События / Бэлиэ түгэннэр
Аны сайын Кэбээйи улууһугар Олоҥхо ыһыаҕа ыытыллар. Ону көрсө, Сииттэ оскуолатын таһыгар төрөппүттэр оҕолорун кытта олоҥхо дьоруойдарынан бэртээхэй хаар оҥоһуктары оҥоро сылдьаллар. Кылааһынан күрэх үгэнэ буола турар. Марианна Сивцева
«Ойуулук» устуудьуйа туруорааччы худуоһунньуга уонна сүрүн худуоһунньуга Маргарита Яковлева салайар «Сырдык уола Күн Боотур» бырайыага өрөспүүбүлүкэтээҕи VI «Олоҥхо дьоруойдарын дойдута» диэн күрэххэ бастакы миэстэни ылла. Саха олоҥхотугар олоҕуран оҥоһуллубут ойуулугу Покровскайдааҕы оҕо художественнай оскуола анимационнай кылааһын үөрэнээччилэрэ оҥорбуттар. «Олоҥхо дойдутун ойуута» күрэх Олоҥхо тыйаатыра тэрийбит «Олоҥхо эйгэтигэр айан» оҕо бэстибээлин чэрчитинэн ыытылынна. Маргарита Яковлевна – […]
Киэҥ Ньурба устар ууну сомоҕолуур уран тыллаах олоҥхоһуттара айан-тутан хаалларбыт ытык, барҕа баайдарын кэнчээри кэскилбит иҥэринэн, өбүгэ утумун ситимин тутуохтун диэн сиэттэрэн, «Киэҥ Ньурба алгыстаах олоҥхотун уруйдаан» оҕолорго аналлаах олоҥхону толоруу улуустааҕы күрэҕэ ахсынньы 19 күнүгэр Сүлэ нэһилиэгэр «Айыы Тайбыт» култуура киинин уораҕайыгар ситиһиилээхтик ыытылынна. Бу дьоһун тэрээһиҥҥэ барыта 54 оҕо-ыччат кыттыыны ылла. Хорула, Маар, […]
Сэтинньи 25 күнүгэр Саха Сиригэр Олоҥхо күнэ биллэриллибитэ. 2005 сылтан бу күн ЮНЕСКО саха эпоһын киһи аймах материальнайа суох шедеврин быһыытынан билиммитэ быйыл 20 сылын туолла. Арбыҥҥа, үгэс быһыытынан, сэтинньи 25 күнүттэн ахсынньы 5 күнүгэр диэри олоҥхону киэҥник тарҕатыыга «Олоҥхо-2025» декада ыытылынна. Бастакы тэрээһиммит сэтинньи 25 күнүгэр сахалыы таба суруйуу үөрүйэҕин сайыннарар, олоҥхо баай тылын-өһүн, […]
Тема конкурса: «Богатыри Земли Олонхо: традиции и современность» Уважаемые участники, наставники, родители и все, кто с теплом и вниманием следил за ходом конкурса! Мы рады подвести итоги всероссийского детского конкурса, ставшего ярким событием в культурной жизни Республики Саха (Якутия). В этом году конкурс объединил юных талантов со всей республики — ребята проявили не только высокий […]
1 декабря 2025 г. в историческом зале Национальной библиотеки состоялась презентация издания перевода олонхо Н.И. Степанова-Ноорой «Кюн Эрили» на русский язык. Перевод текста олонхо был осуществлен внучкой олонхосута — научным сотрудником сектора «Лингвофольклористика» НИИ Олонхо О.Н. Степановой. Торжественное мероприятие открыл тойук в исполнении другой внучки олонхосута — Аксиньи Степановой, отличника культуры РС (Я), победителя республиканских, […]
Улууспут киинигэр ыытыллыбыт Олоҥхо декадатын арыллыытыгар Өктөмтөн 6 олоҥхоһут кытынна. Өктөмнөөҕү оҕо тыйаатырын оскуолата (дириэктэр А.И. Афанасьева) Сергей Зверев-Кыыл Уола “Кулан кугас аттаах Куллустай Бэргэн” олоҥхоттон быһа тардан, VI-VII кылаас оҕолоро туруорбуттарын олус сэргээн көрдүбүт. Сахалыы кырыымпа тыаһа, оҕолор үҥкүүлэрэ, олоҥхо тыла-өһө, оһуокай – бу барыта көрөөччүлэри сөхтөрдө, дохсун ытыс тыаһынан доҕуһуолланна. Биһиги ыҥырыыбытынан «Арчы дьиэтэ» норуот айымньытын дьиэтин исписэлииһэ, «Хаҥалас утума» олоҥхоһуттар […]
Олоҥхо — саха фольклорун муҥутуур чыпчаала, киһини бары өттүнэн сайыннарар күлүүс айымньы. “Саха биибилийэтэ” диэн мээнэҕэ ааттаабаттар. Олоҥхону оҕо эрдэхтэн ылыныы улахан оруоллаах. Оҕону сахалыы тыыҥҥа киллэриигэ норуот тылынан уус-уран айымньытын араас көрүҥнэринэн (олоҥхо, чабырҕах, үгэ) кылаас таһынан дьарыктаныыга Тулуна орто оскуолатын алын сүһүөх учууталлара үлэлээбиттэрэ 20-чэ сыл буолла. Оскуола олоҥхо дьарыгар үс бөлөхтөөх: «Түһүлгэ», […]
Ахсынньы 13 күнүгэр Дьокуускай куоракка П.А.Ойуунускай аатынан Литературнай музейга учуонай-фольклорист, литературовед, филологическай наука кандидата, Россия наукаларын академиятын Сибиирдээҕи салаатын үтүөлээх бэтэрээнэ, Саха Республикатын культуратын үтүөлээх үлэһитэ, П.А. Ойуунускай аатынан Саха Республикатын Государственнай бириэмийэтин лауреата, Саха Республикатын Духуобунаһын академиятын академига, Россия суруйааччыларын Сойууһун чилиэнэ, Таатта уонна Чурапчы улуустарын бочуоттаах гражданина С.П. Ойунская төрөөбүтэ 90 сылыгар ананар, […]
Майатааҕы «Кэнчээри» уҺуйааҥҥа олоҥхо алыптаах аартыга арылынна. Уһуйааммыт иһинэн иитээччилэр «Мичээр» айар бөлөҕө (уус-уран салайааччы Капиталина Семенова) Алексей Ксенофонтов суруйуутугар «Тоҕус хара тыаны ортотунан көстөр Дьоруо Маҥан аттаах Дьохсоҕолдьун Бухатыыр» диэн куукула тыйаатырыгар анаммыт үс көстүүлээх олоҥхону оонньоон көрдөрдө. Кырачаан көрөөччүлэр олоҥхону орто бөлөхтөн саҕалаан, анаммыт бириэмэлэригэр кэлэн, олус интэриэһиргээн олорон көрдүлэр. Саха киҺитэ этинэн-сиининэн […]
В Амгинском улусе управление культуры и народного творчества района провело конкурс авторских настольных игр «Мир Олонхо». Заявку на участие направили десять авторов, которые в своих играх вдохновились богатым наследием нашего эпоса. Инициатива направлена на сохранение и популяризацию олоҥхо — уникального памятника устной поэтической традиции народа саха, признанного ЮНЕСКО шедевром нематериального культурного наследия человечества. Основные задачи конкурса включали популяризацию эпоса, стимулирование […]
Источник: пресс-служба АГиП РС(Я). 6 декабря 2025 года в Якутии прошло торжественное закрытие Декады Олонхо, приуроченное к 20-летию признания якутского героического эпоса Олонхо шедевром устного и нематериального наследия человечества по версии ЮНЕСКО. «Олонхо — это важнейшее национальное достояние народа саха. Эпос представляет собой богатое культурное наследие, включающее традиции, родной язык и духовные ценности. Он служит […]
Норуот тылынан уус-уран бөдөҥ эпическэй көрүҥэ – олоҥхо — быйыл 2025 сылга шедевр буолбута 20 сыла. Ол чэрчитинэн ахсынньы 3 күнүгэр Дьокуускайдааҕы технология уонна дизайн коллеһын креативнай индустрия “Айар уус” кыһатын устудьуоннара П.А. Ойуунускай аатынан Литературнай музейга “Олоҥхо алыптаах эйгэтэ” диэн билиини тургутар квиз-биктэриинэ оонньуутугар кытыннылар. Устудьуоннары уһуйааччы Ирина Степановна Каратаева аҕалан кытыннарда. Бэлиэ кэмҥэ […]
РСФСР үтүөлээх, Саха АССР народнай артыыһа Гаврил Колесов үөрэнээччитэ, Олоҥхо үнүстүүтэ арыллан, айымньылаах аартыкка үктэнэн үлэлииригэр олук уурсубут Варвара Обоюкова Санкт-Петербурга олорор, таһаарыылаахтык үлэлиир-хамсыыр эбит. Кини «Дьулуруйар Ньургун Боотур» олоҥхону грампластинкаҕа уһулбут Геннадий Любимов Санкт-Петербурга олорорун кэпсээтэ, киниэхэ дьиэтигэр бара сылдьыахха сөбүн эттэ. Дьэ онон, Варвара Валерьевна эрдэттэн Геннадий Павловичтыын кэпсэтэн, сөбүлэҥин ылан, болдьоммут күммүтүгэр, чааспытыгар киниэхэ кыбартыыратыгар тиийдибит. Биһигини ааҥҥа […]
“Олоҥхо дьыктаана” аахсыйа чэрчитинэн өрөспүүбүлүкэ оскуолаларын V-XI кылаастарыгар тута тургутук, ол эбэтэр онлайн тест иккис сылын Национальнай бибилэтиэкэ саайтын анал платформатыгар сэтинньи 24-28 күннэригэр ыытылынна. Быйыл эмиэ үтүмэн оҕо кытынна: 19 684. Былырыын Олоҥхо дэкээдэтин былаһын тухары 10 күн устата ыытыллыбыт буолан, 32 тыһыынчаттан тахса этэ. Ол эрээри онно сорохтор, түмүктэрин тупсараары, хаста да киирэн […]
Кэбээйи улууһун Ньидьили нэһилиэгэр Андрей Борисов аатынан «Тускул» култуура сайдыытын киинэ Олоҥхо дьиэлэрин ситимигэр киирэрин туһунан СӨ Ил Дархана Айсен Николаев ыйааҕынан 2022 сыл бэс ыйын 22 күнүттэн Кэбээйи улууһугар Олоҥхо дьиэтэ ааты ылбыта. Сэтинньи 29-30 күннэригэр биир дойдулаахпыт Федот Семенович Семенов-Кырса Сөдүөт «Биэ уола Бэлбэлдьийэ тулаайах» олоҥхотун улахан дьоҥҥо, оҕолорго эмиэ Мария Петровна Эверстова-Обутова […]
Бары билэбит, олоҥхо – саха норуотун тылынан уус-уран айымньытын муҥутуур чыпчаала, үйэттэн үйэ, көлүөнэттэн көлүөнэ тухары бэриллэн испит дириҥ ис хоһоонноох баайбыт. Санатан эттэххэ, 2005 ЮНЕСКО олоҥхону аан дойду култууратын, киһи аймах уус-уран тылынан уонна материальнайа суох нэһилиэстибэтин шедевринэн билиммитэ. Сэтинньи 26 күнүгэр, Олоҥхо декадатын чэрчитинэн, П.П. Ядрихинскай-Бэдьээлэ аатынан Олоҥхо дьиэтин салайааччыта Вера Колпашникова көҕүлээһининэн, олоҥхону истии тэрилинннэ. Ыҥырыылаах норуот ырыаһыта, […]
Ньурба улууһун Хорулатыгар Тамерлан Романович Иванов аатынан «Кэскил» култуура киинигэр Арассыыйаҕа Аҕа дойдуну көмүскээччи, Саха Өрөспүүбүлүкэтигэр Ийэ дойдуну көмүскээччи, Ньурба улууһугар Олох-дьаһах эйгэтин тупсарыы, Улуу Кыайыы 80 сылларынан Хорула уонна Таркаайы нэһилиэгин бочуоттаах олохтооҕо, «Гражданскай килбиэн» бэлиэ хаһаайына, саха култууратын сайдыытын иһин бэлиэ хаһаайына, Саха Өрөспүүбүлүкэтин култууратын туйгуна, Саха Өрөспүүбүлүкэтин Ийэ олоҥхоһута Иванов Василий Иванович […]
Бүгүн биһиги оскуолабытыгар саха норуотун киэн туттуута, ЮНЕСКО баай нэһилиэстибэтин шедеврэ буолбут Олоҥхобут күнүн бэлиэтээтибит. Сарсыарда киирии ааҥҥа 8-с кылаас оҕолоро учууталларбытын, үөрэнээччилэрбитин алгыстаах алаадьынан көрүстүлэр, алгыс тылларын анаатылар. Бу курдук үтүө үгэһи салгыы тутуһуохпут диэн эрэнэбит! Оскуолабытыгар олоҥхо тыына күүһүрэн, үөрүүлээх линейкаҕа олоҥхо туһунан саҥа билиини, сонун чахчылары иһиттибит, алын кылаас үөрэнээччилэрэ оһуохайы оройуттан […]
Абый улууһун Майыар орто оскуолатыгар Олоҥхо күнэ умнуллубаттык ааста. Сарсыардаттан оҕолор сахалыы таҥастаах кэлбиттэрэ. Олоҥхо киэһэтигэр оҕолор олоҥхоттон быһа тардан, бухатыырдар тас көрүҥнэрин, олоҥхо сирин-уотун ойуулаатылар. «Дьулуруйар Ньургун Боотур» олоҥхоттон быһа тардыыны ырыалаан-тойуктаан 11 кылаас кыргыттара көрдөрдүлэр. Үөрүүлээх күҥҥэ хомус тыаһа дьүрүһүйдэ, чобуо чабырҕах дуорайда. «Олоҥхо геройдара» куукулалар быыстапкалара уонна уруһуйдар туруорулуннулар. Күрэх кылаан кыайыылааҕынан […]