Эрилик Эристиин. Сахалар Островскайбыт: хараҕа көрбөт буолбутун да кэннэ, айарын уҕарыппакка, дьонунан суруйтаран, саха литературатыгар роман курдук бөдөҥ айымньыны бастакынан бэлэхтээбит улуу киһибит. Кини бүгүн төрөөбүт күнэ: 1892 сыл тохсунньу 24 күнүгэр Боотур Ууһун (Чурапчы) Чакырыгар күн сирин көрбүтэ. Устар ууну сомоҕолуур уус тыллаах олоҥхоһут, тылга айылҕаттан тыыппалаах талба талаан буолан, туох да улахан үөрэҕэ […]
Олоҥхо ыһыаҕар анал тэрээһиннэри көрөр былааммынан сыалланан, онно болҕомто ууран сырыттым. Тэрээһин барыта биир тэҥ бириэмэҕэ буолбут буолан, төһө да баҕардаргын, барытын хабан сиһилии көрөр кыах суоҕа. Онон бу түһүлгэ ордук этэ диир кыаҕым суох. Ол курдук биһиги улууспутун көрсүбүт Амма Болугур нэһилиэгин түһүлгэтигэр сылдьан, нэһилиэк историятын олус сэргээтим. Улуус 14 нэһилиэгиттэн ойуччу элбэх талааннаах […]
Олоҥхо — саха норуотун тылынан айымньытын кылаан чыпчаала. Ис хоһоонунан, эгэлгэ сюжетынан, сиппит-хоппут уобарастарынан, уус-уран ойуулааһыннарынан олус баай.Олоҥхоһуттар норуот бу сүдү баайын үйэттэн үйэлэр тухары көлүөнэттэн көлүөнэҕэ биэрэн, биһиги күннэрбитигэр аҕаллылар. Урукку өттүгэр олоҥхоһут хоммут ыалыгар дьоро киэһэ буолара. Норуот олоҥхоҕо умсугуйуута, тардыһыыта түбэһиэхчэ буолбат. Оччолорго үөрэх-сайдыы намыһах кэрдиискэ турар кэмигэр олоҥхолооһун улахан култуурунай суолталааҕа. […]
Киһи олоҥхону аахтаҕына, кэрэтик саҥарарга, олоҥхо тылын өйдөөтөҕүнэ, мындырдаан толкуйдуурга, ис хоһоонун биллэҕинэ, сөптөөхтүк дьаһанан олорорго үөрэнэр. Онон бу улуу айымньы киһиэхэ бары өттүнэн үчүгэйи оҥорор. Олоҥхо декадатын чэрчитинэн сэтинньи 30 күнүгэр Чуукаар нэһилиэгэр Е.М. Поликарпов аатынан норуот айымньытын киинигэр айылҕаттан айдарыылаах Ийэ олоҥхоһут, элбэх олоҥхо ааптара Василий Иванович Иванов — Чиллэ Баһылай ыалдьыттаата. Үөрүүлээх […]
Хаҥалас нэһилиэгэр өрөспүүбүлүкэ үрдүнэн ыытылла турар Олоҥхо декадатын чэрчитинэн «Харбаанча Хоһуун бухатыыр» олоҥхо туруоруллан, көрөөччүлэр киэҥ биһирэбиллэрин ылла. Олоҥхо ааптара Үөһээ Бүлүү улууһун Хоро нэһилиэгин култуура киинин методиһа, эдэр талааннаах үлэһит Хаарчаана Семенова буолар. Бу саҥа испэктээк премьератын С.П. Гаврильев аатынан «Тойук» норуот айымньытын дьиэтин уус-уран салайааччыта Венера Винокурова уонна ыччат исписэлииһэ Марфа Осипова сыыппара […]
Ахсынньы 7 күнүгэр Ньурбатааҕы драмтеатр уораҕайыгар Ньурба улууһун култууратын биир чаҕылхай көстүүтэ дьон-сэргэ дьүүлүгэр таҕыста. С.С.Егоров – Оһоокой Сэмэн «Күн Тэгиэримэн Бухатыыр» олоҥхотун 17 диэри саастаах оҕолор оонньоон көрдөрдүлэр. Бу диэн эттэххэ, эдэр артыыстар сорохторо сыанаҕа тахса илик, сорохторо фольклорнай куруһуоктарга дьарыктанар оҕолор. Олоҥхо курдук сүдү айымньыны тилиннэрэн, сыанаҕа көрдөрүү, ону ааһан көрөөччүгэ итэҕэтиилээхтик тиэрдии […]
Ахсынньы 17 күнүгэр Марха (Ньурба) улууһа төрүттэммитэ 200 сылыгар аналлаах Дьокуускай куоракка ыытыллар Ньурба күннэрин тэрээһиннэрин чэрчитинэн СӨ култууратын Үтүөлээх үлэһитэ С.С. Егоров-Оһоокой Сэмэн «Күн Тэгиэримэн Бухатыыр» олоҥхо-испэктээгэ СӨ үүнэр көлүөнэ тыйаатырын үрдүк сыанатыгар сүрэхтэннэ. Ньурба дьоно-сэргэтэ, талааннаах оҕолоро, саха норуотун киэн туттуутун, ЮНЕСКО шедеврынан билиниллибит саха Олоҥхотун бүттүүн өрөспүүбүлүкэ таһымыгар, биир дойдулаахтарыгар, ыалдьыттарга, саха […]
В этом году Нерюнринский район примет одно из важнейших культурных мероприятий Якутии – Ысыах Олонхо. В рамках подготовки к нему в первых числах февраля в районе состоится XV Межрегиональная научно-методическая конференция «Ысыах Олонхо в Нерюнгринском районе: от эпоса к диалогу культур». В настоящий момент идет подготовка к конференции. С рабочим визитом в Нерюнгри находятся директор […]
СӨ Национальнай бибилэтиэкэ кыраайы үөрэтэр пуондатын салаата уонна «Айыы үөрэҕэ» түмсүү тохсунньу ый ытык киһитэ Лазарь Андреевич Афанасьев-Тэрис «ОЛОҤХОҔО КИҺИ АНАЛА» үлэтин тула кэпсэтиини тэрийэр. Лазарь Афанасьев-Тэрис – саха биллэр учуонайа, бөлүһүөгэ, саха итэҕэлин үөрэтээччи. Кини Айыы үөрэҕин сааһылаан суруйан, киэҥ эйгэҕэ таһаарбыта, саха төрүт культуратын оскуола программатыгар суруйан, үөрэхтээһиҥҥэ киллэттэрбитэ, «Кут-сүр» түмсүү тэрийээччитэ. Буолар сирэ: […]
С.А.Зверев- Кыыл Уолун УНАК «ОҔО УОННА ОЛОҤХО» улуустааҕы айар түмсүү түһүлгэтин тэрийдэ. Манна сүрүннээн ыччаты олоҥхоҕо сыһыарыы уонна Олоҥхо дьиэлэрин үлэтин-хамнаһын туһунан кэпсэттилэр. Улууска олоҥхо тула үлэлиир дьон, олоҥхону үөрэтээччилэр, култуура үлэһиттэрэ мустан, киэҥ далааһыннаах кэпсэтии олохтоотулар. Дьокуускай куораттан СӨ култуураҕа уонна духуобунай сайдыыга министиэристибэтин геокультурнай сайдыы институтун директорын солбуйааччыта Сардана Брызгалова “Биир ситим Олоҥхо […]
Сунтаарга Сибиэрэп киинин үлэһиттэрэ М.З. Мартынов- Бөөдөс Уола «Уол Дуолан бухатыыр» олоҥхотун туруордулар. Бу киэҥ далааһыннаах үс сыллаах үлэни С.А.Зверев-Кыыл Уола төрөөбүтэ 125 сылыгар анаатылар. Ону тэҥэ, улууска сүдү киһибитигэр анаммыт сылы бу туруоруунан үөрүүлээхтик саҕалаатылар. «Уол Дуолан бухатыыр» олоҥхону Сунтаар түһүлгэтигэр туруоруу туһунан өссө 2023 с. кэпсэтии барбыта. Икки сылтан ордук бэлэмнэммит үлэ силигэ […]
За свою жизнь он исполнил 46 олонхо, шесть из которых являются авторскими. Он также знает и поет шесть нимнгаканов – эвенкийских героических эпосов. Побеждал на конкурсе олонхосутов и даже получал за это автомобиль. При этом много лет проработал в вычислительных центрах ЯФАН и ЯГУ, налаживал и вводил в эксплуатацию несколько ЭВМ в Якутии. А в […]
«Золотой фонд театральных постановок России» куонкуруска кыттарга бастыҥ испэктээктэри талыы бастакы түһүмэҕэ түмүктэннэ. Барыта 300 испэктээги сүүмэрдээтилэр, олор ортолоругар Д.К. Сивцев-Суорун Омоллоон аатынан Опера уонна балет судаарыстыбаннай тыйаатырын «Ньургун Боотур» олоҥхо-операта. Режиссер — Андрей Борисов. Бу туһунан тыйаатыр пресс-сулууспата иһитиннэрэр. Дойду тыйаатырдарын диэйэтэллэрин сойууһун эрэгийиэннээҕи салааларыттан талыллыбыт хамыыһыйа чилиэннэрэ бары испэктээктэри болҕомтолоохтук көрдүлэр. 400-тэн тахса […]
Национальная библиотека Якутии приглашает посетить персональную выставку «Нюргун Боотур — Живое слово предков». Коллекция была собрана молодым коллекционером Сергеем Осиповым, уроженцем Ытык-Кюель Таттинского улуса. Сейчас он живёт и работает в Якутске. Выставка посвящена величайшему памятнику якутского народного творчества – олонхо «Нюргун Боотур Стремительный». Книги о Нюргуне Боотуре переведены на многие языки и знакомят с якутской […]
Күндү Дьокуускай куорат олохтоохторо уонна ыалдьыттара! Арассыыйа көрдөрүүлээх, СӨ норуодунай «СИР СИМЭҔЭ» ансаамбылын 30 сыллаах дьоро киэһэтэ 2025 сыл тохсунньу 18 күнүгэр киэһэ 16.00 чаастан Өксөкүлээх Өлөксөй аатынан Норуоттар доҕордоһууларын дьиэтигэр буолар. Бу күн «Сир симэхтэрэ» уонна Амма Короленко аатынан 1-кы нүөмэрдээх оскуолата биир дойдулаах олоҥхоһуттара Юрий Борисов «БАҺЫРҔАСТААХ АТТААХ БААБЫЙ БААТЫР» олоҥхотунан музыкальнай-хореографическай испэктээги […]
Таатта нэһилиэгин эдэр ыала Шестаковтарга сахалыы тыыннаах ураты иһирэх күн буолла. Ол курдук кинилэр алаһа дьиэлэригэр Таатта нэһилиэгин бочуоттаах олохтооҕо, Көһөҥө Бүөтүр аатынан стипендия хаһаайына, олоҥхону толорооччу Раиса Семеновна Маркова ыалдьыттаата. Мааны ыалдьыты эдэр ыал, былыргы үгэһинэн, остуол хотойорунан баай сандалы тардан, үөрэ-көтө көрүстүлэр. Раиса Семеновна Ийэ олоҥхоһут Бүөтүр Решетников – Көһөҥө Бүөтүр “Дьураа маҥан […]