Саха сирин уһулуччулаах уопсастыбаннай уонна судаарыстыбаннай диэйэтэлэ, тыл үөрэхтээҕэ-учуонайа, саха сэбиэскэй литературатын төрүттээбит, “Дьулуруйар Ньургун Боотур” олоҥхону суруйан хаалларбыт П.А.Ойуунускай оччотооҕу кэмҥэ норуот таптаан ыллыыр күүрээннээх ырыаларынан “Мин ырыам – мин тохтор тойугум” ырыа-хоһоон түһүлгэтэ Дьокуускайга П.А.Ойуунускай аатынан литература түмэлигэр өрө көтөҕүллүүлээхтик, олус истиҥник ыытылынна. Тэрээһини Ытык Күөллээҕи уус-уран литература музей-заповеднига, М.К. Аммосов аатынан ХИФУ […]
Ньурба оройуонун ускуустубатын уонна култууратын уораҕайыгар «Оҕо Дьулаах бухатыыр» олоҥхону астына-дуоһуйа көрдүбүт! Бырайыак ааптара Аар Дархан оһуокайдьыт, култуура департаменын салайааччыта Розалия Михайловна Тихонова буолар. Бастатан туран, бу айымньы тыыннаахтыы үрдүк сценаҕа оонньоммутугар үлэлэспит дьоммутугар, режиссердарга, уус-уран самодеятельность кыттыылаахтарыгар муҥура суох барҕа махтал! Мин онно-манна сырыттым ини, сылдьыбатым ини. Ол тухары сир-дойду үһүйээннэрин истэрбин, ол тула кэпсэтэрбин […]
Мэҥэ Хаҥалас улууһугар ыытылла турар Олоҥхо ыйын чэрчитинэн олоҥхону истии киэһэтэ Балыктаахха «Уруйдан, Улуу Олоҥхо Манчаары дойдутугар» диэн тосхоллоох тэрилиннэ. Манна чугас сытар нэһилиэктэри ыҥыран, Дойду, Мөҥүрүөн, Мэҥэ нэһилиэктэрин ыччаттарын хамаандаларын икки ардыларыгар өбүгэ оонньууларын күрэхтэһиитэ ыытылынна. 2006 сыллаахха ЮНЕСКО саха олоҥхотун киһи аймах өйүнэн уонна тылынан айбыт култууратын шедевринэн билиммитэ. Өбүгэбит хаалларбыт улуу айымньытын […]
Аммаҕа Олоҥхо декадатын бастакы тэрээһинэ сэтинньи 24 күнүгэр Эмис нэһилиэгин «Чуораанчык» оҕо саадыттан саҕаланна. Бу дьоро күҥҥэ биһиги үөрүүбүтүн тэҥҥэ үллэстэ, эҕэрдэ тыл бастыҥын тиэрдэ, Амма улууһун баһылыгын социальнай боппуруостарга солбуйааччы, Олоҥхо улуустааҕы ассоциациятын салайааччыта Илларионова Ньургуйаана Ивановна, Амма улууһун үөрэҕин салалтатын исписэлииһэ Давыдова Эмма Валерьевна, уһуйаан иһинэн ыытыллар «Сыарҕалаах атынан айан», «Үүтээн олоҥхото» бырайыактарбыт […]
Нам улууһугар «Сайдыы» аҕам көлүөнэ алтыһар киинэ уонна Н.Рыкунов аатынан Намнааҕы модельнай бибилэтиэкэ Олоҥхо уонна Хомус күннэригэр кыттыгас тэрээһини ыыттылар «Сайдыы» актыбыыстара олоҥхону үөрэтээччи педагог-маастар Вера Цыпандина уонна Ваня Винокуров ыыппыт маастар-кылаастарыгар сырыттылар. Аҕам саастаах дьон олоҥхону истэн эрэ буолбакка, бэйэлэрэ толорорго холонон, олус астыммыттарын биллэрдилэр. Маастар-кылааска элбэх киһи дьарыктанна. Киһи аймах улуу айымньытын, өбүгэлэрбит сүдү бэлэхтэрин сыаналаан, киэҥник […]
Олоҥхо күнүн көрсө, Ил Дархан Айсен Николаев олоҥхону толорооччуларга, оһуокай тылын этээччилэргэ, тимир уустарыгар, норуот маастардарыгар анал истипиэндьийэтин туттарда. Үгэс буолбут төрүт дьарыкпытын, култуурабытын илдьэ, сайыннара, тарҕата, уһуйа сылдьааччыларга Ил Дархан ис сүрэҕиттэн махтанна. Кини сайдыы балысханнык барар бу тэтимнээх кэмигэр, күннэтэ уларыйа турар аан дойдуга төрүт култуурабытыгар тирэниэхтээхпитин тоһоҕолоон эттэ. Ол иһин кэнники сылларга бу эйгэҕэ болҕомто […]
Ньурбаттан төрүттээх Ийэ олоҥхоһут Спиридон Васильевич Петров-Чыычаах төрөөбүтэ 130, итиэннэ улуус 200 сылларын көрсө, Чыычаах “Оҕо Дьулаах бухатыыр” олоҥхотун сэтинньи 25 күнүгэр, Олоҥхо күнүгэр, Ньурба норуодунай тыйаатырын сыанатыгар көрдөрөөрү, бэлэмнэнии үгэнэ буола турар. Ол туһунан бу сигэнэн киирэн көрүҥ: Норуот күүһүнэн турар олоҥхо үрдүк таһымнаахтык ааһыа диэн эрэнэбит. Хайдах ааспытын сырдатыахпыт.
Саха Өрөспүүбүлүкэтигэр олоҥхо декадатын чэрчитинэн, ахсынньы 4 күнүгэр сарсыарда 10 чаастан Дьокуускайга «Арчы» дьиэтигэр дьиэ кэргэнинэн олоҥхону толоруу «ТӨРҮТ СИТИМ» диэн өрөспүүбүлүкэтээҕи күрэс үтүө-мааны түһүлгэтигэр ыҥырабыт.Тыл алыптаах эйгэтинэн тыыннаммыт, кылыһахтаах тойук дуорайар, олоҥхо дорҕооно тохтообокко кутуллар түһүлгэтин сэргэҕэлээҥ, «Ноо!» диэн сэргээҥ!
Олоҥхо күнүн көрсө, өрөспүүбүлүкэ үрдүнэн олоҥхо декадата ыытыллар буолбута уонтан тахса сыл буолла. Ол курдук, быйыл 2023 сылга СӨ Бырабыыталыстыбатын, СӨ култуураҕа министиэристибэтин, итиэннэ олоҥхону сайыннарыыга туһуламмыт тэрилтэлэр таһымнарыгар биир кэлим былааны оҥорон бигэргэппиттэрэ. Ону билиһиннэрэр уонна торумнуур пресс-кэмпириэнсийэҕэ СӨ Бырабыыталыстыбатын бэрэссэдээтэлин солбуйааччы Сергей Местников, СӨ култуураҕа миниистирэ Афанасий Ноев, Олоҥхо тыйаатырын дириэктэрэ Мария Турантаева, […]
Саха судаарыстыбаннаһын тэрийсибит, уһулуччулаах судаарыстыбаннай-уопсастыбаннай диэйэтэл, саха сэбиэскэй литэрэтиирэтин төрүттээччи, улуу бэйиэт Былатыан Ойуунускай төрөөбүтэ 130 сылыгар анаммыт тэрээһиннэр өрөспүүбүлүкэ үрдүнэн ыытылла тураллар. Былатыан Ойуунускай төрөөбүт Тааттатыгар нэһилиэк ыччата, тэрилтэ салайааччылара, олохтоохторо Былатыан Ойуунускай «Дьулуруйар Ньургун Боотур » олоҥхотун дорҕоонноохтук ааҕыы марафонугар кытталлар. Сэтинньи 23 күнүгэр Игидэй нэһилиэгэр олоҥхоһут, тойуксут, олоҥхону сурукка-бичиккэ киллэрбит Көстөкүүн Оруоһун […]
“Олоҥхо дэкээдэтигэр анаан Олоҥхо тыйаатырын биир эмэ испэктээгин иннинэ артыыстар туруктарын, кулиса кэннинээҕи олоҕу билис” диэн эрэдээксийэм сорудаҕын толорор соруктаах сэтинньи 17 күнүгэр тыйаатыр былааныгар турар испэктээккэ тиийдим. Мин табылынным. Бу күн тыйаатыр артыыстара таптаан “эһээ” диэн ааттыыр киһилэрэ Никандр Тимофеев айар дьоро киэһэтэ буолар эбит. “Дорҕоон дойду” айар түһүлгэҕэ Никандр Прокопьевич толоруутугар С.А. Зверев, Г.М. Васильев […]
Сэтинньи 16 күнүгэр Таатта улууһун Харбалааҕар үтүө үгэһи сөргүтэр, ыалга олоҥхо истэр дьоро киэһэ буолла. Олохтоох ускуустуба оскуолатын фольклорга учуутала Варвара Алексеевна Парфенова кулууптары кытта кыттыгас тэрээһинэ үрдүк таһымҥа ааста. Бастаан олоҥхоһуту истэ кэлбит ыалдьыттары сахалыы астаах баай-талым остуолга ыҥыран чэйдэттилэр, онтон ыал ийэтэ аал уотун аһатан, алгыһынан амалыйан арчылаата. Салгыы оҕо олоҥхоһуттар дьоро киэһэни […]
Дьокуускай Тулагытын уонна Горнай Маҕараһын 100-тэн тахса олохтооҕо «Экстра Синема» ситим киинэ саалаларыгар «Ньургун Боотур» олоҥхо-опера алтыс туруоруутун улахан эраҥҥа көрдүлэр. Сэтинньигэ испэктээги Хаҥалас Булгунньахтааҕар уонна Нам Аппаанытыгар, онтон салгыы тыа сирин бары саалаларыгар көрдөрүөхтэрэ. «Биһиги Мариинскай тыйаатырга турбут «Ньургун Боотур» операны хайдах баарынан көрдүбүт. Сөҕүмэр! Аны операны өрөспүүбүлүкэ киинэ саалалаах хайа баҕарар муннугар көрүөххэ сөп, оннооҕор – Уһук […]
Москуба куорат ВДНХ-тыгар аһыллыбыт «Арассыыйа» быыстапка-пуорум чэрчитинэн сэтинньи 12 күнүгэр Саха Сирин күннэрэ ыытыллаллар. Ол аһыаллыан иннинээҕи күн, сэтинньи 11 күнүгэр, киин тэлэбиидэнньэ бастакы ханаалын «Доброе утро» биэриитигэр Олоҥхо тыйаатырын артыыстара уонна «Кыл саха» бөлөх Олоҥхо сирин дьикти дьүрүскэннэрин доҕуһуоллаан, туойан иһитиннэрдилэр. Ол сюжеты бу сигэгэ киирэн көрүҥ: https://www.1tv.ru/shows/dobroe-utro/nashi-gosti/teatr-olonho-dobroe-utro-subbota-fragment-vypuska-ot-11-11-2023
Мэҥэ Хаҥалас Хаптаҕайыгар сүрдээх истиҥ-иһирэх сахалыы тыыннаах дьоро тэрээһин буолан ааста. Таатта улууһун Тыараһатыттан 12 киһилээх дэлэгээссийэтэ Турнин Прокопий баһылыктаах Хаптаҕай нэһилиэгэр кэскиллээх кэпсэтиилээх, дириҥ билиини биэрэр элбэх сонуннаах кэлэн ыалдьыттаатылар. Билсиһии сүрүн төрүөтүнэн Таатта Тыараһата уонна Мэҥэ Хаҥалас Хаптаҕайыгар баар Тыараһа түөлбэлэрэ биир Күн Күһэҥэнтэйтэн төрүттээхтэрин билинэн, ону сиһилии үөрэтэргэ, бэйэ-бэйэлэрэ тугу билбиттэрин үллэстэргэ […]
Өбүгэм үгэһэ үрдүгүн, өйдөөҕүн, кэрэтин, дириҥин, төһөлөөх миэхэ күүс биэрэрин мин өрүү сөрү диэн сөҕөбүн. Сэмэн Данилов. Олоҥхону оскуола оҕотугар уһуйуу майгы-сигили, өй-санаа, үөрэх-билии сайдыытыгар, сиэрдээх буолууга үөрэтэр-такайар суол буолар. Олоҥхо сүрүн өйдөбүллэрэ биһиги тылбытыгар-өспүтүгэр, сиэрбитигэр-туоммутугар, олохпутугар-дьаһахпытыгар бигэтик сөҥө сылдьаллар. Олоҥхоҕо сырдык күүстэр хараҥа күүстэри утары охсуһуулара уонна кыайыылара, орто-туруу бараан дойдуга дьоллоох, ким да […]
Былатыан Ойуунускай төрөөбүтэ 130 сылын көрсө, Хотугулуу-Илиҥҥи федеральнай университет уонна Олоҥхо тыйаатыра «Ойуунускайы ааҕыы» өрөспүүбүлүкэтээҕи күрэҕи кыттыһан ыыттылар. Санатан эттэххэ, бу күрэх иккиһин ыытыллар, маннык хабааннаах тэрээһин уон сыл анараа өттүгэр ыытыллыбыта. Күрэх сүрүн ирдэбилэ — артыыс уонна устудьуон Ойуунускай айымньытын ааҕаллар. Кэрэхсэбиллээҕэ диэн, кыттааччылар Ойуунускай хоһооннорун үс тылынан аахтылар: сахалыы, нууччалыы уонна кытайдыы. Дьүүллүүр […]
Сэтинньи 3 күнүгэр Хотугулуу-Илиҥҥи федеральнай университет Олоҥхо научнай-чинчийэр үстүүтүн бастакы дириэктэрэ, уһулуччулаах учуонай, бэрэпиэссэр Василий Ивановка аналлаах мемориальнай дуоска аһылынна. Мемориальнай дуоска Дьокуускай куорат Ленин проспегын 22/1 аадырыһыгар учуонай олорбут дьиэтин эркинигэр ыйанна. Бэрэпиэссэр кэргэнэ, ХИФУ бэрэпиэссэрэ Людмила Иванова: «Василий Иванов – саха норуотун уонна норуот бэрэстэбиитэллэрин чиэһин уонна үчүгэй өрүттэрин, устуоруйа кырдьыгын, норуот өйдөбүлүттэн суох оҥоһуллубут өрөспүүбүлүкэ улууканнаах […]
«Олоҥхолоон оҕонньор,Эриэккэстик этэн-тыынанЭҕилдьитэн киирдэҕинэ —Урааҥхай саха барахсанНохтолоох тойон сүрэҕэ долгуйан:«Ноо!» диирэ эбитэ үһү… («Дьулуруйар Ньургун Боотур» олоҥхоттон) Сэтинньи 3 күнүгэр Таатта улууһун Ытык Күөл сэлиэнньэтигэр, сырдык эйгэлээх «Алгыс» балаҕаныгар,билиҥҥи кэм олоҥхону суруйааччыта, киэн туттар биир дойдулаахпыт, дьоһун Дьохсоҕоҥҥо Лөкүөрүйэ, Мэхээлэ Мочкиннар бастакы оҕолоро, күн сиригэр улуу олоҥхону аныгы кэмҥэ айар аналлаах төрөөбүт, Тыараһа нэһилиэгин олохтооҕо, […]
Бүгүн, сэтинньи 4 күнүгэр, Москубаҕа «Арассыыйа» норуоттар икки ардыларынааҕы быыстапка-пуорум саҕаланна. Быыстапка чэрчитинэн Арассыыйа куукуналарын дьиэтин үөрүүлээх аһыллыыта буолла. ВДНХ-ҕа Арассыыйа куукуналарын дьиэтэ эрэгийиэннэр аһы-үөлү оҥорууга, төрүт аһы тарҕатыыга ситиһиилэри түмэр сиринэн буолуоҕа. Онон манна энтузиаст-урбаанньыттары, норуоттар куукуналарын үгэстэрин салҕааччылары, ону өйүүр бэлиитиктэри, урбаанньыттары бэлиэтиэхтэрэ. Сэтинньи 12 күнүгэр Саха Өрөспүүбүлүкэтин күнэ ыытыллыаҕа. Бу күн сарсыардаттан […]