Кулун тутар 28 күнүгэр эбиэттэн киэһэ 16.00 чаастан Национальнай бибилэтиэкэ Историческай саалатыгар Таатта улууһун Дьохсоҕонуттан төрүттээх Акулина Михайловна Егасова-Дьохсоҕон Кыыһа остуоруйаларын уонна олоҥхотун «Якутские сказки, олонхо» диэн кинигэтин биһирэмэ буолар. Бу кинигэ уратыта — брайль тиһигинэн — ол эбэтэр туочукалаах-рельефтээх шрифт көмөтүнэн оҥоһуллан таҕыста. Онон хараҕа суох, мөлтөхтүк көрөр дьон олоҥхону ааҕар кыахтаннылар.
Кулун тутар 20 күнүгэр Арчы дьиэтигэр, Өрөспүүбүлүкэтээҕи култуура пуорумун чэрчитинэн, Олоҥхо дьиэлэрин үлэһиттэригэр сэминээр буолла. Өрөспүүбүлүкэҕэ 10 Олоҥхо дьиэтэ баар. Кинилэр биир ситимҥэ киирэн, олоҥхону, фольклору, төрүт үгэстэри үйэтитиигэ, духуобунаһы сайыннарыыга айымньылаахтык үлэлии-хамсыы сылдьаллар. Бу күннэргэ Олоҥхо дьиэлэрин үлэһиттэрэ түмсэн, уопут атастастылар, ырытыстылар, үөрэннилэр, сүбэлэстилэр. Сэминээргэ култуура миниистирэ Афанасий Ноев кыттыыны ылла. — Култуура пуорумун […]
Норуот тылынан уус-уран айымньытын чыпчаала олоҥхо халыыбынан суруллар айымньылар билиҥҥи кэмҥэ элбээн иһэллэрин бары да сэргээн, ааҕа-билэ олордохпут. Онон сиэттэрэн, мин бүгүн Таатта Дьохсоҕонуттан төрүттээх биһиги биир дойдулаахпыт Егасова Акулина Михайловна-Дьохсоҕон Кыыһын олоҥхо матыыбынан айыллыбыт «Үрүҥ Аар тойон ыйааҕынан Күн Сырала» остуоруйа-олоҥхотун ырытыыбын билиһиннэриэм. Дьохсоҕон Кыыһа кэпсээн, хоһоон суруйар дэгиттэр талааннаах ааптар. Дьохсоҕон нэһилиэгин «Куорсун» […]
СӨ Бырабыыталыстыбатын бэрэссэдээтэлин бастакы солбуйааччы Дмитрий Садовников Орто Халыма улууһугар оробуочай сырыытын кэмигэр 2029 сылга ыытыллыахтаах Олоҥхо Ыһыаҕар бэлэмнэнии туһунан мунньаҕы ыытта. Хаартыска: sakhagov.ru Бу үс Халыма улуустарын үгэстэрин уонна култуурунай нэһилиэстибэлэрин түмэр улахан култуурунай тэрээһин буолара күүтүллэр. Бэлэмнэнии былаанынан, 2027 сыл сааһыгар тэрийэр хамыыһыйа тэриллиэхтээх, састааба Айсен Николаевка бигэргэтиигэ киириэхтээх. Ол кэнниттэн, тэрийэр хамыыһыйа тэрээһин уонна […]
Хаартыска: А.Васильева түһэриитэ. Дьокуускайга буола турар Култуура пуорумун чэрчитинэн, Олоҥхо дьиэлэрин үлэһиттэригэр сэминээр буолан ааста. Исписэлиистэр икки күн устата үөрэннилэр, уопут атастастылар, алтыстылар. Бу туһунан санааларын үллэстэллэр. Анжелика Иванова, Амма улууһун Олоҥхо дьиэтин, Екатерина Захарова аатынан Култуура киинин дириэктэрэ, Эмис нэһилиэгэ: — Быйыл Култуура сыла биһиэхэ саамай эппиэтинэстээх уонна үөрүүлээх сыл буолар. Үлэбит икки бүк […]
Быйыл Кэбээйи улууһугар ыытыллыахтаах Олоҥхо ыһыаҕын чэрчитинэн Кэбээйи нэһилиэгэр кулун тутар 10-12 күннэригэр «Кэбээйигэ Олоҥхо ыһыаҕа: үгэс утума, Эбэ тыына, айар-тутар эйгэ» диэн научнай- методическай кэмпириэнсийэ буолан ааста. Икки күн иһигэр фольклорга сыһыаннаах араас маастар-кылаастар, санаа атастаһыыта, атыы-тутуу ыытылынна. Ыраахтан-чугастан ыалдьыттар кэлэннэр, бэйэлэрин сатабылларын көрдөрдүлэр. Николай Гаврилович Золотарев-Николай Якутскай сиэнэ Ольга Леонидовна Золотарева-Ураанай худуоһунньук, алтанынан […]
Кэбээйи улууһугар быйылгы сыл уратыта — Олоҥхо ыһыаҕын тэрээһинигэр бэлэмнэнии үлэтэ буолар. Кулун тутар 11 күнүгэр Кэбээйи сэл. Олоҥхо ыһыаҕар анаммыт XVI билим-методическай өрөспүүбүлүкэтээҕи кэмпириэнсийэ чэрчитинэн, сувенир уонна харысхал бэлиэлэри оҥорууга семинар уонна маастар-кылаас тэрилиннэ. Хаартыска: Полина Жергина тиксэриитэ. Тэрээһин ыытааччытынан, модераторынан Россия художниктарын союһун чилиэнэ, СӨ култууратын уонна үөрэҕириитин туйгуна, П.П. Романов аатынан Дьокуускайдааҕы […]
Кулун тутар 11-12 күннэригэр Кэбээйигэ Олоҥхо ыһыаҕар аналлаах «Кэбээйигэ Олоҥхо ыөыаҕа: үгэс утума, Эбэ тыына, айар-тутар эйгэ» XVI научнай-методическай кэмпириэнсийэ ыытыллар. Тэрээһин Арассыыйаҕа Норуоттар сомоҕолоһууларын, Саха сиригэр Култуура сылларыгар ананар. Василий Потапов хаартыскаҕа түһэриитэ Тыһыынчаттан тахса кыттааччы, ол иһигэр 19 улуус дэлэгээссийэтэ 2026 сыллаахха Олоҥхо ыһыаҕын ыытыы научнай-методоческай төрүттэрин дьүүллэһэллэр. Кинилэр икки күн устата 10 […]
С 10 по 12 марта в селе Кобяй состоится XVI Республиканская научно-методическая конференция, посвященная подготовке к национальному празднику «Ысыах Олонхо». В мероприятии примут участие более 1,2 тысячи делегатов из 19 районов Якутии, которые обсудят механизмы сохранения нематериального наследия и развитие креативных индустрий в регионе. Центральной темой конференции станет использование современных технологий для популяризации якутского героического […]
Саха Өрөспүүбүлүкэтин Ил Дарханын бирииһигэр олоҥхону үгэс быhыытынан толорууга өрөспүүбүлүкэтээҕи I күөн күрэс ыытыллар. 2026 сылга CӨ Ил Дархана 870-РГ №-дээx “Олоҥхо Yhүc Уон сылын биллэрии туhунан» дьаhалыгар олоҕуран, билиҥҥи кэм ааттаах-суоллаах олоҥхоhуттарын 3 түhүмэхтээх түhүлгэлэрэ тэриллэр. Тэрээhини өйүүллэр: Сыала-соруга: Өрөспүүбүлүкэтээҕи I күөн күрэс 3 түhүмэҕинэн ыытыллар: Дьүүллүүр сүбэ быhаарыытынан, үhүc түhүмэх кэнниттэн бүтэhиктээх түмүк […]
Быйыл Сахабыт сиригэр — Култуура, кэрэ кэскил кыраайбытыгар, Кэбээйи улууһугар Олоҥхо, төрөөбүт-үөскээбит Сииттэбитигэр — Норуот айымньытын сылларыгар, итиэннэ Кэбээйибит улууһугар Олоҥхо ыһыаҕын көрсө, Сииттэбитигэр төрөөбүт -үөскээбит олоҥхоһут, олоҥхону хомуйааччы, сээркээн сэһэнньит Афанасий Степанович-Муотаан 1935 с. Семен Ушницкайтан суруйбут «Бэриэт Бэргэн» олоҥхотун биир дойдулаахтарын, сыдьааннарын күүһүнэн, кини үтүө аатын үйэтитээри туруоран бар дьоммут дьүүлгүтүгэр таһаардыбыт. Бу олоҥхону туруорууга Муотаан сыдьааннара 2006 с. кини олоҕун, олоҥхотун, кэпсээннэрин дьоҥҥо-сэргэҕэ сырдаппыт Гаврил Слепцов уонна олоҥхо сценарийын дьаныһан суруйбут Мария Захарова, Мария Яковлева ааттарын киэн тутта ааттыыбыт. Нэһилиэкпитигэр Төрөөбүт тыл, сурук-бичик күнүгэр биир дойдулаахпыт сэһэнньит, олоҥхоһут Афанасий Степанович Попов-Муотаан «Бэриэт Бэргэн» олоҥхотун туруоран, бастакы сүрэхтэнии буолла. Олоҥхо туруоруутун хаамыытын иилээн-саҕалаан торумнаатылар — Сивцева Анна Лазарьевна, Охлопкова Евдокия Ивановна. Эдэрдэр Гуляев Афанасий Афанасьевич, Слепцов Гаврил Геннадьевич, Захарова Мария Александровна күүскэ ылсан, чочуйан-нарылаан, ситэрэн-хоторон биэрдилэр. Дьиҥ үлэ иһигэр киирдэххэ олус эппиэтинэстээх үлэ барбытын өйдүөххэ наада. Олоҥхоһут […]
Өктөм нэһилиэгэр Арассыыйа үрдүнэн Норуоттар сомоҕоһууларын, Саха Өрөспүүбүлүкэтигэр Култуура, Хаҥалас улууһугар Сомоҕолоһуу уонна биир санаанан айан-тутан түмсүүлээх буолуу сылларын арыйдыбыт. Олохтоох дьаһалта испэсэлииһэ Нарьяна Капитонова: «Үүммүт саҥа сылга түмсүүлээх буолан айан-тутан, нэһилиэкпитин сайыннарыаххайыҥ», — диэн ыҥырда. Өктөм орто оскуолатын үөрэнээччилэрэ, уолаттар, төрөөбүт дойдутуһунан хоһоону ис дууһаларыттан аахпыттара барыбытын долгутта. Бу оскуола «Күн күлүмүрэ» үҥкүү бөлөҕүн (сал. Мария Угапьева) хотугулуу эрчимнээх, нэһилиэк «Арылык» үҥкүү бөлөҕүн (сал. Надежда Черкашина) уоттаах-төлөннөөх узбекскай үҥкүүлэрэ дьон-сэргэ дохсун […]
Москваҕа буолбут Кинигэ бүтүн аан дойдутааҕы быыстапкатын туһунан анал ыстатыйа “Литературная Россия” хаһыат 1975 сыл балаҕан ыйын 5 күнүнээҕи нүөмэригэр бастакы балаһаҕа тахсыбыта. Онно Ойуунускай олоҥхото биллиилээх тылбаасчыт-поэт Владимир Васильевич Державин тылбааһынан нууччалыы тахсыбыта үгүс көрөөччүлэр болҕомтолорун чуо тардыбытын, омук сирдэриттэн сылдьар ыалдьыттар дьиктиргээн, сөҕө-махтайа көрбүттэрин туһунан кэпсэнэр. Ол иһин даҕаны саха героическай эпоһын бу […]
Ил Түмэн Бэрэссэдээтэлин бастакы солбуйааччы Александр Жирков төһө да түбүктээх үлэ үөһүгэр сырыттар, саха тылынан айымньытын кылаан чыпчаалын, олоҥхону, үйэтитиигэ уонна сөргүтүүгэ утумнаахтык үлэлэһэр. Билсиһиибит Бэйдиҥэттэн саҕаламмыта Биир дойдулааҕа аатырбыт Д.М.Говоров-Олоҥхоһут Миитэрэй биир дойдулааҕа буолан, кини олоҥхоҕо кэрэхсэбилэ эдэр сааһыттан куоруллубута. Улуу олоҥхоһут 115 сыллаах үбүлүөйүн Бэйдиҥэҕэ нэһилиэк баһылыга Николай Дегтярев, билигин Идэлээх сойуустар өрөспүүбүлүкэтээҕи холбоһуктарын бэрэссэдээтэлэ уонна оччолорго […]
Туйаара Стручкова ОЛОҢХО тиэмэтинэн цифровой уруһуй быыстапкатыгар сырыттыбыт. Олоңхоһут Людмила Константиновна Цой куйаар ситимигэр, олоңхоҕо, саха олоҕор Туйаара Стручкова үлэлэрин ситимнээх сэһэнэ уһулуччу үчүгэй тэрээһин буолла! Цифровой живопись— аныгы технология көмөтүнэн бүгүн айар талаан арыллыытыгар биир саңа көрүң. Манна классическай живопись олук билиилэрэ — хартыына тутула (композиция), өңү дьүөрэлээһин уонна киһи быһыыты-таһаатын (анатомия) табыы — […]
Олунньу 6 күнүгэр Нам улууһун Фрунзе нэһилиэгэр олоҥхоһут Прокопий Прокопьевич Ядрихинскай — Бэдьээлэ төрөөбүтэ 125 үбүлүөйдээх сылын чэрчитинэн олорбут дьиэтигэр өйдөбүнньүк дуоска арыллыыта уонна Фрунзе нэһилиэгэр П.П.Ядрихинскай-Бэдьээлэ сыла үөрүүлээх аһыллыыта буолла.
В Кобяйском улусе продолжается работа режиссёрско-постановочной группы по организации и проведению национального праздника Ысыах Олонхо. После села Ситтэ члены группы работали в сёлах Батамай и Сиэгэн-Кюель. Батамай В Батамае на базе местной школы состоялась встреча с активом села, в ходе которой были обсуждены основные историографические данные наслега. Жители села предложили обыграть в сценарии Ысыаха Олонхо […]
Олунньу — Одун Хаан ыйа. Одун Хаан айыы, Орто дойду буор кута буолан, куйаар эттиктэрин, киһи бодотун үөскэппит. Кини эмиэ Дьылҕа Хаан курдук, дьылҕаны оҥорор эбит. Ол иһин кини — саҥаны айааччы (творец). Бу кэмҥэ, чиҥ эйгэни арыйар, тыл ис күүһүн туһанар Одун Хаан ыйыгар, Таатта улууһун олохтооҕо, олоҥхону толорууга, сайыннарыыга Ил Дархан стипендиата, «Дьолуо» […]
Атамай. Бүгүн улууспутугар ситэриилээх былаас уорганын 2025 с. икки күннээх отчуота саҕаланна. СӨ култуураҕа уонна духуобунай сайдыыга миниистирэ Афанасий Ноев салайааччылаах бөлөх улууспут биир киэҥ историялаах Атамай нэһилиэгэр айаннаатыбыт. Миниистирдэр, департамент үлэһиттэрэ, артыыстар, айыы сиэрин тутуһан, айан аартыгар ытык эбэҕэ тохтоон ыллылар. Онно аара суолга массыына тохтоппут айанньыты ылан, бэрт сымнаҕастык айаннаан кэллибит. «Оо, олор доҕор» […]
Быйыл Кэбээйибит сиригэр-уотугар Олоҥхо ыһыаҕар аналлаах тэрээһиннэр тиһигин быспакка ыытылла тураллар. Бу суолталаах тэрээһин чэрчитинэн, И.А. Николаев – Куоҕас Уйбаан “Бүдүрүйбэт сүһүөхтээх Мүлдьү Бөҕө” олоҥхотун Кэбээйитээҕи Тимофей Сметанин аатынан норуодунай тыйаатыр, “Сайдам” норуот айымньытын киинин сыанатыгар иккис төгүлүн туруорда. Олоҥхо сүрүн дьоруойдарын тыйаатыр артыыстара оруолларыгар киирэн, табыллан оонньоотулар, кылыһахтаах куоластарынан туойан, испэктээк ис хоһоонун арыйдылар. […]