moder_2, Автор в Сайт Олонхо - Страница 21 из 43
Ыҥаалар олоҥхонон музыкальнай дьүһүйүүлэрэ

Томпо улууһун Ыҥаа нэһилиэгэр Олоҥхо күнүгэр Ойуунускай «Дьулуруйар Ньургун Боотур» олоҥхотунан оскуола үөрэнээччилэрэ, төрөппүттэр, учууталлар кыттыылаах музыкальнай дьүһүйүү киэһэтэ буолан ааспыта. Киэҥ саалаҕа мустубут нэһилиэк олохтоохторо оҕолорун, сиэннэрин толорууларын көрөн астынан, дуоһуйан тарҕаспыттара. Олоҥхо толорооччутунан оскуола 9 кылааһын үөрэнээччитэ Эркин Борисов буолбута. Маҥнайгы кылаастан алтыс кылааска диэри үөрэнээччилэр үрдүк таһымнаахтык оонньообуттара. Сүрүн оруолу толорооччулар Мия […]

30.08.2024
Олоҥхо утума салҕанарын кэрэһитэ

РФ, СӨ үөрэҕириитин туйгуна Галина Никитична Иванованы кытта олоҥхо эйгэтигэр бииргэ алтыһан үлэлээбитим ыраатта. Кини улууспутугар  ыытыллыбыт өрөспүүбүлүкэтээҕи  Олоҥхо ыһыаҕар тэрийэр бөлөххө киирэн, “Мүлдьү Бөҕө” олоҥхо­ну сиһилии үөрэтэн, ыһыах айым­ньытыгар туруорууга, кини ыһыах аһыллыытын-сабыллыытын сценарийын суру­йууга сценаристар бөлөхтөрүгэр үлэлээбитэ, хоһооннорун тыла сценарийы байыппыта. Биһиги улууспутун иккис дойду оҥостубут ытык-мааны киһибит Галина Иванова – Айтыына айар аартыга арыллан, […]

29.08.2024
Ойуунускай биһирээбит олоҥхоһута

XIX үйэ иккис аҥаарыттан XX үйэ бастакы аҥаарыгар тиийэ олорон ааспыт Бороҕон улууһун аар-саарга аатырбыт олоҥхоһута Д.М. Говоров –  Олоҥхоһут Миитэрэй 2023 сылга дьоһун аата ааттанар бэлиэ кэмэ — төрөөбүтэ 175 сыла — буолан ааспыта. Дмитрий Михайлович Говоров – Олоҥхоһут Мии­тэрэй Бороҕон улууһун олоҥхоһуттарыттан барыларыттан ордук киэҥник биллибит, эдэр сааһыттан олоҥхоҕо уһуйуллан, киэҥ сирдэринэн тэлэһийэн сылдьыбыт […]

29.08.2024
Олоҥхоһут Чочу Сэмэҥҥэ пааматынньык баар буолла

Чочу нэһилиэгэр айылҕаттан айдарыылаах оһуохайдьыт, олоҥхоһут Чочу Сэмэнин аатыгар пааматынньык аһылынна. Бэс ыйын 23 күнүгэр Үрүҥ Тунах ыһыаҕын кэмигэр чочулар киэн туттар биллиилээх биир дойдулаахтара Семен Иннокентьевич Ивановка анаммыт пааматынньык үөрүүлээх аһыллыыта буолла. Быйылгы ыһыах Чочуга Дьиэ кэргэн уонна Оҕо сылларыгар,  Аан Дархан оһуохайдьыт, олоҥхоһут, СӨ култууратын үтүөлээх үлэһитэ, Бүлүү улууһун, Чочу нэһилиэгин бочуоттаах гражданина […]

29.08.2024
Эрчимэн Эмис Түмэппий курдук этэн дьэргэлдьиттэ…

Олоҥхо быйылгы ыһыаҕар муомалар ситиһиилэрэ элбэх. “Эмис Түмэппий курдук этэн дьэргэлдьиттэхпинэ” олоҥхо күрэҕэр оҕолорго Эрчимэн Атласов, улахан дьоҥҥо Айталина Николаева ситиһиилээхтик кытыннылар. Эрчимэн сүүстэн тахса оҕоттон «Түөлбэ үгэһин утумнааччы» анал аакка тигистэ. Олоҥхо улахан түһүлгэтигэр кыттарбытыгар күүс – көмө, өйөбүл, сүбэ – ама тиэрдибиттэригэр Ирина Слепцоваҕа, Анна Федороваҕа махтанабыт. Саха сирин улуустарыттан 100 киһи кыттыылаах […]

29.08.2024
Хаҥаластар олоҥхоһут кыыспыт

Хаҥаластааҕы Арчы дьиэтигэр талааннаах дьон үлэлииллэрин билэбит. Элбэх тэрээһиннэри ыыталлар, төрүт култуурабытын тарҕаталлар, бэйэлэрэ кытары холобур көрдөрөн күрэхтэргэ кытталлар. Бүгүн оннук дьонтон биирдэстэрэ эдэр исписэлиис Прасковья Лебедевалыын дьоһун тэрээһиҥҥэ сылдьан кэлбитинэн, ону сэргэ бэйэтин туһунан эмиэ сэһэргии түһэригэр көрдөстүм: — Мин Хаҥалас 2-с Дьөппөнүттэн төрүттээхпин. Быйыл Мэҥэ Хаҥалас улууһугар I Тыыллыма нэһилиэгэр өрөспүүбүлүкэтээҕи онус төгүлүн […]

27.08.2024
«Мөҥүрүүр бөҕө» олоҥхону толордулар

 Эдьигээҥҥэ оройуон дьаһалтатын аактабай саалатыгар Ийэ тыл, сурук – бичик күнүн бэлиэтиир «Олоҥхо киэһэтэ»  диэн тэрээһин буолан ааста. Бу күн саала олоҥхо доллоһуйа кутуллар дуораанынан кутулунна, алыптаах тыынынан туолла. “Эйгэ” ЭКК иһинэн тэриллэн үлэлиир фольклорнай бөлөх кыттааччылара Сергей Васильев – Борогонскай «Мөҥүрүүр бөҕө» олоҥхотун толордулар.  Тэрээһин саҕаланыыта ыытааччылар Михаил Ефимов, Айал Софронов, Анна Домотова сахалыы хомоҕой […]

27.08.2024
Чурапчы ааспыт кэминээҕи чаҕылхай олоҥхоһуттарыттан биирдэрэ — Ырыа Ымыычаан

Олоҥхоҕо куруук этиллэр «үс саха үөдүйүөн иннинэ, түөрт саха төрүөн иннинэ» диэн эпитет саха бу дойдуга кэлэн тэнийэн үөскүөн иннинэ диэн буолуохтаах диэн сэрэйиллэрин быһыытынан, олоҥхо үөскээбит түгэх төрдө сахалар бу дойдуга кэлиэхтэрин иннинээҕи историятын кытары ситимнээх быһыылаах диэн этэллэр. Октябрьскай революция кэнниттэн саха фольклорун олоҥхотун хомуйуунан уонна чинчийиинэн 30-с сыллардаахха тэриллибит тыл уонна култуура […]

27.08.2024
Хайахсыттар 30 сыл аннараа өттүгэр «Куруубай Хааннаах Кулун Куллустуур» олоҥхону биир бастакынан туруорбуттара

Эрдэтээҕи көлүөнэ уус-уран самодеятельность кыттыылаахтара  хайахсыттар бу «Куруубай Хааннаах Кулун Куллустуур» олоҥхону эрдэ быһа тардан туруора сылдьыбыттара сурукка суруллар гынан баран, П.М.Решетников аатынан народнай театрга 1994 сыллаахха олоҥхоһут И.Г.Теплоухов-Тимофеев төрөөбүтэ 125 сылын көрсө туруорбуппут туһунан санаан, ахтан ааһыахпын баҕардым. Ити сыл өрөспүүбүлүкэҕэ Олоҥхо сыла биллэриллибитэ уонна И.Г.Теплоухов-Тимофеев 125 сыла  улууска бэлиэтэнэр буолбута. Мин культура оройуоннааҕы […]

27.08.2024
Өймөкөөннөр Олоҥхо ыһыаҕын кэнсиэпсийэтин тутуһаллар

Өймөкөөн улууһуттан сэттэ киһилээх дэлэгээссийэтэ быйыл Амма улууһугар ыытыллыбыт Олоҥхо кэмпириэнсийэтыгэр кыттыбыта. Пленарнай мунньахха мин 2023 с. Өймөкөөҥҥө ыытыллыбыт “Айыы санаа айана” Олоҥхо ыһыаҕын кэнсиэпсийэтэ, онно киирбит сүрүн идиэйэлэрэ улуус стратегическай сайдыытыгар ситимнээн оҥоһуллубутун туһунан кэпсээтим. Ол курдук, Саха сирин сайдыытын өр сыллаах былааныгар улууспут Хотугулуу-Илиҥҥи бырамыысыланнай уокурук аҥардас сырьевой базатын курдук ыйыллыбытынан, Саха сирин 2040 […]

26.08.2024
«Олоҥхо дойдута» бырагыраама чэрчитинэн

«Азия оҕолорун» кыттыылаахтарыгар олоҥхо ускуустубатын көрдөрдүлэр. Дьокуускайга Орджоникидзе болуоссатыгар «Азия оҕолоро» оонньуулар кыттыылаахтарыгар «Земля Олонхо» бырагыраама үлэлээтэ. Ыалдьыттарга анаан өрөспүүбүлүкэ бастыҥ олоҥхоһуттара толороллор. «Земля Олонхо» бырагыраама Мэҥэ Хаҥалас, Үөһээ Бүлүү, Бүлүү, Амма, Горнай, Чурапчы, Нам, Уус Алдан, Кэбээйи уонна Ньурба улуустарыгар баар Олоҥхо дьиэлэрин 250 кыттааччытын холбоһуга буолар. Биир кэлим ситим 2022 сыллаахха Ил Дархан […]

26.08.2024
Мир олонхо глазами детей

В рамках Года детства в РС(Я) и Года родного языка управление культуры Олекминского района организовало показ спектаклей кукольных театров культурно-досуговых учреждений Абагинского наслега для воспитанников детских садов г.Олекминска. Показ состоялся в Олекминской детской школе искусств, куда пришли 60 детей из дошкольных учреждений «Звездочка», «Елочка» и «Аленка». Вместе с детьми пришли и несколько родителей. Перед спектаклями […]

26.08.2024
Как сельская библиотека вовлекает в олонхо и киберспорт

В Томпонской межпоселенческой центральной библиотеке можно посещать виртуальные выставки и оффлайн-кружки, освоить компьютерные программы, научиться основам графического дизайна и безопасного поведения в интернете. А еще здесь скоро будет обновлено детское отделение: мам и детей ждут новые удобства. Доступ жителей к книгам и современным технологиям расширяется с каждым годом благодаря материальной поддержке Южно-Верхоянской горнодобывающей компании. Главная […]

26.08.2024
В 2029 году Ысыах Олонхо пройдет в Среднеколымском улусе

22 марта Глава Якутии Айсен Николаев подписал распоряжение о проведении национального праздника Ысыах Олонхо в 2026-2030 годы. Олонхо — шедевр устного и нематериального культурного наследия ЮНЕСКО, и Ысыах, приуроченный к шедевру, стал одним из самых любимых, ожидаемых и масштабных национальных праздников. Перечень муниципальных образований РС(Я), на территории которых запланировано проведение национального праздника Ысыах Олонхо, определяют […]

26.08.2024
Радж Капур олоҥхоһут уолун эҕэрдэлээбитин билэҕин дуо?

Биллиилээх Индия артыыһа Радж Капур бүгүн төрөөбүтэ 100 сыла. Кини курдук аан дойдуга аатырбыт улуу артыыс Горнай уолун эҕэрдэлээбитин билэҕин дуо? — Суох ! Оччоҕо Лариса Осипова били улахан сэҥээриини ылбыт «Ырыаҕа ылламмыт биэс бэһиэлэй кыргыттар» кинигэтин ааҕаргар сүбэлиибин. Ол кинигэҕэ кыыһа Ньургустаана Румянцева ахтыытыттан : «Аҕам Василий Васильевич Потапов. Кини бэрт дьикти историялаах, айылҕаттан […]

26.08.2024
Амма аатырбыт олоҥхоһута Тимофей Васильевич Захаров-Чээбий

Олоҥхо норуот тылынан айымньытын быьыытынан аан дойдуга аатырда. Юнеско  2006 сыл сэтинньи 25 күнүнээҥҥи быһаарыытынан, киһи аймах духуобунай култууратын сэдиэбирин быһыытынан ааттаммыта. Бу биһиги устар ууну сомоҕолуур уран тыллаахтарбыт, кырыымпалыы кылыгырас кылыһахтаахтарбыт, сүргэни көтөҕөр, санааны күүрдэр, нохтолоох тойон сүрэҕи долгутар улуу олоҥхоһуттарбыт талба талааннарын, өркөн өйдөрүн, айар имэҥнэрин билинии чаҕылхай туоһута буолар. Биһиги Аммабыт биир […]

23.08.2024
Олоҥхо дьиэтэ – улуус духуобунай уонна култуурунай олоҕун киинэ

Аллараа Бэстээхтээҕи Олоҥхо дьиэтин айар кэлэктиибэ Иванова Евдокия Николаевна салалтатынан сөптөөх суолу тутуһан, төрүт үгэстэри үйэтитиигэ үлэ саҥаттан саҥа форматын көрдөөн, биир сыалга-сорукка түмүллэн. айымньылаахтык үлэлии олороро киһи хараҕар тута быраҕыллар. Олоҥхо дьиэтэ 5 сыл үгүс өрүттээх кэскиллээх үлэни ыытан, таһаарыылаах үлэлээх айар кэлэктиибинэн өрөспүүбүлүкэҕэ киэҥник билиннэ. Бу сыллар тухары Олоҥхо дьиэтэ Мэҥэ Хаҥалас улууһугар […]

22.08.2024
Нам улууһугар Мэҥэ Хаҥалас Олоҥхотун дьиэтэ ыалдьыттаата

Арассыыйаҕа фольклор күнүн чэрчитинэн, Мэҥэ Хаҥаластан Гаврил Колесов аатынан Олоҥхо дьиэтэ Нам улууһугар ыалдьыттаата. Бүгүн П.П. Ядрихинскай-Бэдьээлэ аатынан Намнааҕы Олоҥхо дьиэтигэр Николай Иванович Степанов-Ноорой сиэнэ Аксиния Степанова, хомус ууһа Роман Иванов-Далан Уус дьиэ кэргэнинээн кэлэн бардылар. Фольклор күнэ үүммүтүнэн, Далан Уус хомус бэлэх ууммутун Олоҥхо дьиэтин дириэктэрэ Вера Колпашникова кэпсиир. Күндү ыалдьыттарга Туой тойугун маастара, өрөспүүбүлүкэтээҕи кырыымпа күрэҕэр кыайыылааҕа Руслан Захаров Роман Иванов-Далан Ууска кырыымпа бэлэх ууммут уонна Аксиния […]

22.08.2024
Станислав Иванов олоҥхо сайда, эйгэтэ кэҥии турарыгар үгүс үлэни ыытар

Майа сэлиэнньэтин  өрөспүүбүлүкэҕэ биллэр, аатырар Д.Ф.Ходулов аатынан норуодунай тыйаатыра быйылгы 60-с сезонун Станислав Иванов “Хорсун-хоодуот Хатан Боотур” олоҥхо-испэктээгинэн түмүктээбитэ.  06.05.24 15:07 Онуоха махтал бастыҥа туруорааччы режиссерга Данил Осиповка ананар, туруоруу көрөөччүнү умсугутта, уобарастары арыйыы чаҕылхай. Тыйаатыр бары артыыһа, үлэһитэ түмсүүлээх, талааннаах кэлэктиип буоларын көрдөрдө, ону таһынан олоҥхону өрө тутар, айар үлэлэринэн биллэр улууһун эдэр дьонун […]

21.08.2024
Кэбээйи улууһугар олоҥхо сайдыыта

Кэбээйи улууһугар СӨ геокультурнай сайдыытын институтуттан оробуочай бөлөх кэлэн үлэлээн барбыта. Бөлөх сүрүн соругунан улууспутугар олоҥхо сайдыытын боппуруостара, Олоҥхо дьиэтин үлэтин тэрийии буолар, ону таһынан Кэбээйи улууһун ыһыахтарын тэрээһин үлэлэрин чопчулуурга төрүөттэри, сабаҕалааһыны билсии, улуус салалтата, нэһилиэнньэтэ тус санааларын, түмсүүлэрин, үлэлиир, тэрийэр баҕа тэтимин сылыктааһын.   Оробуочай бөлөххө өрөспүүбүлүкэҕэ биллэр-көстөр үрдүк таһымнаах тэрээһиннэри ыытан кэлбит бииртэн биир чулуулар киирбиттэр. Улуус өттүттэн […]

20.08.2024