Марфа Аммосова — Кылаан чыпчаал
CӨ бырабыыталыстыбатын өйөбүлүнэн V төгүлүн ыытыллыбыт “Олоҥхо-баттл” интерактивнай-телевизионнай куонкурус быйылгы кыайыылааҕынан Мэҥэ Хаҥалас Төхтүрүттэн төрүттээх Марфа Аммосова буолла уонна 500 тыһыынча солкуобай суумалаах сэртипикээтинэн наҕараадаланна.
Марфа бу ҮҺҮС улахан ситиһиитэ. Ол курдук, Олоҥхо ыһыахтарыгар иккитэ муҥутуур кыайыылаах буола сылдьыбыта: бастаан 2017 с. Бүлүүгэ оҕолорго, онтон 2023 сыллаахха Өймөкөөҥҥө эдэр ыччакка.
Оччолорго Марфаттан интервью ылбыппар, кини: “Олоҥхото суох олохпун сатаан оҥорон көрбөппүн. Олоҥхо талааммын арыйбыта, симик кыысчааны сыанаҕа таһаарбыта, киэҥ эйгэҕэ биллэрдэ, элбэх доҕору бэлэхтээтэ, тус суолбун булларда”, — диэн хоруйдаабыта.
Дьэ, кырдьык, олоҥхото Марфаны үрдүк үөрэх үктэлигэр үктэннэрэн, идэлээх дьарыга буолан, аны салгыы өссө билим байҕалыгар устар баарыһыгар кубулуйуо турдаҕа. Тоҕо диэтэххэ, кини билигин Култуура, ускуустуба уонна айар индустрия Аартыкатааҕы университетыгар устудьуоннары фольклорга уһуйар преподаватель, онон, бука сэрэйдэххэ, наукаҕа хардыылыыр соруктаах буолуохтаах.
Барытыгар олус эппиэтинэстээхтик сыһыаннаһар киһи ону да кыайыаҕа. Аныгы дьоҥҥо сэдэхсийбит ити үтүө өрүтүн “Олоҥхолоох айан: Ноо!” десаҥҥа сылдьан бэлиэтии көрбүппүт: бөлөх салайааччытын быһыытынан сүктэриллибит эбээһинэһин кыһаллан толороро, барытын быһаарсан-кэпсэтэн, бэркэ иилээн-саҕалаан сырытыннарбыта. Ылсыбыт дьыалатыгар оннук бэриниилээх уонна дьаныардаах буолан, Марфа Федотовна Кылаан чыпчааллары бу курдук дабайан истэҕэ.
Кини туһунан сиһилии сырдатан турабыт, ону бу сигэнэн киирэн ааҕыаххытын сөп:
Манна даҕатан эттэххэ, Марфа Аммосова «Олоҥхо-баттл» күрэҕэр бу иккис кыттыыта. Былырыын «Көрөөччү биһирэбилэ» анал аакка тиксибитэ.
Быйыл кинини кытта Бүлүүттэн Сайыына Шамаева, Намтан Назар Филиппов, Уус Алдантан Кондратий Герасимов, Горнайтан Айтал Винокуров, Тааттаттан Афанасий Собакин, Хаҥаластан Эрик Егоров, Амматтан Зинаида Бураева, Дьокуускайтан Егор Никифоров күрэхтэстилэр.
Түмүккэ чабырҕахсыт бэрдэ Айтал Винокуров «Кэскиллээх олоҥхоһут», устуоруйа учуонайа буолан эрэр Егор Никифоров «Кэрэмэс олоҥхоһут», Маргарита Григорьева Ийэ олоҥхоһуттаах Шамаевтар удьуор олоҥхоһуттар уустарын бэрэстэбиитэлэ, былырыыҥҥы «Куйуур олоҥхото-2025» күрэс кыайыылааҕа Сайыына Шамаева «Көрөөччү биһирэбилэ» ааты ыллылар.
Кыттааччылары барыларын эҕэрдэлиибит! Дьэ, аны аҕыйах хонугунан Олоҥхобут дэкээдэтэ саҕаланыа. Сылы эргиччи олоҥхо олохтоох омук, кэскилбит төрдө култуурабытыгар баарын өйдөөн, ону тирэх оҥостон, ыччаппыт айа-тута сылдьарыттан үөрэбит уонна өссө да бу хамсааһын сайдан баран иһиэҕэр эрэнэбит.