События / Бэлиэ түгэннэр
Үөһээ Бүлүү олоҥхоһута Никита Александров-Ынта Микиитэ “Көр Буурай бухатыыр” олоҥхотуттан толорор Егор Никифоров (ити хара экран холбонуо, кыратык күүтүҥ) Егор Трофимович Никифоров быйылгыттан А.Г. уонна Н.К. Чиряевтар ааттарынан Дьокуускайдааҕы национальнай гимназияҕа үлэлиир. Ол иннинэ Амма улууһун Бөтүҥ Н.Е. Иванов аатынан оскуолатыгар учууталлаабыта. Идэтинэн историк, Саха Сирин устуоруйатыгар лиэксийэ, курс ыытар. Итиэннэ кандидатскайын көмүскээри, диссертация суруйар. […]
Олоҥхоһут Василий Осипович Каратаев-Баһылай Харатай быйыл төрөөбүтэ 100 сыла. Икки сыллааҕыта Олоҥхо дьиэлэрин айар бырайыактарын өйөөһүҥҥэ Саха Өрөспүүбүлүкэтин судаарыстыбаннай бүддьүөтүн субсидиятын чэрчитинэн үбүлээһиҥҥэ бырайыак көмүскээн, Култуура сайдыытын уонна норуот айымньытын оройуоннааҕы киинэ В.О. Каратаев «МОДУН ЭР СОҔОТОХ» олоҥхотунан испэктээк туруорбутта. Премьерата 2024 cыл ахсынньы 12 күнүгэр Бүлүү куоратын М.Н. Жирков аатынан Култуура дыбарыаһыгар буолбута. Улууспут […]
“Баҕа баар буоллаҕына, барытын баһылыахха сөп” диэн этии оруннааҕын Афанасий Собакин бэйэтин холобурунан көрдөрдө. Дьиҥэр, математика уонна информатика учуутала идэлээх. Ол эрээри биирдэ соһуччу култуура эйгэтигэр кэлэн хаалан, билигин аны сыанаттан түспэт, оннооҕор тэлэбиисэргэ кытта көстөр буолла: «Олоҥхо-баттлга» күрэхтэһэ сылдьар. Талаана хайдах эмискэ арыллан хаалбыт төрүөтүн түөрдэххэ, хамсыктан харантыыннаах 2021 сыллаахха Афанасийы төрөөбүт Чөркөөҕөр кулууп […]
Нам улууһун Таастаах нэһилиэгиттэн төрүттээх Назар Максимович Филиппов биир дойдулааҕа П.П. Ядрихинскай-Бэдьээлэ “Дыллыа маҥан аттаах Дьырыбына Дьырылыатта кыыс бухатыыр” олоҥхотун толорорун көрүҥ. Наһаар ийэтинэн эһэтин бииргэ төрөөбүт быраата, Модут нэһилиэгин ытык киһитэ Константин Никонович Тихонов Нам улууһугар тойуксутунан, олоҥхоһутунан биллэр эбит. Таайын талаанын утумнаабыт уолу саха тылын уонна литературатын учуутала Туяра Алексеевна Соловьева бэлиэтии көрөн, […]
СӨ бырабыыталыстыбатын өйөбүлүнэн сыллата «Саха» НКИХ ыытар «Олоҥхо-баттл» күрэх саҕаланна. Быйыл Мэҥэ Хаҥаластан Марфа Аммосова, Бүлүүттэн Сайыына Шамаева, Намтан Назар Филиппов, Уус Алдантан Кондратий Герасимов, Горнайтан Айтал Винокуров, Тааттаттан Афанасий Собакин, Хаҥаластан Эрик Егоров, Амматтан Зинаида Бураева, Дьокуускайтан Егор Никифоров кытталлар. Ыытааччыларынан бу күрэх кыайыылааҕа Станислав Иванов уонна Үҥкүү тыйаатырын артыыһа Василена Шадрина үлэлии сылдьаллар. […]
Алтынньы 2 күнүгэр Былатыан Ойуунускай аатынан Саха академическай тыйаатыр сыанатыгар Олоҥхо тыйаатырын саҥа сезонун аһыллыыта уонна олоҥхоһут Андрей Титаров төрөөбүтэ 110 сылыгар анаммыт «Хардааччы Бэргэн» этно-рок олоҥхо-испэктээгэ үрдүк таһымнаахтык ааста. Бу ураты айар киэһэҕэ «Айыы оҕото» оскуола тыйаатырын эдэр артыыстара, төрөппүттэрэ ыалдьыттаатылар. Профессиональнай сыанаҕа уонна улахан маастардары көрөн үөрэнэн, кинилэр айар үлэлэрин кытары билсэн эдэр […]
Саха норуотун биллиилээх олоҥхоһута Василий Осипович Каратаев быйыл төрөөбүтэ 100 сылыгар аналлаах «Муҥха олоҥхото» өрөспүүбүлүкэтээҕи XXII лаборатория-бэстибээл Бүлүү улууһун Лөкөчөөн нэһилиэгэр сэтинньи 13-15 күннэригэр буолар.
Алтынньы 1 күнэ – Аҕам саастаахтар күннэрэ. Дойдубутугар бу күнтэн кинилэргэ болҕомто ууруллар декадата саҕаланна. Ол чэрчитинэн уонна өрөспүүбүлүкэбитигэр Культура сылынан П.П. Ядрихинскай-Бэдьээлэ аатынан Олоҥхо дьиэтин”үлэһиттэрэТ.К. Ядрихинская аатынан Намнааҕы социальнай-геронтологическай киин аҕам саастаахтарыгар ыалдьыттаан, “Отон олоҥхотун” түһүлгэтин төрүттээтилэр. Сэбиэскэй тутулга үлэлээн ааспыт кэмнэрин санатар оонньуу ыыттылар, ырыа бэлэхтээтилэр. Олохтоохтору, ыалдьыттары киин дириэктэрэ Инна Сивцева эҕэрдэлээтэ, […]
В ходе эфира «Прямой линии» с Главой Республики Саха (Якутия) Айсеном Николаевым состоялось прямое включение из Высшей школы музыки им. М.Е. Николаева. Воспитанники учреждения обратились к Главе региона и Президенту Российской Федерации с приглашением посетить открытие строящегося корпуса. Айсен Николаев сообщил, что Президент России Владимир Путин высоко оценивает уникальность образовательной модели ВШМ и регулярно запрашивает […]
Бу саас олоҥхо күрэҕэр биир куруук үөрэ-көтө сылдьар эдэр толорооччу, хайдах эрэ, курус баҕайы көрүҥнээх олорорун көрөн кэпсэттим. Киһим толкуйга түспүт эбит. Этэр: «Сырыы ахсын наар биир дьон мустан, бэйэ-бэйэбитин кытта күрэхтэһэбит дии. Онтон салгыы тугуй? Бу олоҥхолуурбут, уопсайынан, бэйэбититтэн атын, итиэннэ отчуоттан ураты кимиэхэ эмэ интэриэһинэй уонна туһалаах дуо?» — диэн. Ити мунаахсыйбыт ыйытыытыгар […]
С 21 по 23 сентября 2026 года в Якутске, на базе этнокомплекса «Ил эйгэ», состоялось историческое для культуры республики событие — I республиканский форум олонхосутов. Нынешний масштабный смотр уходит корнями глубоко в историю: первым прообразом такой площадки стало выступление сказителей на Первой республиканской олимпиаде художественной самодеятельности в июле 1937 года. Позже, в 1948 году, в […]
Олоҥхоһуттар өрөспүүбүлүкэтээҕи бастакы пуорумнарыгар кытынным. Ону таһынан, бу күннэргэ Ил Дархан бирииһигэр олоҥхону толоруу күрэһин иккис түһүмэҕэ буола турар. Тэрээһин чэрчитинэн ыраахтан-чугастан кэлбит олоҥхону толорооччулар, уһуйааччылар уонна учуонайдар маастар-кылаастардарга, уопут атастаһар кэпсэтиилэргэ кыттыахтара. Биһиги сыалбыт-сорукпут диэн кэлэр уон сыл иһигэр оҕо, ыччат олоҥхону толору толорорун уонна олоҥхону бэйэтэ суруйар кыахтанарын ситиһии буолар. Онон, бу тэрээһиннэр […]
В 2027 году Ленский район примет юбилейный Ысыах Олонхо. Это большой праздник, который объединяет культуру, традиции и творчество всей республики. Поэтому уже сейчас важно вместе готовиться к этому событию. 16 сентября в Чамче с начальником управления культуры района Жанной Капраловой встретились с работниками клуба и жителями села. Коллеги рассказали о жизни учреждения, показали, чем занимается […]
Арассыыйаҕа Норуоттар икки ардыларыгар сомоҕолоһуу, Өрөспүүбүлүкэҕэ Култуура, Мэҥэ Хаҥалас улууһугар Бэйэ оҥорон таһаарыы, кэккэ сылларга нэһилиэккэ «Мас тойуга» диэн мас уустарын икки ардыгар маһынан, бетонунан скульптуралары оҥоруу күрэхтэрин тэрийэн ыыппыт, «Тимир болгуо кэрэ көстүү» тимир уустарын күрэҕин, нэһилиэк тас көстүүтэ тупсарыгар үгүс кылаатын киллэрбит, “ДЭГЭТ УУС” тэрийээччитэ, төрүттээчччитэ, Мэҥэ Хаҥалас улууһун, Төҥүлү нэһилиэгин Бочуоттаах олохтооҕо, «Мэҥэ […]
Олоҥхо ассоциациятын көҕүлээһининэн, Национальнай бибилэтиэкэ тэрийиитинэн, итиэннэ Үүнэр көлүөнэлэр тус сыаллаах пуондаларын өйөбүлүнэн, Национальнай кэнсиэпсийэ 35 сылыгар анаммыт Төрүт култуура онлайн-олимпиадата ааспыт үөрэх дьылын бүтүүтэ өрөспүүбүлүкэ таһымыгар ыытыллыбыта. По инициативе Ассоциации Олонхо, при организации Национальной библиотеки и поддержке Целевого фонда будущих поколений РС (Я), в конце прошлого учебного года на республиканском уровне прошла онлайн-олимпиада по […]
Сииттэ нэһилиэгэр бу күннэргэ улууспутугар ыытыллыбыт 19-с республиканскай Олоҥхо ыһыаҕа үрдүк таһымҥа ааспытын, Сииттэ дьоно-сэргэтэ биир сомоҕо буолан, күүс-көмө буолбуттарын чиэстиир, улахан тэрээһин буолан ааста. Ол курдук, олохтоох дьаһалта баһылыга Семён Тимофеев бар дьонугар ис сүрэхтэн тахсар махтал мааны тылларынан тэрээһини үөрүүлээхтик арыйда. Кырдьык даҕаны, ааспытын кэннэ санаатахха, сүҥкэн улахан үлэлэр ыытыллыбыттар эбит диэн сөҕө-махтайа […]
Олоҥхону толорооччулары наҕараадалааһыны быйыл видеоҕа толору устан уонна таҥан таһаарабыт: анал ааттартан саҕалаан – кылаан чыпчаалларга тиийэ. Тоҕо? Бастатан туран, Олоҥхо ыһыаҕын сүрүн дьоруойдарын дьон сирэй көрөн билиэхтээх. Иккиһинэн, СМИ үксүн кыайыылаахтар эрэ тустарынан сырдатар. Дьиҥэр, үрдэллэргэ, анал ааттарга, тус бириэмийэлэргэ тиксибиттэр элбэхтэр буоллаҕа. Олору эмиэ билиһиннэрээри. Үсүһүнэн, дьокутааттар, тэрилтэлэр, биирдиилээн дьон бириис бөҕөтүн туруораллар […]
От ыйын 4-5 күннэригэр “Үс өрүс тардыылаах, уу чалгый куттаах Кэбээйигэ – Саха сирин тэбэр сүрэҕэр” Өрөспүүбүлүкэбитигэр XIX төгүлүн ыытыллыбыт Олоҥхо ыһыаҕар Сэмэн уонна Соппуруон Даниловтар ааттарынан Духуобунас киинэ “Куйаар кутуллар дорҕооно” кылыһах-кырыымпаҕа оонньооччулар күөн-күрэстэрин иилээн саҕалаан ыыттыбыт. Күрэскэ уопсайа 12 ансаамбыл уонна биирдиилээн толорооччуларга 21 кырыымпаһыт кыттыыны ыллылар. Өрөспүүбүлүкэттэн 12 улуус уонна 2 куорат: […]
Бүлүү улууһугар биллэриллибит Утумнааһын уонна айар-тутар сылга култуура эйгэтигэр аатырбыт олоҥхоһут Василий Осипович Каратаев – Харатай Баһылай төрөөбүтэ 100 сылыгар аналлаах улууспут ыһыаҕар «Түөлбэ талаана» култуура бэстибээл-күрэс уонна Бүлүү улууһун нэһилиэктэрин икки ардыларыгар ыытыллар «Сайдыы-түмсүү бастыҥ түөлбэтэ» улуустааҕы көрүү-күрэс чэрчитинэн сукунаттан кырадаһыннары холбоон тигии ньыматынан декоративнай панно оҥорууга «Олоҥхо уран оһуора» быыстапка-күрэскэ биһиги «Чэчир» сынньалаҥ […]
Быйыл Олоҥхо ыһыаҕар устуоруйаҕа киирэр тэрээһин буолан ааста: ЮНЕСКО өйүүр «Аан дойду омуктарын эпостара» бырайыагы билиһиннэрэр түһүлгэ түстэннэ. Манна түүр төрүттээх бырааттыы омуктарбыт эпостарын толорор, чинчийэр дьон Арассыыйа Алтай, Башкортостан, Тыва, Хакасия, Саха Сирэ курдук национальнай эрэгийиэннэриттэн, ону сэргэ Казахстан, Кыргызстан өрөспүүбүлүкэлэриттэн ыҥырыллан кэлэн кытыннылар. Ыалдьыттарбыт Кэбээйигэ кэлиэх иннинэ Дьокуускай куорат Сайсары кытылыгар тутулла турар […]