Ысыах
В Ленске провел заседание организационного комитета по подготовке XX Ысыаха Олонхо, который пройдет в Ленском районе в июле 2027 года. В районе подготовка уже идет по всем основным направлениям – проектируются объекты, готовятся культурная и спортивная программы, формируется волонтерский корпус. Утвердили основные организационные решения и план работы на весь период подготовки. Отдельно поручил Правительству совместно […]
Ленский район активно готовится к главному культурному событию Якутии — Ысыаху Олонхо 2027 года. В преддверии масштабного праздника здесь утвердили уникальный дизайн-код — комплексную визуальную концепцию, которая задаст единый стиль оформления всего городского пространства. Разбираемся, как вековые традиции народа саха соединились в нем с трендами современного дизайна. Ленский район активно готовится к главному культурному событию […]
«Муҥха олоҥхото» өрөспүүбүлүкэтээҕи XXII лаборатория-бэстибээл быйыл Бүлүү улууһун Лөкөчөөн нэһилиэгэр сэтинньи 13-15 күннэригэр буолар. Саха норуотун биллиилээх олоҥхоһута Василий Осипович Каратаев төрөөбүтэ 100 сылыгар ананар. Онон ситимнээн “Баһылай Харатай ыччаттара” бөлөх (салайааччы Светлана Тарасовна Иванова) былырыын Кэбээйигэ ыытыллыбыт Муҥха олоҥхотун күрэҕэр биир дойдулаахтара Василий Осипович Каратаев «Киис Бэргэн» олоҥхотун толорбуттарын таһаарабыт. Толороллор: 1. Куланова Тамара Евгеньевна […]
От ыйын 4-5 күннэригэр “Үс өрүс тардыылаах, уу чалгый куттаах Кэбээйигэ – Саха сирин тэбэр сүрэҕэр” Өрөспүүбүлүкэбитигэр XIX төгүлүн ыытыллыбыт Олоҥхо ыһыаҕар Сэмэн уонна Соппуруон Даниловтар ааттарынан Духуобунас киинэ “Куйаар кутуллар дорҕооно” кылыһах-кырыымпаҕа оонньооччулар күөн-күрэстэрин иилээн саҕалаан ыыттыбыт. Күрэскэ уопсайа 12 ансаамбыл уонна биирдиилээн толорооччуларга 21 кырыымпаһыт кыттыыны ыллылар. Өрөспүүбүлүкэттэн 12 улуус уонна 2 куорат: […]
Быйыл Олоҥхо ыһыаҕар устуоруйаҕа киирэр тэрээһин буолан ааста: ЮНЕСКО өйүүр «Аан дойду омуктарын эпостара» бырайыагы билиһиннэрэр түһүлгэ түстэннэ. Манна түүр төрүттээх бырааттыы омуктарбыт эпостарын толорор, чинчийэр дьон Арассыыйа Алтай, Башкортостан, Тыва, Хакасия, Саха Сирэ курдук национальнай эрэгийиэннэриттэн, ону сэргэ Казахстан, Кыргызстан өрөспүүбүлүкэлэриттэн ыҥырыллан кэлэн кытыннылар. Ыалдьыттарбыт Кэбээйигэ кэлиэх иннинэ Дьокуускай куорат Сайсары кытылыгар тутулла турар […]
Быйыл Олоҥхо ыһыаҕа 19-с төгүлүн үс өрүс тардыылаах, уу чалгый куттаах Кэбээйигэ ыытылынна. Манна Уус Алдан улууһа 70-ча киһилээх делегациялаах кытынна. Бу туһунан “Олоҥхо дьиэтэ” этно-култуурунай киин исписэлиистэрэ Елизавета Данилова, Матрена Герасимова, Алена Давыдова уонна култуура улуустааҕы управлениетыттан Анна Лугинова билиһиннэрэллэр. Елизавета Данилова, «Олоҥхо дьиэтэ» ЭКК уус-уран салайааччыта: – От ыйын 3 күнүгэр, бастакы күҥҥэ, […]
Бүлүү улууһугар биллэриллибит Утумнааһын уонна айар-тутар сылга култуура эйгэтигэр аатырбыт олоҥхоһут Василий Осипович Каратаев – Харатай Баһылай төрөөбүтэ 100 сылыгар аналлаах улууспут ыһыаҕар «Түөлбэ талаана» култуура бэстибээл-күрэс уонна Бүлүү улууһун нэһилиэктэрин икки ардыларыгар ыытыллар «Сайдыы-түмсүү бастыҥ түөлбэтэ» улуустааҕы көрүү-күрэс чэрчитинэн сукунаттан кырадаһыннары холбоон тигии ньыматынан декоративнай панно оҥорууга «Олоҥхо уран оһуора» быыстапка-күрэскэ биһиги «Чэчир» сынньалаҥ […]
Олоҥхо ыһыахтарын тэрийии биир улахан ситиһиитэ – дьон-сэргэ төрүт таҥаһын араастаан сиэдэрэйдээн тиктэн кэтэр буолбута. Кэбээйи ыһыаҕар да бары сахалыы, сорохтор хотугулуу таҥна сылдьалларын көрүөххэ олус кэрэ этэ. Кинилэри видеоҕа уһулан, ролик оҥорбуппутун сэҥээрэ көрүҥ. Баҕар, бэйэҕитин булан көрүөххүт, баҕар, билэр дьоҥҥут көстөн ааһыахтара (экран алларатыгар баар квадрат бэлиэни баттаан улаатыннараарыҥ). Биитэр Вконтакте бу сигэнэн […]
Олоҥхону толорооччулары наҕараадалааһыны быйыл видеоҕа толору устан уонна таҥан таһаарабыт: анал ааттартан саҕалаан – кылаан чыпчаалларга тиийэ. Тоҕо? Бастатан туран, Олоҥхо ыһыаҕын сүрүн дьоруойдарын дьон сирэй көрөн билиэхтээх. Иккиһинэн, СМИ үксүн кыайыылаахтар эрэ тустарынан сырдатар. Дьиҥэр, үрдэллэргэ, анал ааттарга, тус бириэмийэлэргэ тиксибиттэр элбэхтэр буоллаҕа. Олору эмиэ билиһиннэрээри. Үсүһүнэн, дьокутааттар, тэрилтэлэр, биирдиилээн дьон бириис бөҕөтүн туруораллар […]
“Айыы санаа айана” өрөспүүбүлүкэтээҕи ХVI Олоҥхо ыһыаҕа түмүктэннэ. Ол эрэн, ыһыах дуораана, ыһыах туһунан сэргэх кэпсээн, истиҥ сэһэргэһии барыта кэнэҕэһин даҕаны уос номоҕор хаалыа турдаҕа. Соторутааҕыта Өймөкөөн улууһун баһылыктара, ыһыаҕы тэрийээччилэр Дьокуускай куоракка кэлэн ыһыах түмүктэрин таһааран, СӨ бырабыыталыстыбатыгар отчуоттаатылар, тустаах наҕараадаларынан бэлиэтэннилэр. Ону сэргэ, ыһыах хас биирдии кэрэхсэбиллээх түгэнин өрөспүүбүлүкэ олохтоохторугар сырдатар, көрдөрөр аналлаах […]
Аммаҕа Олоҥхо XVII ыһыаҕар «Кутуллар кылыһах-кырыымпа дорҕооно» күөн күрэс 150-кэ кыттааччыны түмэн, саҥа тутуллубут «Кылыһах-кырыымпа» түһүлгэҕэ көхтөөхтүк буолан ааста. Бу кыл струналаах кылыһах-кырыымпаҕа толорооччулар күрэхтэрэ Олоҥхо ыһыаҕар иккис төгүлүн ыытылынна. Бастакы күрэх Үөһээ Бүлүүгэ буолбута. Онно Василий Неустроев салайааччылаах “Кыл кылыһах” бөлөх Кылаан чыпчаал кыайыылаахтара буолбуттара, онтон Василий Алексеевич, норуокка биллэринэн Байаан Бааска, биирдиилээн толорооччуларга […]
От ыйын 1-2 күннэригэр кэрэ айылҕалаах Өймөкөөн улууһун Томтор бөһүөлэгэр тэриллибит Олоҥхо 16-с өрөспүүбүлүкэтээҕи ыһыаҕар оһуокайдьыттар күрэхтэригэр Бүлүү улууһун биллэр оһуокайдьыта Каролина Харлампьева бүлүүлүү оһуокайы толорон, Кылаан бирииһи ылары ситистэ. Быйыл сайын тэриллибит оһуокай өрөспүүбүлүкэтээҕи таһымнаах күрэхтэригэр бүлүүлэр, чуолаан, Үгүлээттэн төрүттээхтэр Федора Донская уонна Каролина Харлампьева дьоһуннук кыттыбыттарын, дойдуларын ааттаппыттарын, өрөгөй кыайыыларынан биир дойдулаахтарын үөрдүбүттэрин […]
Сегодня, 18 июля, в Национальной библиотеке Якутии состоялась презентация книги фольклорных материалов «Бардам Баабый». В книге впервые как целостное собрание представлены неопубликованные фольклорные и рукописные материалы, собранные в 1945-1947 гг. одним из фиксаторов и одновременно носителей устной традиции, внештатным корреспондентом Научно-исследовательского института языка, литературы и истории Андреем Гаврильвичем Местниковым и в настоящее время хранящиеся в Рукописном фонде Архива Якутского […]
«Айыы санаа айана» Олоҥхо XVI ыһыаҕа өрөгөйдөөх Өймөкөөн сиригэр Томтор сэлиэнньэтин “Көмүс күрүө” этнокультурнай комплекска икки күннээх түүн киэҥ далааһыннаахтык ыытылынна. Уус Алдан улууһа 70-тан тахса киһилээх кэлэн, Олоҥхо ыһыаҕар көхтөөх кыттыыны ыллыбыт. Дэлэгээссийэни улуус баһылыгын солбуйааччы Семен Бурнашев, улуус култуураҕа управлениетын начальнига Иннокентий Аммосов салайдылар. Икки күннээх Олоҥхо ыһыаҕар биир дойдулаахтарбыт ситиһиилээхтик кытыннылар. Ол […]
Амма улууһун бастакы кулубата Афанасий Рязанскай төрөөбүтэ 150 сылыгар анаммыт үбүлүөйдээх ыһыах күн араас эгэлгэ күрэхтэр ыытыллыннылар. Ким сатаан тойуктуур, оһуохайдаан дьиэрэтэр, уран да тарбахтаахтар кинилэргэ анаммыт күрэхтэргэ көхтөөхтүк кытыннылар Биир саамай сэргэх тэрээһин – Күннүк Уурастыырап “Тойон Дьаҕарыма” олоҥхотун күргүөмнээхтик ааҕыы. Бэрт интэриэһинэй буолла. Манна ананан оҥоһуллубут түһүлгэҕэ 44 киһи кэлэн кыттыыны ылла. Бу […]
Былыргы былдьаһыктаах дьыллар быралыйар быраман мындааларыттан, урукку охсуһуулаах дьыллар уларыйар уорҕаларыттан, ааспыт араллааннаах дьыллар анараа таһааларыттан саха норуотун мындыр өйүн, аан дойдуну, олоҕу анаарыытын түмэн көрдөрөр, киһи кыаҕын уруйдуур, ийэ тыл сүөгэйин-сүмэтин иҥэриммит сүдү айымньыбыт олоҥхо буолар. Олоҥхо — норуот тылынан уус-уран айымньытын чыпчаала, бухатыырдар хорсун сырыыларын хоһуйар эпическэй айымньы. Олоҥхо дириҥ суолтатын өйдөөн, 2005 […]
Өймөкөөн улууһугар Олоҥхо ыһыаҕын үөрүүлээх аһыллыытыгар Саха Өрөспүүбүлүкэтин Ил Түмэнин Бэрэссэдээтэлин бастакы солбуйааччы Александр Жирков этиитэ: — Күндү доҕоттор! Бука барыгытын Олоҥхо ыһыаҕынан эҕэрдэлиибин! Үгүс үйэлэр анараа өттүлэригэр, сүүһүнэн көс сири уҥуордаан, биһиги аймах билэ дьоммут – бороҕоттор, байаҕантайдар, боотур уустара, намнар, онтон хаҥаластар, бүлүү бөлөхтөр – бу өйүмэлээх Өймөкөөн сирин сөбүлээн, ыҥырсан-сирдэтэн кэлэн олохсуйбуттара. Онон […]
«Таатта улууһа» МО дьаһалтатыгар Өймөкөөн Томторун «Көмүс күрүө» этнокультурнай комплексыгар ыытыллыбыт «АЙЫЫ САНАА АЙАНА» Олоҥхо өрөспүүбүлүкэтээҕи XVI ыһыаҕын кыайыылаахтарын чиэстиир тэрээһин ыытылынна. Киэн тутта ааттыыр, биир дойдулаахтарбытын чиэстиир долгутуулаах түгэн сомоҕолуур күүстээх өрөгөй ырыатыттан саҕаланна. Үөрүүлээх тэрээһини улууһун баһылыгын солбуйааччы Егор Ноенохов Олоҥхо ыһыаҕар Тааттаттан уопсайа 120 кыттааччы, сүрүннүүр тэрийээччи тиийэн, ытык Таатталарын ааттатан, үһүс […]
Өймөкөөн улууһун Томторугар ыһыллыбыт өрөспүүбүлүкэтээҕи «Айыы санаа айана» Олоҥхо ыһыаҕа бэрт үрдүк таһымнаахтык ааспытын туоһута — дьон-сэргэ истиҥ махтал тыла. Күн бүгүҥҥэ диэри улуустартан ыыппыт Махтал суруктар Өймөкөөн улууһун бассаап бөлөхтөрүгэр тарҕана тураллар. Анаабыр национальнай (дулгаан-эбэҥки) улууһуттан «Анаабыр уоттара» хаһыат уопсастыбаннай кэрэспэдьиэнэ, СӨ култууратын үтүөлээх үлэһитэ Мария Попова-Сарыада санаатын маннык үллэһиннэ: — Кырдьык да, Олоҥхо ыһыаҕа ыһыллыбыт Өймөкөөнө […]
Олоҥхо ыһыаҕар кини култуура волонтерунан үлэлии барбыта. Өймөкөөн Томторугар хас да күн иннинэ тиийэн, үлэ бөҕөтүгэр түспүттэрэ: хомуйуу-сууйуу, илдьии-таһыы, оҥоруу-толоруу… Олоҥхотугар анаан бэлэмнэнэр да солото суох сылдьыбыта. Соннук утуйар-утуйбат икки ардынан сынньаммакка да түбүгүрэ сылдьан, ыччат олоҥхоһуттар күрэстэригэр кыттара бу кэлбитин өйдөөн, тиэтэлинэн оҥосто охсон, күөн күрэс буола турар сиригэр тиийбитэ, номнуо улахан аҥаардара олоҥхолорун […]