С 3 по 5 июля 2026 года на местности «Уһун Хонуу» в селе Кобяй состоится XIX Республиканский национальный праздник «Ысыах Олонхо». Одним из ключевых событий станет презентация международного проекта «Эпосы народов мира». Об этом рассказал министр культуры и духовного развития республики Афанасий Ноев в эфире телепередачи «Актуальное интервью». «В рамках международного фестиваля «Эпосы народов мира» […]
Сахалар ыһыахтаахпыт курдук, эбэҥкилэр бакалдыннаахтар, оттон эбээннэр эвинэктээхтэр. Бу үс национальнай бырааһынньык утуу-субуу бэс ыйыгар буолаллар. Ааспыт өрөбүллэргэ Дьокуускайтан Бүлүүлүүр суол 43-с килэмиэтэригэр, кэрэ айылҕалаах Кэҥкэмэ сиригэр, эбэҥкилэр бакалдыннарын бэлиэтиир анал түһүлгэлэригэр мустубуттара. Оттон эвинэк сарсын-өйүүн Үс Хатыҥҥа буолуоҕа. Бырагыраамата бу баар: Дьэ, мин эвеник биллэриитин ааҕан баран, бу саас Кэбээйигэ Олоҥхо ыһыаҕын көрсө ыытыллыбыт […]
Национальнай кэнсиэпсийэ 35 сылынан төрүт култуураҕа туһуламмыт Олоҥхо онлайн-олимпиадатыгар Оҕо айымньытын дыбарыаһын иһинэн тэриллибит «Тыыннаах тыл» сайыҥҥы уһуйаан оҕолоро, көхтөөхтүк кыттан, өрөспүүбүлүкэтээҕи таһымнаах сэртипикээттэри туттулар. Уон күннээх күнүскү лааҕыр хас биирдии күнэ кэрэхсэбиллээх буолла. Оҕолор оннооҕор СӨ наукаҕа академиятыгар кытта ыалдьыттаатылар: педагогика билимин дуоктара, бэрэпиэссэр Феодосия Васильевна Габышеваны кытары көрсүһүүгэ сырыттылар. Феодосия Васильевна төрөөбүт тылы […]
В Республиканском медиацентре состоялась пресс-конференция, посвященная проведению XIX Республиканского национального праздника «Ысыах Олонхо», который пройдет с 3 по 5 июля в местности «Уһун Хонуу» села Кобяй Кобяйского улуса. Участники встречи рассказали о подготовке к масштабному культурному событию, представили концепцию праздника, его основные площадки и ключевые мероприятия. В пресс-конференции приняли участие заместитель главы Кобяйского улуса по […]
Ааттыын да Уһун Хонуу диэн сиргэ күн ахсын саҥаттан саҥа тутуу эбиллэн иһэр. Олохтоохтор өрөбүлтэн ураты күннэргэ тахсан үлэлииллэр: дьахталлар бөҕү харбыыллар, кырааскалыыллар, эр дьон урукку тутуулары көтүрэн тиэйэллэр. “Урукку ыһыахтыыр сирбитин уонна кэлин ыһыахтыыр сирбитин холбоон кэбистилэр. Онон, дьэ, улахан сиргэ ыһыахтыыр буоллубут, — диэн санаатын үллэстэр “Мичээр” уһуйаан иитээччитэ Ирина Терехова. – Бииртэн […]
Чурапчы улууһун Хатылы орто оскуолатын 8-с кылааһын бүтэрбит Кристина Максимова «Сардаӈалаах татыйыктарга» Михаил Белых олоӈхотуттан быһа тардан,толордо. Кристинаны маӈнайгы кылаастан олоӈхоҕо Анастасия Федотовна Захарова уһуйар. Эдэр олоӈхоһут Үөһээ Бүлүүгэ, Аммаҕа, Нерюнгригэ ыытыллыбыт өрөспүүбүлүкэтээҕи Олоӈхо ыһыахтарыгар кыттан, Нерюнгригэ «Кылаан кыайыылаах» аатын сүкпүт. Итиэннэ сыл аайы «Олоӈхо дойдутун оҕотобун диэн түһүлгэҕэ кыттар кыыс быйыл бастаабыт. Маны тэӈэ […]
Бэс ыйын 1 күнүгэр, Оҕо көмүскэлин күнүн көрсө, «Ньургун Боотур» стадиоҥҥа олоҥхо уобарастарын арыйар, кэпсиир оҥоһуктардаах оҕолорго сэлэлии хаамыы тэрилиннэ. Ф.Охлопков аатынан сынньалаҥ пааркатыгар «Сардаҥалаах татыйыктар» өрөспүүбүлүкэтээҕи талааннары көрүү күрэһэр оҕо аймах ырыата — тойуга дьиэрэйдэ, үҥкүү үксээтэ, хомус хоҥкунас тыаһа дьырылаата, чобугурас чабырҕах чобугураата, омуннаах олоҥхо олохтонно. Маны таһынан кустук сэттэ өҥүнэн ойуулуур — […]
Оҕо көмүскэлин күнүн кытта сайын кэллэ, ону кытта «Туймаада» стадиоҥҥа “Сайын” буолла. Үүнэр көлүөнэлэргэ туһуламмыт пуонда киин куорат оҕолоругар бэртээхэй бырааһынньыгы бэлэхтээтэ. Бу күн Олоҥхо ассоциацията, стадиоҥҥа анал миэстэни ылан, олоҥхо оонньуурдарын, ойууларын, оҥоһуктарын көрдөрүүгэ туруорда. -Мин хартыыналартан орто дойдуну кыыс гына уруһуйдаабыттарын ордук сөбүлээтим, — диэн санаатын үллэһиннэ Аня Яковлева, 12-с оскуола үөрэнээччитэ. Бу […]
Биһиги эһэбит Максимов Савва Иванович-Чокуур Сааба, дьон өйдүүрүнэн, биэс олоҥхолоох: «Тимир Тиҥсирики бухатыыр», «Бэриэт Бэргэн», «Балтараа Баатый», «Бүдүрүйбэт Мүлдьү Бөҕө», «Айыы Дьураҕастай бухатыыр». Эһэбит бу олоҥхолорун улахан уолугар Сүөдэргэ (Максимов Федор Саввичка) сурукка түһэртэрэн суруйтарбыт эрээри, ол суруктар былаас уларыйыытыгар, бириэмэ эргииригэр ханна сүппүтэрэ биллибэккэ сылдьар. Билиҥҥи туругунан көстө иликтэр. Савва Иванович дьонноро Солоҕон Тыымпынайыгар […]
Национальнай кэнсиэпсийэ 35 сыла оруобуна бибилэтиэкэлэр Бүтүн Арассыыйатааҕы “Бииргэ ааҕабыт” аахсыйаларын дэкээдэтигэр түбэһэн, ону сэргэ сиэри-туому, үгэһи, фольклору билэри ирдиир-эрэйэр тэрээһиннэр – оскуола ыһыахтара, Оһуохай күнэ, Ырыа күнэ, Сайылык күнэ, Ньукуолун күнэ – барыта ити кэмҥэ утуу-субуу бэлиэтэнэр буолан, төрүт култуураҕа туһуламмыт Олоҥхо онлайн олимпиадата ыам ыйын 22-27 күннэригэр ыытыллыбыта тоҕоостоох. Төһө да үөрэх дьылын […]
Сунтаар улууһун үөрэҕириитин салалтата «Олоҥхо дойдутун оҕолорун оһуордаах түһүлгэтэ» бырайыагынан II улуустааҕы бэстибээл-көрүү күрэһин тэрийэн ыытта. Быйылгы бэстибээл Арассыыйаҕа Норуоттар сомоҕолоһууларын, Саха Өрөспүүбүлүкэтигэр Култуура, Сунтаар улууһугар Номох уонна сайдыы сылларыгар ананна. Сунтаар улууһа төрүттэммитэ 225 үбүлүөйдээх сылыгар анаммыт бэстибээлгэ бары оскуолалар көхтөөхтүк кытыннылар. Ол курдук, кыттааччылар фольклор, музейнай педагогика, айар дьоҕур быыстапкатын туруоран, сатабылларын көрдөрдүлэр. […]
Глава Якутии Айсен Николаев провел очередное заседание организационного комитета, посвященное подготовке основного национального торжества. В 2026 году масштабный Ысыах Олонхо примет Кобяйский улус. В ходе совещания было озвучено, что строительная готовность ключевых объектов достигла 74%. Для комфортного размещения иногородних гостей предусмотрена работа палаточного городка. Руководитель республики акцентировал внимание на финальном этапе подготовки, отметив, что, несмотря […]
Ыам ыйын 27-29 күннэригэр СӨ Ил Дарханын бирииһигэр олоҥхоһуттар I өрөспүүбүлүкэтээҕи күөн күрэстэрин 2-с түһүмэҕэ саҕаланар. 🔹27.05.2026 (сэрэдэ)10 ч.- 10 ч.15 м. Күөн күрэс үөрүүлээх аһыллыыта. Алгыс сиэрэ-туома. 🔹Олоҥхо истиитэ: 🔹28.05.2026 (чэппиэр) 🔹29.05.2026 (бээтинсэ) 🔸Кэлиҥ, сэргээҥ, олоҥхо алыптаах эйгэтигэр кыттыһыҥ✊🏻✊🏻✊🏻
Күндү учууталлар, үөрэнээччилэр уонна төрөппүттэр! Төрүт култуураҕа туһуламмыт Олоҥхо онлайн-олимпиадатын сигэтэ бу (ссылка на онлайн-олимпиаду): https://olonkhotest.nlrs.ru Болҕойуҥ! Внимание! Тоҕо үөрэх дьылын бүтүүтэ?”, “Кимнээх тэрийэллэр?”, “Төрүт култуура олимпиадата эрээри, тоҕо Олоҥхо диэний?”, “Оҕолор каникулга баран эрэллэр, эксээмэннээх кылаастар сололоро суох, аралдьыйыа суохтаахтар” эҥин диэн ыйытыыларга быһааран хоруйдаабыппыт манна баар, арыйан ааҕаарыҥ (итини баттаа, тута арыллыа):
Арассыыйа норуоттарын сомоҕолоһуутун, Саха сиригэр Култуура сылларынан, итиэннэ Дьокуускайдааҕы Саха гимназията 25 сыллаах үбүлүөйүнэн Өрөспүүбүлүкэ күнүгэр III «б» кылаас оҕолоро «Хотой куттаах, Луо тыыннаах, Орто дойду олоҕун көмүскүүр аналлаах Мэндэ Бухатыыр» олоҥхону Саха тыйаатырыгар сүрэхтиэхтэрэ. Саҥа олоҥхо-эспэктээк туһунан Саха гимназиятын дириэктэрэ Валентина Софронееваны кытары кэпсэтэ сылдьыбыппар: —Биһиэхэ үс сылтан бэттэх урукку төрөппүппүт Муксунова Дария Михайловна оҕолору фольклорга дьарыктыыр буолбута. Алын […]
Бу ыам ыйын 23 күнүгэр саха оскуолаларын саҥардан сайыннарар соруктаах ылыллыбыт Национальнай кэнсиэпсийэ 35 сылын туолар. Саха омук дьылҕатыгар уонна устуоруйатыгар улахан сабыдыалы оҥорбут Кэнсиэпсийэ күнүн бэлиэтээн, төрүт култуураҕа туһуламмыт Олоҥхо онлайн олимпиадатын ыытабыт. Онуоха туран, эһиэхэ боппуруос бөҕөтө үөскүүрэ чуолкай. Ол ыйытыыларга быһааран хоруйдуубут: “Тоҕо үөрэх дьылын бүтүүтэ?” “Төрүт култуура олимпиадата эрээри, тоҕо Олоҥхо […]
Өспөт өрөгөйдөөх өйдөөх,кырдьыбат төлөннөөх сүрэхтээх.К.Д. Васильев Николай Иванович Степанов–Ноорой (08.05.1897–06.01.1975) устар ууну сомоҕолуур уус тыллаах олоҥхоһут, норуот ырыаһыта, тойуксут, алгысчыт, төрүт уус, ССКП чилиэнэ этэ. 1954 сыллаахха ССРС Суруйааччыларын сойууһун 2-с сийиэһин дэлэгээтинэн талыллан сылдьыбыта. Аҕа дойдуну көмүскүүр Улуу сэрии кыттыылааҕа этэ. Кинини киһи быһыытынан туруу үлэһит, амарах аҕа, истиҥ доҕор, үтүө сүбэһит, кэрэхсэтэр кэпсээнньит, […]
В Якутском музыкальном колледже имени М.Н. Жиркова 5 мая прошел онлайн-лекторий «Слово о композиторе». Он был посвящен 80-летию со дня рождения Надежды Николаевны Николаевой (1946–2010) — кандидата искусствоведения, члена Союза композиторов СССР, музыковеда, фольклориста. О её жизни и научном пути рассказали коллеги, члены Союза композиторов России и РС(Я) Зоя Кириллина и Чаянда Скрыбыкина. В лектории […]
Расстояние географическое и хронологическое, чуждость культурная и языковая преодолеваются живым, горячим интересом к происходящему, в первую очередь, к своему делу. Докторант из Китая Аншуя (安淑娅), следуя научным интересам, открыла для себя якутский эпос олонхо и начала учить якутский язык. Сейчас она работает над переводом на китайский язык знаменитого олонхо П. А. Ойунского «Нюргун Боотур Стремительный». Каково […]
“Гавриил Васильевич Никифоров-Манньыаттаах Уолун олоҥхоҕо хоһуйуохха” өрөспүүбүлүкэтээҕи күрэс БАЛАҺЫАННЬАТА: Буолар күнэ-ыйа: 2026 с. бэс ыйын 12-13 күннэрэ; 14-17 диэри оҕолорго 1-кы түһүмэҕэ ыам ыйын 1 күнүттэн бэс ыйын 1 күнүгэр диэри куйаар ситимин нөҥүө ыытыллар.Буолар миэстэтэ: Мэҥэ Хаҥалас улууһа, I Тыыллыма нэһилиэгэ.Тэрийээччилэр: Күрэс хаамыыта:🔸01.05.2026с – 01.06. 2026с.— 14-17 саастарыгар диэри оҕолорго куонкурус 1-кы түһүмэҕэр олоҥхолорун […]