15 апреля в Центре культуры и современного искусства им. Ю.А. Гагарина состоялась премьера анимационного фильма «Олонхо глазами детей». Зрители познакомились с фактами об якутском эпосе олонхо и мифологии народа саха, после чего была проведена викторина со сладкими призами. Далее был представлен фильм о фильме, из которого мы узнали о процессе создания, кропотливом труде команды проекта. […]
Я опишу один свой день — прямо как в «Одном дне Ивана Денисовича» А. Солженицына. Куда уж я замахнулась! Итак, один день простой женщины-пенсионерки. 15 апреля 2025 года, вторник 7:30 ч. Участие в прямом эфире на телеканале НВК «Саха» в передаче «Саҥа күн» («Новый день») по случаю 75-летия со дня рождения моего покойного мужа, народного […]
Арассыыйа норуодунай артыыһа, Былатыан Ойуунускай аатынан Судаарыстыбаннай бириэмийэ лауреата, Саха тыйаатырын артыыһа, Олоҥхо тыйаатырын төрүттээччи, тыйаатыр режиссера, норуот тапталлаах артыыһа Степанида Борисова 75 үбүлүөйдээх сааһынан көрөөччүлэрин ыҥырар. Бастатан туран, Степанида Борисова Олоҥхо тыйаатырыгар режиссер быһыытынан туруорбут испэктээктэрэ буолуохтара. Ол курдук, муус устар 15 күнүгэр Н.П. Бурнашев-Боодьоҕос “Кыыс Дэбилийэ”, муус устар 16 күнүгэр Индия былыргы драматура, бэйиэтэ Калидаса поэматынан […]
Уус Алдан улууһугар олоҥхоһут, тойуксут, чабырҕахсыт, үс үйэлээх «Алаатыыр Ала Туйгун» олоҥхо ааптара Роман Петрович Алексеев-Бөҕө Арамаана төрөөбүтэ 125 сылын көрсө оҕолорго аналлаах улуустааҕы научнай-бырактыычаскай кэмпириэнсийэ буолла. Муус устар 11 күнүгэр «Олоҥхо дьиэтэ» этнокултуурунай кииҥҥэ (сал. Алексеева М.К.) буолбут кэмпириэнсийэҕэ барыта 40-ча оҕо кыттыыны ылла. Сарсыардаттан итэҕэлбит эргийэр киинэ буолан, куппутун-сүрбүтүн иитиэхтиир Олоҥхобут дьиэтэ сахалыы маанытык таҥныбыт, […]
Быйылгы Олоҥхо ХVIIIыһыаҕа Нерюнгри оройуонугар от ыйын 4-5 күннэригэр ыытыллыаҕа. Манна сыһыаран эттэххэ, 2025 сылга Нерюнгри куорат төрүттэммитэ 50 сылын бэлиэтиир. Иенгра оҕолоро төрөөбүт тылларынан үөрэнэллэр Олунньу 5-7 күннэригэр Нерюнгри куоракка «Нерюнгри улууһугар ыһыах: эпостартан култууралар кэпсэтиилэригэр» диэн XV научнай-методическай кэмпириэнсийэ үрдүк таһымнаахтык ыытылынна. Манна Саха сириттэн, Москваттан, Санкт-Петербургтан, Татарстантан, Хакасияттан, Алтайтан, Бурятияттан, Тываттан, Благовещенскайтан […]
Дьокуускайга икки күннээх тоҕус оһуордаах түһүлгэ бэрт сэргэхтик, көдьүүстээхтик ыытылынна. Уус-уран айымньы 9 араас көрүҥэ Сибиэрэп айар талаанын арылхайдык көрдөрдө, төрүт култуураны өрө тутааччылары сомоҕолоото. Сунтаар улууһун култууратын биир сүрүн тэрээһинигэр өрөспүүбүлүкэ араас муннугуттан барыта 797 киһи, ол иһигэр 347 оҕо кыттыыны ылла. Түһүлгэни түмүктүүр тэрээһиҥҥэ сунтаардар тумулук туттар киһибит бэлитиичэскэй, уопсастыбаннай диэйэтэл Климент Иванов ыалдьыттаата, аан […]
Быйыл Аар Тайҕа ырыаһыта, Саха АССР искусствотын үтүөлээх диэйэтэлэ С.А.Зверев-Кыыл Уола үбүлүөйдээх сылынан сибээстээн, биир дойдулааҕа, хоһооҥҥо хоһуйуллан, элбэхтик аата ааттаммыт Милэкэттэн төрүттээх, норуокка Сүүрүк Балбаара диэн аатынан биллэр Варвара Григорьевна Макарованы көрсөн кэпсэттим. Кини спорка ситиһиилэрин туһунан буолбакка, биир дойдулааҕын, улуу киһини кытары алтыһыытын туһунан сэһэргэстибит.Варвара Григорьевна республикаҕа эрэ буолбакка, ветеран маастардар ортолоругар чэпчэки атлетикаҕа […]
Афанасий Егорович Соловьев Нам Таастааҕар 1935 сыллаахха төрөөбүтэ, ол эрээри киэҥ араҥаҕа Өлүөхүмэттэн төрүттээх Ийэ олоҥхоһут быһыытынан биллэр. Кини төрөөбүт төрүт Нама олоҥхоһут буоларыгар улахан сабыдыаллааҕа. Оҕо сылдьан Таастаахха быыбар саҕана Хомустаахтан Мэхээлэ Зырянов диэн олоҥхоһут оҕонньор олоҥхолуурун истэр. Кэлин кини олоҥхолуур сураҕын иһиттэр эрэ, «эт атаҕынан эккирэтэн истэр этим» диэн ахтан ааспыттааҕа. «Онтон кэлин, […]
Кулун тутар 28-29 күннэригэр Дьанхаады нэһилиэгэр саха норуотун национальнай геройа Манчаары Баһылай 220, Улуу Кыайыы 80, Мэҥэ Хаҥалас улууһа төрүттэммитэ 95 сылларыгар анаммыт «Куйуур олоҥхото» ыччат олоҥхоһуттар өрөспүүбүлүкэтээҕи күрэҕэ номнуо быйыл онус төгүл ыытылынна. «Куйуур олоҥхото” ыччат күрэҕин “Ыччат олоҥхоһут” өрөспүүбүлүкэтээҕи түмсүү 2015 сылтан Мэҥэ Хаҥалас улууһун Бастакы Тыыллыма нэһилиэгин сиригэр-уотугар төрүттээн ыытан кэлбитэ. 2019 […]
Хаҥалас улууһугар Олоҥхо ассоциацията 2006 сылтан былааннаахтык сөргүтүллэн үлэлиир. Улууска олоҥхону чинчийиигэ, үөрэтиигэ, харыстааһыҥҥа, тарҕатыыга араас таһымнаах үлэ ыытыллар. Тустаах былаан чэрчитинэн сыллата култуура тэрилтэлэрин үлэһиттэрэ, оҕо уһуйааннара, улуус оскуолалара олоҥхону үйэтитиигэ, үөрэтиигэ уонна тарҕатыыга көхтөөхтүк кытталлар. Олохтоох олоҥхоһуттар айымньыларынан кинигэлэр, брошюралар бэчээттэнэллэр, испээктэри, куонкурустары, маастар-кылаастары ыыталлар. Олоҥхо Программатын чэрчитинэн, улууска 2007, 2008, 2009 сылларга […]
Саха Бриллиантовай циркэтэ Устин Нохсоров олоҥхотунан «Дыырай Бэргэн уонна үс төбөлөөх Луо Балык» остуоруйа премьератын көрдөрдө. Дьэ, чахчы, табыллыбыт туруоруу буолла! Испэктээкил Үөһээ, Орто, Аллараа дойдулары дьүһүйэн көрдөрөр. Орто дойдуга дьэрэкээн сибэккилэр тыллаллар, лыахтар көтөллөр. Элбэх, дьэрэкээн да көстүүмнэри тикпиттэр, артыыстар олус да бэлэмнэммиттэр! Олоҥхо уонна циркэ ускуустубата, омос көрдөххө, икки тус-туспа көрүҥнэр эрээри, олус […]
Управление культуры и искусства Нерюнгринского района с 10 марта по 10 мая проводит конкурс по созданию официального гимна Ысыаха Олонхо-2025 как высокохудожественного музыкально-поэтического произведения, олицетворяющего суть и философское содержание национального праздника Ысыах, нацеленного на повышение гражданского сознания жителей района, формирование у них чувства патриотизма и единения народов, уважения к истории и традициям родного края. В […]
Халбаакы 7 уонна 8 кылаастара «Саһаанынан үктэллээх Туруу Тураҕас Аттаах Сайдам Дуолан Бухатыыр» олоҥхону куолаан толорбуппут. Герасимов Эрчим, Акимова Алёна, Терентьева Сайаана, Мандарова Калиста, Гаврильева Клава, Мартынова Милана уонна Томскай Анатолий кыттыбыттара. Олоҥхону толоруу «Тускул» норуот айымньытын дьиэтигэр буолбута, оҕолор уонна улахан дьон кэлэн көрөн-сэргээн ааспыттара. Салайааччыбыт — саха тылын учуутала Петрова Светлана Николаевна. Кини […]
День театра отмечает сегодня весь мир. А как зародилось искусство театра в Якутии? Первые любительские спектакли появились в начале XX века, это были инсценировки сюжетов эпоса олонхо, главные роли в них исполняли олонхосуты. Так, в 1906 году в Якутске в Клубе приказчиков был показан первый спектакль на якутском языке «Бэрт киhи Бэриэт Бэргэн» по мотивам […]
Кэбээйи улууһугар Бырабыыталыстыба ааспыт сыллааҕы отчуотун кэмигэр 2026 сылга буолуохтаах Олоҥхо ыһыаҕын тула тэрийэр хамыыһыйа мунньаҕын ыыттыбыт. Бастаан утаа бырабыыталыстыба бэрэссэдээтэлин солбуйааччы Сергей Местников салайааччылаах бөлөх Олоҥхо ыһыаҕын буолуохтаах сирин-уотун көрдүбүт. Ыһыах ыһыллыахтаах Ытык сирин олохтоохтор Уһун Хонуу диэн ааттыыллар. Бу сир сайынын маһа-ото көҕөрдөҕүнэ өссө кэрэтийэр диэн кэбээйилэр этэллэр. Аал Луук мас, сүрүн трибуна, […]
Продолжается работа режиссёрско-постановочной группы по подготовке к национальному празднику «Ысыах Олонхо – 2025» в Нерюнгринском районе. Так, с 19 по 21 марта текущего года члены РПГ в составе четырех членов под руководством главного режиссера Руслана Тараховского провели продуктивную методологическую работу в районе. За три дня члены РПГ посетили четыре наслега. Провели рабочие встречи с главой […]
«Кыһыл көмүс мааскаҕа» бэлиэтэммит «Кыыс Дэбилийэ» олоҥхону 2000 сыллаахха режиссер Андрей Борисов Саха тыйаатырыгар туруорбута. Сүрүн оруолга Степанида Ильинична Борисова оонньообута. 2021 сыллаахха Степанида Борисова бэйэтэ режиссердаан, бу испэктээги саҥаттан туруоран, көрөөччү дьүүлүгэр таһаарбыта.Кулун тутар 19 күнүгэр Олоҥхо тыйаатыра төрүттэммитэ 17-с сылынан Бороҕон нэһилиэгин «Тойон Мүрү» сыанатыгар «Кыыс Дэбилийэ» олоҥхонон испэктээги аан бастакытын олоҥхоһут Николай […]
Кулун тутар 22 күнүгэр Саха Бриллиантовай циркэтэ сааскы каникулу көрсө «Дыырай Бэргэн уонна үс төбөлөөх Луо Балык» олоҥхонон остуоруйа премьератын көрдөрдө. Испэктээкил үөһээ дойдуну дьүһүйүүттэн саҕаланна. Манна куупал аннынан кыырайа көтөр, канаатынан хаамар гимнастар »күннэрэ күөрэйдэ». Орто дойдуга дьэрэкээн сибэккилэр тыллаллар, лыахтар көтөллөр, чыычаахтар ыллыыллар. Манна даҕатан эттэххэ, олус да элбэх, дьэрэкээн көстүүмнэри тикпиттэр, артыыстар […]
Саҥа сылы айхаллаан, үүммүт сылы уруйдаан, Туойдаах нэһилиэгэр сыл үөрүүлээх аһыллыытыгар “Олоҥхолоох айан” бырайыагынан күндү ыалдьыт буолан тиийдибит. Билэрбит курдук, быйылыгы сыл Арассыыйаҕа Аҕа дойдуну, Саха сиригэр Ийэ дойдуну көмүскээччилэр, Сунтаар улууһугар С.А. Зверев – Кыыл Уолун сылларынан биллэриллибитэ. Сибиэрэп киинин аатыттан Мария Афанасьевна Тараярова тыл эттэ, ол кэннэ Туойдаах нэһилиэгин олохтооҕо, олоҥхоһут Иван Данилович […]
Кулун тутар 14 күнүгэр Cунтаар улууһун Кэмпэндээйи нэһилиэгэр «Сайдыы» култуура киинигэр Сунтаардааҕы 3-с нүөмэрдээх оскуола үөрэнээччилэрэ С.А.Зверев-Кыыл Уолун «Кулан кугас аттаах Куллустай Бэргэн» олоҥхотунан испэктээк көрдөрдүлэр. Испэктээккэ С.А.Зверев-Кыыл Уолун аатынан Норуот айымньытын киинин «Эйгэ» фольклорнай бөлөҕө ( сал. Алексеева.Т.А, Иванова С.М.), » Пульс» ( сал.Чжан.Н.А.), «Түһүлгэ» ( сал.Лазарева М.В) үҥкүү бөлөхтөрүн оҕолоро кытыннылар. Туруорааччы режиссер […]