В ходе эфира «Прямой линии» с Главой Республики Саха (Якутия) Айсеном Николаевым состоялось прямое включение из Высшей школы музыки им. М.Е. Николаева. Воспитанники учреждения обратились к Главе региона и Президенту Российской Федерации с приглашением посетить открытие строящегося корпуса. Айсен Николаев сообщил, что Президент России Владимир Путин высоко оценивает уникальность образовательной модели ВШМ и регулярно запрашивает […]
Бу саас олоҥхо күрэҕэр биир куруук үөрэ-көтө сылдьар эдэр толорооччу, хайдах эрэ, курус баҕайы көрүҥнээх олорорун көрөн кэпсэттим. Киһим толкуйга түспүт эбит. Этэр: «Сырыы ахсын наар биир дьон мустан, бэйэ-бэйэбитин кытта күрэхтэһэбит дии. Онтон салгыы тугуй? Бу олоҥхолуурбут, уопсайынан, бэйэбититтэн атын, итиэннэ отчуоттан ураты кимиэхэ эмэ интэриэһинэй уонна туһалаах дуо?» — диэн. Ити мунаахсыйбыт ыйытыытыгар […]
Тыл билимин дуоктара, бэрэпиэссэр Василий Васильевич Илларионов 80 сааһын томточчу туолла. Кини билигин да үөрэммит университетыгар үлэлии-хамныы сылдьар, устудьуоннары үөрэтэр, баай уопутуттан бэрсэр, саха фольклорун чинчийиигэ, сайыннарыыга ахсаабат кыһамньытын уурар, онно ыччаты уһуйар. Мин кэргэним, саха норуодунай суруйааччыта Егор Неймохов Василий Илларионовтыын университекка биир кууруска үөрэммиттэрэ: аллар атаһа, үтүө доҕоро. Урут да суруйан турабын, кинилэр […]
С 21 по 23 сентября 2026 года в Якутске, на базе этнокомплекса «Ил эйгэ», состоялось историческое для культуры республики событие — I республиканский форум олонхосутов. Нынешний масштабный смотр уходит корнями глубоко в историю: первым прообразом такой площадки стало выступление сказителей на Первой республиканской олимпиаде художественной самодеятельности в июле 1937 года. Позже, в 1948 году, в […]
Олоҥхоһуттар өрөспүүбүлүкэтээҕи бастакы пуорумнарыгар кытынным. Ону таһынан, бу күннэргэ Ил Дархан бирииһигэр олоҥхону толоруу күрэһин иккис түһүмэҕэ буола турар. Тэрээһин чэрчитинэн ыраахтан-чугастан кэлбит олоҥхону толорооччулар, уһуйааччылар уонна учуонайдар маастар-кылаастардарга, уопут атастаһар кэпсэтиилэргэ кыттыахтара. Биһиги сыалбыт-сорукпут диэн кэлэр уон сыл иһигэр оҕо, ыччат олоҥхону толору толорорун уонна олоҥхону бэйэтэ суруйар кыахтанарын ситиһии буолар. Онон, бу тэрээһиннэр […]
В 2027 году Ленский район примет юбилейный Ысыах Олонхо. Это большой праздник, который объединяет культуру, традиции и творчество всей республики. Поэтому уже сейчас важно вместе готовиться к этому событию. 16 сентября в Чамче с начальником управления культуры района Жанной Капраловой встретились с работниками клуба и жителями села. Коллеги рассказали о жизни учреждения, показали, чем занимается […]
Арассыыйаҕа Норуоттар икки ардыларыгар сомоҕолоһуу, Өрөспүүбүлүкэҕэ Култуура, Мэҥэ Хаҥалас улууһугар Бэйэ оҥорон таһаарыы, кэккэ сылларга нэһилиэккэ «Мас тойуга» диэн мас уустарын икки ардыгар маһынан, бетонунан скульптуралары оҥоруу күрэхтэрин тэрийэн ыыппыт, «Тимир болгуо кэрэ көстүү» тимир уустарын күрэҕин, нэһилиэк тас көстүүтэ тупсарыгар үгүс кылаатын киллэрбит, “ДЭГЭТ УУС” тэрийээччитэ, төрүттээчччитэ, Мэҥэ Хаҥалас улууһун, Төҥүлү нэһилиэгин Бочуоттаах олохтооҕо, «Мэҥэ […]
Олоҥхо ассоциациятын көҕүлээһининэн, Национальнай бибилэтиэкэ тэрийиитинэн, итиэннэ Үүнэр көлүөнэлэр тус сыаллаах пуондаларын өйөбүлүнэн, Национальнай кэнсиэпсийэ 35 сылыгар анаммыт Төрүт култуура онлайн-олимпиадата ааспыт үөрэх дьылын бүтүүтэ өрөспүүбүлүкэ таһымыгар ыытыллыбыта. По инициативе Ассоциации Олонхо, при организации Национальной библиотеки и поддержке Целевого фонда будущих поколений РС (Я), в конце прошлого учебного года на республиканском уровне прошла онлайн-олимпиада по […]
Послушайте авторское исполнение Юрия Борисова «Баһырҕастаах аттаах Баабый Баатыр» «Баһырҕастаах аттаах Баабый Баатыр» — уникальное произведение, поскольку Юрий Борисов выступает здесь не только как исполнитель, но и как автор текста. Будучи молодым ученым и сказителем, он возрождает традицию создания новых авторских олонхо в строго классическом каноне. Об авторе Юрий Петрович Борисов — известный якутский фольклорист, […]
Олоҥхону толорооччулары наҕараадалааһыны быйыл видеоҕа толору устан уонна таҥан таһаарабыт: анал ааттартан саҕалаан – кылаан чыпчаалларга тиийэ. Тоҕо? Бастатан туран, Олоҥхо ыһыаҕын сүрүн дьоруойдарын дьон сирэй көрөн билиэхтээх. Иккиһинэн, СМИ үксүн кыайыылаахтар эрэ тустарынан сырдатар. Дьиҥэр, үрдэллэргэ, анал ааттарга, тус бириэмийэлэргэ тиксибиттэр элбэхтэр буоллаҕа. Олору эмиэ билиһиннэрээри. Үсүһүнэн, дьокутааттар, тэрилтэлэр, биирдиилээн дьон бириис бөҕөтүн туруораллар […]
От ыйын 4-5 күннэригэр “Үс өрүс тардыылаах, уу чалгый куттаах Кэбээйигэ – Саха сирин тэбэр сүрэҕэр” Өрөспүүбүлүкэбитигэр XIX төгүлүн ыытыллыбыт Олоҥхо ыһыаҕар Сэмэн уонна Соппуруон Даниловтар ааттарынан Духуобунас киинэ “Куйаар кутуллар дорҕооно” кылыһах-кырыымпаҕа оонньооччулар күөн-күрэстэрин иилээн саҕалаан ыыттыбыт. Күрэскэ уопсайа 12 ансаамбыл уонна биирдиилээн толорооччуларга 21 кырыымпаһыт кыттыыны ыллылар. Өрөспүүбүлүкэттэн 12 улуус уонна 2 куорат: […]
Бүлүү улууһугар биллэриллибит Утумнааһын уонна айар-тутар сылга култуура эйгэтигэр аатырбыт олоҥхоһут Василий Осипович Каратаев – Харатай Баһылай төрөөбүтэ 100 сылыгар аналлаах улууспут ыһыаҕар «Түөлбэ талаана» култуура бэстибээл-күрэс уонна Бүлүү улууһун нэһилиэктэрин икки ардыларыгар ыытыллар «Сайдыы-түмсүү бастыҥ түөлбэтэ» улуустааҕы көрүү-күрэс чэрчитинэн сукунаттан кырадаһыннары холбоон тигии ньыматынан декоративнай панно оҥорууга «Олоҥхо уран оһуора» быыстапка-күрэскэ биһиги «Чэчир» сынньалаҥ […]
Быйыл Олоҥхо ыһыаҕар устуоруйаҕа киирэр тэрээһин буолан ааста: ЮНЕСКО өйүүр «Аан дойду омуктарын эпостара» бырайыагы билиһиннэрэр түһүлгэ түстэннэ. Манна түүр төрүттээх бырааттыы омуктарбыт эпостарын толорор, чинчийэр дьон Арассыыйа Алтай, Башкортостан, Тыва, Хакасия, Саха Сирэ курдук национальнай эрэгийиэннэриттэн, ону сэргэ Казахстан, Кыргызстан өрөспүүбүлүкэлэриттэн ыҥырыллан кэлэн кытыннылар. Ыалдьыттарбыт Кэбээйигэ кэлиэх иннинэ Дьокуускай куорат Сайсары кытылыгар тутулла турар […]
Быйыл Олоҥхо ыһыаҕа 19-с төгүлүн үс өрүс тардыылаах, уу чалгый куттаах Кэбээйигэ ыытылынна. Манна Уус Алдан улууһа 70-ча киһилээх делегациялаах кытынна. Бу туһунан “Олоҥхо дьиэтэ” этно-култуурунай киин исписэлиистэрэ Елизавета Данилова, Матрена Герасимова, Алена Давыдова уонна култуура улуустааҕы управлениетыттан Анна Лугинова билиһиннэрэллэр. Елизавета Данилова, «Олоҥхо дьиэтэ» ЭКК уус-уран салайааччыта: – От ыйын 3 күнүгэр, бастакы күҥҥэ, […]
Олоҥхо ыһыахтарын тэрийии биир улахан ситиһиитэ – дьон-сэргэ төрүт таҥаһын араастаан сиэдэрэйдээн тиктэн кэтэр буолбута. Кэбээйи ыһыаҕар да бары сахалыы, сорохтор хотугулуу таҥна сылдьалларын көрүөххэ олус кэрэ этэ. Кинилэри видеоҕа уһулан, ролик оҥорбуппутун сэҥээрэ көрүҥ. Баҕар, бэйэҕитин булан көрүөххүт, баҕар, билэр дьоҥҥут көстөн ааһыахтара (экран алларатыгар баар квадрат бэлиэни баттаан улаатыннараарыҥ). Биитэр Вконтакте бу сигэнэн […]
Олоҥхо ыһыахтарын тэрийии биир улахан ситиһиитэ – дьон-сэргэ сахалыы таҥнар буолбута. Кэбээйи ыһыаҕар да бары сахалыы таҥна сылдьалларын көрүөххэ олус кэрэ этэ. Кинилэри Михаил Эверстов-Соргу уһулан, ролик оҥорбутун сэҥээрэ көрүҥ.
Олоҥхону толорооччулары наҕараадалааһыны быйыл видеоҕа толору устан уонна таҥан таһаарабыт: анал ааттартан саҕалаан – кылаан чыпчаалларга тиийэ. Тоҕо? Бастатан туран, Олоҥхо ыһыаҕын сүрүн дьоруойдарын дьон сирэй көрөн билиэхтээх. Иккиһинэн, СМИ үксүн кыайыылаахтар эрэ тустарынан сырдатар. Дьиҥэр, үрдэллэргэ, анал ааттарга, тус бириэмийэлэргэ тиксибиттэр элбэхтэр буоллаҕа. Олору эмиэ билиһиннэрээри. Үсүһүнэн, дьокутааттар, тэрилтэлэр, биирдиилээн дьон бириис бөҕөтүн туруораллар […]
Бүлүү улууһун култууратын эйгэтигэр 2026 сыл биир дойдулаахпыт, Саха Сирин биллиилээх олоҥхоһута Василий Осипович Каратаев–Харатай Баһылай сылынан биллэриллибитэ. Быйыл төрөөбүтэ 100 сыла. Онон кини аатын сүгэр «Аар Дьаҕыл» олоҥхоһуттар уонна тойуксуттар норуодунай кэлэктииптэрин «Харатай ыччаттара» бөлөҕө Олоҥхо ыһыаҕар салайааччыбыт Светлана Тарасовна Иванова тэрийиитинэн баран кыттан кэллибит. «Кырсалыы кылыһахтаан, куоҕастыы куйуһутан, тахсан күн сардаҥатынан олоҥхолоох олоҕу […]
Розалия Докторова. Аҕатын Көһөҥө Бүөтүр алгыһа кинини арыаллыыр, тыыннаах тыл имэҥэ кинилиин ситимниир. «Розкаа», — диэн хараҕа суох эһэтэ Испирдиэн сиэн кыыһын ыҥырдаҕына, анараата хап-сабар хоруйдаан кэбиһэн, ханна саһан турара биллэн хаалан, бэрт түргэнник сиэн уонна эһээ сасыһыылаах оонньуулара бүтэн хаалар. Сотору эһэтэ эбэҥкилии, атын дьикти дьүрүлгэни таһааран, ыллаан барар. Олоҥхону толорооччу Розалия Докторова эһэтин, […]
Кэбээйи улууһа соботунан, чоҕунан, чубукутунан уонна гаастаах сирдэринэн аатырар. Ол иһин Олоҥхо быйылгы ыһыаҕын бэлиэлэрэ Чох Боотур, Чубукчаан уонна Күндэл Күөх буолаллар.