр үлэҕэ:

I таһым «Бастыҥ чинчийээччи»  —  Романова Даяна Юрьевна, Нам ул. Кириэс Кытыл сэл., Хамаҕатта В.П. Артамонов аатынан саха-француз лиссиэйин VIII кыл. үөрэнээччитэ. Сал.  С.С. Новгородова, С.П. Назарова.

II таһым «Бастыҥ чинчийээччи» — Сунтарова Анжелика, Нам ул. Кириэс Кытыл сэл., Хамаҕатта В.П.Артамонов аатынан саха-француз лиссиэйин III кыл. үөрэнээччитэ. Сал. М.В. Канаева.

III таһым «Бастыҥ чинчийээччи» — Васильев Александр, Дьокуускай к., 17-с № орто оскуола. Сал. В.Н. Седалищева.

Анал ааттар:

«Үтүө саҕалааһын» — Степанова Айыына, Бүлүү ул., Тааһаҕар орто оскуолата. Сал. М.Г. Попова.

«Олоҥхону ырытыыга холонуу» — Семенов Сандаар, Дьокуускай к., 17-с № орто оскуола.

«Түөлбэ олоҥхотун чинчийээччи» — Кутугутов Эрчимэн, Бүлүү Н.С. Степанов аатынан орто оскуолата. Сал. М.К. Муксунова.

Олоҥхону чинчийиигэ көхтөөх кыттыыларын иһин махталы кытта кинигэнэн бэлэх туттарылынна:

• Гаврильева Клавдияҕа, Бүлүү ул. Халбаакы сэл.;
• Слободчиков Александрга, Мугудай Д.Д.Красильников аатынан  орто оскуолата;
• Кривошапкина Нарыйаанаҕа, Чурапчы ул. Хатылы нэһилиэгэ;
• Харлампьева Каролинаҕа, Николаева Лилианаҕа, Бүлүү  улууһун Үгүлээт И.В. Яковлев аатынан орто оскуолата;
• Томскай Анатолийга, Терентьева Сайаанаҕа, Бүлүү улууһа;
• Кутукова Алинаҕа, Нам улууһун Хамаҕатта В.П.Артамонов аат саха-француз лиссиэйэ.

ОСКУОЛА ОҔОЛОРО

Биирдиилээн толоруу:

Кылаан кыайыылаах – Мордовской Юра. Нам улууһа, Намнааҕы гимназия. Сал. В.П. Куличкина-Цыпандина

I таһым “Бастыҥ толорооччу” – Максимова Кристина. Чурапчы улууһа, Хатылы  Болот Боотур аатынан оскуолата. Сал. А.Ф. Захарова.

II таһым “Бастыҥ толорооччу” – Шадрина Эвилья. Нам улууһа, Намнааҕы 2-с №-дээх орто оскуола. Сал. В.П. Куличкина-Цыпандина.

III таһым “Бастыҥ толорооччу” – Дмитриева Күннэй. Мэҥэ Хаҥалас улууһа, Аллараа Бэстээх нэһ. Г.М. Артемьев аатынан 2-с № -дээх орто оскуола.  Сал. А.Н. Степанова.

П.П. Ядрихинскай-Бэдьээлэ аатынан бириис (3000 солк.), — Дьяконова Надежда. Амма улууһа, Бөтүҥ нэһилиэгэ. Сал. В.Г. Григорьева. Туруорда: Мария Ларионова, Өлүөхүмэ улууһа.

Аанал ааттар:

“Сэргэх толоруу” – Сунтарова Анжелика. Нам улууһа, Хамаҕатта В.П. Артамонов аатынан саха-француз лиссиэйэ. Сал. В.П. Куличкина-Цыпандина.

“Уһун тыыннаах” – Тимофеев Дамир. Нам И.С. Гаврильев аатынан 1-кы №-дээх сокуола. Сал. Е.К. Маркова

 “Дьоһун этээччи” – Васильев Александр. Дьокуускай куорат, 17-с №-дээх оскуолата. Сал. В.Н. Седалищева

“Боччум сэһэн” –  Сидорова Айаана. Ньурба улууһа, Ньурбатааҕы Оҕо ускуустубатын оскуолата. Сал. А.Н. Семенова

“Тэтимнээх толорооччу” – Бочкарев Ингвар. Чурапчы улууһа, Дириҥнээҕи И.Е. Доосо аатынан оскуола. Сал. Д.С. Пестерева, К.М. Тарабукина.

“Хомоҕой тыллаах” – Максимов Саян. Чурапчы улууһа, Болтоҥо Н.Д. Субуруускай аатынан  орто оскуолата. Сал. А.С. Березкина, С.К. Березкина.

“Ыллам ырыалаах” – Дорофеева Дамира. Уус Алдан улууһа, Дүпсүн орто оскуолата. Сал. Р.П. Протопопова.

 “Түөлбэ үгэһин утумнааччы” – Избекова Саина. Мэҥэ Хаҥалас улууһа, Майа  В.П. Ларионов аатынан оскуолата. Сал. В.Ф. Кривошапкина, У.М. Ефремова.

“Сэһэн сүнньүн тутааччы” – Игнатьев Павел. Дьокуускай к., «Айыы кыһата» национальнай гимназия. Сал. Я.П. Нюргусова.

 “Кэскиллээх бөлөх” – Сидоров Вова. Ньурба улууһа, Эбии үөрэхтээһин, Ньурбатааҕы Оҕо ускуустубатын оскуолата. Сал. А.Н. Семенова.

“Истээччи биһирэбилэ” – Рожин Эрсан. Горнай улууһа, Семен уонна Софрон Даниловтар аатынан Духуобунас киинэ. Сал. Д.Е. Алексеева.

 “Истээччи биһирэбилэ” – Татаринова Айна, Амма улууһун Бөтүҥ. Сал. С.И. Попова

 “Истээччи биһирэбилэ” – Воловик Николай, Бүлүү улууһун Тааһаҕар «Эйгэ» норуот айымньытын дьиэтэ. Сал. Г.П. Алексеева.

Бөлөҕүнэн толлруу:

I таһым “Бастыҥ толорооччу” – “Оллоон” көрдөрүүлээх фольклор бөлөҕө. Амма улууһа, Бөтүҥ нэһилиэгэ. Сал. С.И. Попова, Д.Ф. Яковлева.

II таһым “Бастыҥ толорооччу” – “Эйгэ” фольклор бөлөҕө. Ньурба улууґа, Ньурбатааҕы ОУО, Эбии үөрэхтээһин. Сал. А.Н. Семенова

III таһым “Бастыҥ толорооччу” – “Кулуһун” бөлөх. Уус Алдан улууһа, Лөгөй интэринээттээх лиссиэйэ. Сал. З.П. Лугинова

Анал ааттар:

«Кэрэхсэтэр бөлөх» — «Далбарай» фольклор бөлөҕө. М.Н. Жирков аатынан Бүлүүтээҕи Оҕо ускуустубатын Чернышевскайдааҕы филиала. Сал. А.Д. Черкашина

“Үгэһи тутуһар толорооччу” – “Утум” бөлөх. Нам  И.С. Гаврильев аатынан 1-кы № -дээх орто оскуолата. Сал. Е.К. Маркова.

“Дьоһун этээччи” — «Ноорой сиэннэрэ» бөлөх. Мэҥэ Хаҥалас улууһа, “Кэрэли” эбии үөрэхтээһин киинэ. Догдоҥо оскуолата. Сал. В.Ф. Кривошапкина, У.М. Ефремова.

“Боччум сэһэн” — «Үрүмэччи» фольклор бөлөҕө, VII кыл. Бүлүү улууһа,  Тааһаҕар Н.Н. Каратаев аатынан орто үөрэхтээһин оскуолата. Сал. М.Н. Шамаев, А.А. Нахова.

“Түөлбэ үгэһин утумнааччы” — «Чуораанчык» фольклор бөлөҕө. Бүлүү улууһа, Тааһаҕар  «Эйгэ” норуот айымньытын дьиэтэ. Сал. Г.П.  Алексеева.

“Сэргэх толоруу” — «Хатас саһарҕалара» бөлөх. Хатас сэл. Хатас  орто оскуолата, II «г» кылааһа. Сал. Т.Ф. Федорова, кылаас сал. К.Н. Герасимова

 “Кэскиллээх бөлөх” — «Үрүмэччи» фольклор бөлөҕө, III кылаас.  Бүлүү улууһа,  Тааһаҕар Н.Н. Каратаев аатынан орто үөрэхтээһин оскуолата. Сал. А.Е. Григорьева, М.Е. Григорьева.

“Кэскиллээх бөлөх” — «Чугдаар» бөлөх.  Мэҥэ Хаҥалас улууһа,  Майа В.П. Ларионов аатынан оскуолата. Сал. В.Ф. Кривошапкина У.М. Ефремова Кыл. сал: Н.Н. Афанасьева.

“Истээччи биһирэбилэ” – «Дьүрүскэн» бөлөх. Бүлүү улууһа, Халбаакы орто оскуолата.  Сал. С.Н. Петрова.

“Истээччи биһирэбилэ” — «Айылгы» бөлөх. Мэҥэ Хаҥалас улууһа, Майатааҕы И.Г. Тимофеев аатынан лиссиэй. «Кэрэли» уһуйуллааччылара.   Сал. А.И. Слепцова, кылаас сал. Т.Е.Слободчикова.

Махталы кытта кинигэнэн бэлэх

«Наhаат сыдьааннара» бөлөх. Дьокууйскай к. Ньурбаттан төрүттээх аймахтыы оҕолор. Сал. Т.Ф. Федорова

Тэрийэр бөлөх.