Саха маҥнайгы сүһүөх суруйааччылара норуот тылынан айымньытын дэгиттэр билэллэрэ, литературнай суруйууларыгар фольклор айымньыларыттан силис тардыммыттара. А.Е. Кулаковскай маҥнайгы суруйуута “Байанай алгыһа” диэн булчуттар өрүү туттар алгыстарын уус-уран өттүнэн чочуйан, ааҕарга анаан суруйбута. Дьэ, ол иһин саха литературатын алгыс тылынан саҕаламмыт литература диэн этэллэрэ олохтоох курдук. Суруйааччылар олоҥхоҕо сыһыаннара бэрт ураты уонна харыстабыллаах этэ. Саха литературатын […]
“Баҕа баар буоллаҕына, барытын баһылыахха сөп” диэн этии оруннааҕын Афанасий Собакин бэйэтин холобурунан көрдөрдө. Дьиҥэр, математика уонна информатика учуутала идэлээх. Ол эрээри биирдэ соһуччу култуура эйгэтигэр кэлэн хаалан, билигин аны сыанаттан түспэт, оннооҕор тэлэбиисэргэ кытта көстөр буолла: «Олоҥхо-баттлга» күрэхтэһэ сылдьар. Талаана хайдах эмискэ арыллан хаалбыт төрүөтүн түөрдэххэ, хамсыктан харантыыннаах 2021 сыллаахха Афанасийы төрөөбүт Чөркөөҕөр кулууп […]
Афанасий Собакин “Дьулуруйар Ньургун Боотур” олоҥхоттон толорорун сэҥээрэн көрүҥ (ити үөһэ хара экран холбонорун күүтүҥ). Афанасий туһунан кылгастык сырдатар буоллахха, кини “Баҕа баар буоллаҕына, барытын баһылыахха сөп” диэн этии оруннааҕын бэйэтин холобурунан көрдөрө сылдьар дьулуурдаах киһи. Дьиҥэр, математика уонна информатика учуутала идэлээх. Ол эрээри биирдэ соһуччу култуура эйгэтигэр кэлэн хаалан, билигин аны сыанаттан түспэт, оннооҕор […]
Нам улууһун Таастаах нэһилиэгиттэн төрүттээх Назар Максимович Филиппов биир дойдулааҕа П.П. Ядрихинскай-Бэдьээлэ “Дыллыа маҥан аттаах Дьырыбына Дьырылыатта кыыс бухатыыр” олоҥхотун толорорун көрүҥ. Наһаар ийэтинэн эһэтин бииргэ төрөөбүт быраата, Модут нэһилиэгин ытык киһитэ Константин Никонович Тихонов Нам улууһугар тойуксутунан, олоҥхоһутунан биллэр эбит. Таайын талаанын утумнаабыт уолу саха тылын уонна литературатын учуутала Туяра Алексеевна Соловьева бэлиэтии көрөн, […]
Саха норуотун биллиилээх олоҥхоһута Василий Осипович Каратаев быйыл төрөөбүтэ 100 сылыгар аналлаах «Муҥха олоҥхото» өрөспүүбүлүкэтээҕи XXII лаборатория-бэстибээл Бүлүү улууһун Лөкөчөөн нэһилиэгэр сэтинньи 13-15 күннэригэр буолар.
«Муҥха олоҥхото» өрөспүүбүлүкэтээҕи XXII лаборатория-бэстибээл быйыл Бүлүү улууһун Лөкөчөөн нэһилиэгэр сэтинньи 13-15 күннэригэр буолар. Саха норуотун биллиилээх олоҥхоһута Василий Осипович Каратаев төрөөбүтэ 100 сылыгар ананар. Онон ситимнээн “Баһылай Харатаай ыччаттара” бөлөх (салайааччы Светлана Тарасовна Иванова) былырыын Кэбээйигэ ыытыллыбыт Муҥха олоҥхотун күрэҕэр биир дойдулаахтара Василий Осипович Каратаев «Киис Бэргэн» олоҥхотун толорбуттарын таһаарабыт. Толороллор: 1. Куланова Тамара Евгеньевна […]
Алтынньы 1 күнэ – Аҕам саастаахтар күннэрэ. Дойдубутугар бу күнтэн кинилэргэ болҕомто ууруллар декадата саҕаланна. Ол чэрчитинэн уонна өрөспүүбүлүкэбитигэр Культура сылынан П.П. Ядрихинскай-Бэдьээлэ аатынан Олоҥхо дьиэтин”үлэһиттэрэТ.К. Ядрихинская аатынан Намнааҕы социальнай-геронтологическай киин аҕам саастаахтарыгар ыалдьыттаан, “Отон олоҥхотун” түһүлгэтин төрүттээтилэр. Сэбиэскэй тутулга үлэлээн ааспыт кэмнэрин санатар оонньуу ыыттылар, ырыа бэлэхтээтилэр. Олохтоохтору, ыалдьыттары киин дириэктэрэ Инна Сивцева эҕэрдэлээтэ, […]
Нам улууһун Таастаах нэһилиэгиттэн төрүттээх Назар Максимович Филиппов биир дойдулааҕа П.П. Ядрихинскай-Бэдьээлэ “Дыллыа маҥан аттаах Дьырыбына Дьырылыатта кыыс бухатыыр” олоҥхотун толорорун көрүҥ. Наһаар ийэтинэн эһэтин бииргэ төрөөбүт быраата, Модут нэһилиэгин ытык киһитэ Константин Никонович Тихонов Нам улууһугар тойуксутунан, олоҥхоһутунан биллэр эбит. Таайын талаанын утумнаабыт уолу саха тылын уонна литературатын учуутала Туяра Алексеевна Соловьева бэлиэтии көрөн, […]
Боотурускай улууска сүүһүнэн олоҥхоһут үөскээн-үүнэн, олорон ааспытын туһунан үгүстүк ахталлар. Кинилэр хардарыта олоҥхолоһон, бар дьонноругар сүҥкэн өйү-санааны, бараммат уус-уран тыл-өс баайын сөҥөрдөн сытыаран, норуот олоххо дьоҕурун, үүнэр-сайдар ис уоҕун күүркэтэн, чэбдигирдэн биэрэн иһэллэр эбит. Онон норуот олоҥхо өлбөт тыыныгар уһуллан, олоҥхо бараммат баайыттан дириҥ далай өйү-санааны сомсон, уус-уран баай дьикти этигэн кэрэ тылыгар умсугуйан, уус […]
В ходе эфира «Прямой линии» с Главой Республики Саха (Якутия) Айсеном Николаевым состоялось прямое включение из Высшей школы музыки им. М.Е. Николаева. Воспитанники учреждения обратились к Главе региона и Президенту Российской Федерации с приглашением посетить открытие строящегося корпуса. Айсен Николаев сообщил, что Президент России Владимир Путин высоко оценивает уникальность образовательной модели ВШМ и регулярно запрашивает […]
Бу саас олоҥхо күрэҕэр биир куруук үөрэ-көтө сылдьар эдэр толорооччу, хайдах эрэ, курус баҕайы көрүҥнээх олорорун көрөн кэпсэттим. Киһим толкуйга түспүт эбит. Этэр: «Сырыы ахсын наар биир дьон мустан, бэйэ-бэйэбитин кытта күрэхтэһэбит дии. Онтон салгыы тугуй? Бу олоҥхолуурбут, уопсайынан, бэйэбититтэн атын, итиэннэ отчуоттан ураты кимиэхэ эмэ интэриэһинэй уонна туһалаах дуо?» — диэн. Ити мунаахсыйбыт ыйытыытыгар […]
Тыл билимин дуоктара, бэрэпиэссэр Василий Васильевич Илларионов 80 сааһын томточчу туолла. Кини билигин да үөрэммит университетыгар үлэлии-хамныы сылдьар, устудьуоннары үөрэтэр, баай уопутуттан бэрсэр, саха фольклорун чинчийиигэ, сайыннарыыга ахсаабат кыһамньытын уурар, онно ыччаты уһуйар. Мин кэргэним, саха норуодунай суруйааччыта Егор Неймохов Василий Илларионовтыын университекка биир кууруска үөрэммиттэрэ: аллар атаһа, үтүө доҕоро. Урут да суруйан турабын, кинилэр […]
С 21 по 23 сентября 2026 года в Якутске, на базе этнокомплекса «Ил эйгэ», состоялось историческое для культуры республики событие — I республиканский форум олонхосутов. Нынешний масштабный смотр уходит корнями глубоко в историю: первым прообразом такой площадки стало выступление сказителей на Первой республиканской олимпиаде художественной самодеятельности в июле 1937 года. Позже, в 1948 году, в […]
Олоҥхоһуттар өрөспүүбүлүкэтээҕи бастакы пуорумнарыгар кытынным. Ону таһынан, бу күннэргэ Ил Дархан бирииһигэр олоҥхону толоруу күрэһин иккис түһүмэҕэ буола турар. Тэрээһин чэрчитинэн ыраахтан-чугастан кэлбит олоҥхону толорооччулар, уһуйааччылар уонна учуонайдар маастар-кылаастардарга, уопут атастаһар кэпсэтиилэргэ кыттыахтара. Биһиги сыалбыт-сорукпут диэн кэлэр уон сыл иһигэр оҕо, ыччат олоҥхону толору толорорун уонна олоҥхону бэйэтэ суруйар кыахтанарын ситиһии буолар. Онон, бу тэрээһиннэр […]
В 2027 году Ленский район примет юбилейный Ысыах Олонхо. Это большой праздник, который объединяет культуру, традиции и творчество всей республики. Поэтому уже сейчас важно вместе готовиться к этому событию. 16 сентября в Чамче с начальником управления культуры района Жанной Капраловой встретились с работниками клуба и жителями села. Коллеги рассказали о жизни учреждения, показали, чем занимается […]
Арассыыйаҕа Норуоттар икки ардыларыгар сомоҕолоһуу, Өрөспүүбүлүкэҕэ Култуура, Мэҥэ Хаҥалас улууһугар Бэйэ оҥорон таһаарыы, кэккэ сылларга нэһилиэккэ «Мас тойуга» диэн мас уустарын икки ардыгар маһынан, бетонунан скульптуралары оҥоруу күрэхтэрин тэрийэн ыыппыт, «Тимир болгуо кэрэ көстүү» тимир уустарын күрэҕин, нэһилиэк тас көстүүтэ тупсарыгар үгүс кылаатын киллэрбит, “ДЭГЭТ УУС” тэрийээччитэ, төрүттээчччитэ, Мэҥэ Хаҥалас улууһун, Төҥүлү нэһилиэгин Бочуоттаах олохтооҕо, «Мэҥэ […]
Олоҥхо ассоциациятын көҕүлээһининэн, Национальнай бибилэтиэкэ тэрийиитинэн, итиэннэ Үүнэр көлүөнэлэр тус сыаллаах пуондаларын өйөбүлүнэн, Национальнай кэнсиэпсийэ 35 сылыгар анаммыт Төрүт култуура онлайн-олимпиадата ааспыт үөрэх дьылын бүтүүтэ өрөспүүбүлүкэ таһымыгар ыытыллыбыта. По инициативе Ассоциации Олонхо, при организации Национальной библиотеки и поддержке Целевого фонда будущих поколений РС (Я), в конце прошлого учебного года на республиканском уровне прошла онлайн-олимпиада по […]
От ыйын 4-5 күннэригэр “Үс өрүс тардыылаах, уу чалгый куттаах Кэбээйигэ – Саха сирин тэбэр сүрэҕэр” Өрөспүүбүлүкэбитигэр XIX төгүлүн ыытыллыбыт Олоҥхо ыһыаҕар Сэмэн уонна Соппуруон Даниловтар ааттарынан Духуобунас киинэ “Куйаар кутуллар дорҕооно” кылыһах-кырыымпаҕа оонньооччулар күөн-күрэстэрин иилээн саҕалаан ыыттыбыт. Күрэскэ уопсайа 12 ансаамбыл уонна биирдиилээн толорооччуларга 21 кырыымпаһыт кыттыыны ыллылар. Өрөспүүбүлүкэттэн 12 улуус уонна 2 куорат: […]
Быйыл Олоҥхо ыһыаҕар устуоруйаҕа киирэр тэрээһин буолан ааста: ЮНЕСКО өйүүр «Аан дойду омуктарын эпостара» бырайыагы билиһиннэрэр түһүлгэ түстэннэ. Манна түүр төрүттээх бырааттыы омуктарбыт эпостарын толорор, чинчийэр дьон Арассыыйа Алтай, Башкортостан, Тыва, Хакасия, Саха Сирэ курдук национальнай эрэгийиэннэриттэн, ону сэргэ Казахстан, Кыргызстан өрөспүүбүлүкэлэриттэн ыҥырыллан кэлэн кытыннылар. Ыалдьыттарбыт Кэбээйигэ кэлиэх иннинэ Дьокуускай куорат Сайсары кытылыгар тутулла турар […]
Быйыл Олоҥхо ыһыаҕа 19-с төгүлүн үс өрүс тардыылаах, уу чалгый куттаах Кэбээйигэ ыытылынна. Манна Уус Алдан улууһа 70-ча киһилээх делегациялаах кытынна. Бу туһунан “Олоҥхо дьиэтэ” этно-култуурунай киин исписэлиистэрэ Елизавета Данилова, Матрена Герасимова, Алена Давыдова уонна култуура улуустааҕы управлениетыттан Анна Лугинова билиһиннэрэллэр. Елизавета Данилова, «Олоҥхо дьиэтэ» ЭКК уус-уран салайааччыта: – От ыйын 3 күнүгэр, бастакы күҥҥэ, […]