Сайын кэллэ, «Сайын» буолла!
Оҕо көмүскэлин күнүн кытта сайын кэллэ, ону кытта «Туймаада» стадиоҥҥа “Сайын” буолла. Үүнэр көлүөнэлэргэ туһуламмыт пуонда киин куорат оҕолоругар бэртээхэй бырааһынньыгы бэлэхтээтэ.
Бу күн Олоҥхо ассоциацията, стадиоҥҥа анал миэстэни ылан, олоҥхо оонньуурдарын, ойууларын, оҥоһуктарын көрдөрүүгэ туруорда.
-Мин хартыыналартан орто дойдуну кыыс гына уруһуйдаабыттарын ордук сөбүлээтим, — диэн санаатын үллэһиннэ Аня Яковлева, 12-с оскуола үөрэнээччитэ.
Бу олоҥхо дойдутугар ыалдьыттаабыт дьон Туйаарыма Куону уонна Үрүҥ Уоланы, Аллараа дойду адьарайдарын кытта хаартыскаҕа түстүлэр.
-Ити олоҥхо персонажтарын көстүүмнэрин култуура Аартыкатааҕы үнүстүүтүн устудьуоннара кэтэ сылдьаллар. Биһиги эмиэ фольклор салаатыгар үөрэнэбит, — диэн кэпсээтилэр Амалия Ширяева, Сандаара Ефремова. Кыргыттар оҕолору остуол оонньууларыгар оонньооттулар.
-Куприяновтар дьиэ кэргэн оҕолорбутун сахалыы иитэбит. Улахан уолбут Иван Айыы кыһатыгар үөрэнэр. Бу оҕолор эмиэ уу сахалыы саҥараллар. Олоҥхо геройдарын ыраахтан көрөөт да, манна сүүрэн кэллилэр. Никита 5, Сардаана 4, Алена 2 саастаахтар, – диэн сэһэргээтэ ийэлэрэ Айталина Алексеевна.
Шатер иһигэр киирдэххэ, олоҥхону истиэххэ сөп. Намтан кэлбит кыргыттары кытта кэпсэттим. Кинилэр иккиэн Вера Прокопьевна Цыпандинаҕа дьарыктаналлар эбит.
-Мин аатым Эвилья Шадрина диэн.Намнааҕы 2-с нүөмэрдээх оскуола Х кылааһын бүтэрдим. Ефросинья Соколова “Тураҕас кугас аттаах Тойтостоон бухатыыр” олоҥхотуттан быһа тардан толордум. Быйыл улууспар Гран-при буолбутум, “Олоҥхо дойдутун оҕотобун” өрөспүүбүлүкэтээҕи күрэххэ иккистээбитим. Олоҥхонон дьарыктаммытым 5 сыл буолла. Сайын Кэбээйигэ ыһыахха күрэхтэһэ бараары, саҥа олоҥхону үөрэтэ сылдьабын. Артыыс буолуохпун, киинэҕэ уһуллуохпун баҕарабын, ол иһин эһиил култуура Аартыкатааҕы үнүстүүтүгэр (АГУИККИ) туттарсыам.
Хамаҕаттатааҕы саха-француз лиссиэйигэр үөрэнэр Анжелика Сунтарова олоҥхо эйгэтигэр кэлбитэ эмиэ 5 сыл буолбут. Биэс сааһыттан толорбут буолан, номнуо Аммаҕа, Нерюнгрига ыытыллыбыт Олоҥхо ыһыахтарыгар кыттыбыт. Киниттэн: “Ким курдук олоҥхолуоххун баҕараҕын?” – диэн ыйыппыппар, чобуо кыысчаан: “Бэйэм курдук. Мин биллэр олоҥхоһут буолуом”, — диэн хоруйдаата. Кырдьык да, Анжелика бэйэтэ туспа суоллаах-иистээх олоҥхоһут буолуоҕа. Онуоха билиҥҥитэ төрүөт баар: Вера Прокопьевнаҕа соҕотоҕун дьарыктанара олус баҕалааҕын туоһулуур, итиэннэ тугу кэпсиирин хараҕар ойуулаан көрөрө – олоҥхо иһигэр киирбитин кэрэһилиир. “Билиҥҥитэ 30 мүнүүтэ толоробун, сыыйа хастыы да чаас ааҕарга үөрэниэм этэ”, — диир.
“Аныгы оҕо сахалыы билбэт”, — диэн мөҕүттүбэккэ эрэ, ити курдук уһуйан-угуйан иһиэххэ эрэ наада. Холобура, Ньурба Антоновкатыттан төрүттээх Тамара Федоровна Федорова, биэнсийэҕэ тахсан баран, Хатаска кэлэн олохсуйбут. Дьэ, уонна Дьокуускайга чугаһаабычча, куоракка олорор Яковлевтар-Федоровтар киэҥ аймах сиэннэрин олоҥхоҕо уһуйан саҕалаабыт.
-Аҕам Федор Данилович Григорьев норуокка Наһаат Оҕонньор диэнинэн биллэрэ. Онон бу, көрөргүт курдук, Наһаат ыччата – Антон Егоров, Сергей Федоров, Эрхан Марков, София Тихонова, Лиза Яковлева, Дима Яковлев, Сергей Яковлев. Бэйэм идэбинэн начаалынай кылаас учууталабын. Национальнай кэнсиэпсийэ киириэҕиттэн төрүт култуураны үөрэтэр буолбутум, устунан оҕолору саха фольклоругар уһуйан барбытым: тойукка, чабырҕахха, хомуска. Антоновкаҕа “Кулан уоланнара”, “Чуораанчык” диэн бөлөхтөөҕүм, 5 үөрэнээччим өрөспүүбүлүкэҕэ олоҥхо күрэҕэр “Бастыҥ эдэр толорооччу” буолбуттара. Бүгүн “Наһаат ыччата” Семен Черноградскай оҕолорго аналлаах “Хопто буурай аттаах Хапталдьын баатыр” олоҥхотуттан аахтылар.
Тамара Федоровна курдук, эбээлэр-эһээлэр түмсүүлэрэ кэнчээри ыччаты саха төрүт култууратыгар, төрөөбүт тылларыгар уһуйан эрэллэрэ үөрдэр. Оннук бары, кимиэхэ да сэлээннээбэккэ, тус эппиэтинэспитигэр ылынан үлэлэстэхпитинэ эрэ, кэлин даҕаны бу курдук стадиону биир гына сахалыы ырыа-тойук чугдаарыа, чулуу омук быһыытынан сайдан иһиэхпит.
Махтал буоллун – чаҕыл күннээх “Сайыны” бэлэхтээбит Үүнэр көлүөнэ пуондатыгар уонна бу Олоҥхо дойдутугар оҕолору ыалдьыттаппыт Олоҥхо ассоциациятын кыттыылаахтарыгар — Аллараа Бэстээх Г.Г. Колесов аатынан, Нам П.Ядрихинскай-Бэдьээлэ аатынан Олоҥхо дьиэлэригэр, Сыахайдьыттар айар түмсүүлэригэр, Олоҥхо научнай-методическай киинигэр, Култуура, ускуустуба уонна креативнай индустрия Аартыкатааҕы үнүстүүтүгэр, СӨ Национальнай бибилэтиэкэтин «Олоҥхо» сайтыгар, о.д.а.
Сырдатта Анисия Иевлева. Михаил Соргу түһэриилэрэ.