Олоҥхону чинчийиигэ түмүктэр уонна соруктар
Саха норуота былыр төһө да суруга -бичигэ суох да буоллар, бэйэтин санаатын, баҕарар баҕатын уус уран, күүстээх тыл куорматынан ырыалары, хоһооннору, таабырыннары, чабырҕахтары, олоҥхолору, остуоруйалары бэрт элбэҕи айбыта.
Олоҥхо саха норуотун былыр-былыргыттан сайдан кэлбит историятын, философиятын, итэҕэлин ураты ис хоһоонун сөҥөрдөн илдьэ кэлбит, норуот өр сылларга өркөн өйүнэн айбыт, уус-уран тылын баайынан уонна ырыатын эриэккэһинэн кэрэхсэммит, бухатыырдар мүччүргэннээх сырыыларын хоһуйан көрдөрөр сүдү айымньы диибит.
XIX үйэ ортотуттан нуучча учуонайдара, политсыылынайдара олоҥхону интэриэһиргээн үөрэтиэхтэриттэн, наукаҕа биллэр буолбута. Саха сиригэр былыргы уонна билиҥҥи кэмҥэ архыып уонна научнай суруйуулар чахчыларынан, уопсайынан 700-чэ олоҥхоһут олорон ааспыт эбит. Саха омук олоҥхоһуттара иччилээх тылларын күүһүнэн олонхо курдук улахан кээмэйдээх, баай ис хоһоонноох айымньылары өйдөрүттэн субуруччу этэллэрэ, ырыаларын толорор ураты талааннара дьон – сэргэ, норуот биһирэбилин ылбыта.
Билиҥҥи кэмҥэ олоҥхону билим таһымыгар иҥэн-тоҥон үөрэтиигэ, чинчийиигэ, кэлэр көлүөнэлэргэ тиийдин диэн, 2010 сыллаахха сэтинньи 17 күнүгэр Максим Кирович Аммосов аатынан ХИФУ ректора Евгения Исаевна Михайлова 226-ОД №-дээх бирикээһинэн «Арассыыйа Аартыкатын уонна хотугулуу уһук илин төрүт олохтоохторун тылынан айымньыларын, култуураларын үөрэтиигэ уонна үйэтитиигэ» анаан Олоҥхо үнүстүүтэ тэриллибитэ.
Үнүстүүт научнай чинчийии сайдыытыгар уонна төрүт олохтоохтор эпическэй уонна култуурунай нэһилиэстибэлэригэр анаан туһааннаах үлэни ыытар.
2012 сылтан саҕалаан улуустарга ыытыллар Олоҥхо ыһыахтарын биир сүрүн тэрийээччитинэн буолар.
Олоҥхону чинчийии үлэтэ билим өртүттэн хайдах быһыылаах барарый? «Олох үөһүгэр» биэриигэ Максим Кирович Аммосов аатынан Хотугулуу илиҥҥи федеральнай университет олоҥхону научнайдык чинчийэр институтун үлэтин туһунан, олоҥхо уонна билим туһунан этиилэр, элбэх санаа атастаһыыта, кэпсэтии буолла.
Олоҥхо тула кэпсэтиини бу сигэнэн киирэн көрөҕүт https://nvk-online.ru/oloh-ger-olo-honu-chinchijiige-t-m-kter-uonna-soruktar-25-09-25/