Норуот күүһүнэн турбут олоҥхо-опера.
Николай Бурнашев-Боодоҕос “Кыыс Дэбилийэ” олоҥхотуттан быһа тардыы. Толорор Айсен Федоров, Сунтаар улууһа. Отрывок из эпоса Николая Бурнашева-Боодогоса «Кыыс Дэбилийэ». Исполняет Айсен Федоров, Сунтарский улус.
Бэс ыйын 19 күнүгэр Сунтаарга Кыыл Уолун аатынан норуот айымньытын дьиэтигэр С.А.Зверев-Кыыл Уола «Кыыс Кыыдаан» олоҥхотун премьерата буолла. Олоҥхону Сергей Афанасьевич Ньурба тыйаатырыгар үлэлии сылдьан, Иван Васильев оҕонньор тылыттан суруйбут. Ону хаттаан тилиннэрэн, саха народнай суруйааччыта Сайа сурукка түһэрбитин талааннаах режиссер Сергей Потапов туруорда. С.А.Зверев аатынан Саха национальнай үҥкүүтүн тыйаатырын артыыстара хамсаныынан дьүһүйдүлэр. Сунтаар талааннаах олоҥхоһуттара, култуура исписэлиистэрэ Айсен Федоров, Туйаара Алексеева ыллаан-туойан, олоҥхолоон, үҥкүүһүттэр […]
Артыыс Владимир Заболоцкай Саха сирин биллэр дьонун, П. А. Ойуунускай аатынан музыкальнай-драматическай театр бастыҥ ырыаһыттара Илья Петрович Перевалов (Марк Жирков уонна Генрих Литинскэй «Дьулуруйар Ньургун Боотур» оператыгар бастакынан Ньургун партиятын толорбута) уонна Анна Петровна Заболоцкая (Марк Жирков уонна Генрих Литинскэй «Дьулуруйар Ньургун Боотур» оператыгар Айыы Умсуур Удаҕан партиятын толорбута) дьиэ кэргэнигэр төрөөбүтэ. 1993 сыллаахха, Былатыан Ойуунускай төрөөбүтэ 100 сылыгар култуура миниистирэ Андрей […]
«Дорҕоонноох ыһыах дуораһыйар, баараҕай ыһыах барҕарар, дэлэй ыһыах тэнийэр» диэн ааттаммыт V улуустааҕы Олоҥхо ыһыаҕа быйыл Хатылы нэһилиэгэр ыытылынна. Үрүҥ тунах ыһыах бу нэһилиэктэн төрүттээх биллэр олоҥхоһуттар Алексей Кривошапкин-Нуора Өлөксөй 155, Михаил Белых 145, Григорий Устинов- Ньоҕойоон Уола 125, ыhыах ыhааччы Ульяна Платонова –Уус Ылдьаана 180 үбүлүөйдээх сылларыгар ананна. Түһүлгэҕэ киириигэ, кэлбит ыалдьыттары сылгыны иитиинэн […]
Олоҥхо ыһыаҕын тэрийэр СӨ Бырабыыталыстыбатын хамыыһыйата Нерюнгри куоракка үлэлээтэ. Таастаахха СӨ Бырабыыталыстыбатын Бэрэссэдээтэлин солбуйааччы Сергей Местников салайар хамыыһыйата Таастаах сиригэр “Амикан” этнографическай комплекс тутуутун көрдө-иһиттэ. Дьэ, ыһыахтыыр сир киэҥэ-куоҥа сөхтөрдө! Турар сирэ кыраһыабайа, үрдүгэ, тутуута элбэҕэ — бэйэтэ сүүнэ куорат! Оройуон баһылыга Роман Щегельняк тэрийэр хамыыһыйаҕа тутуу хаамыытын сиһилии билиһиннэрдэ. Сергей Местников: “Сыл саҥатыгар бу Таастаах […]
Бэс ыйын 3 күнүгэр СӨ Бырабыыталыстыбатын өрөспүүбүлүкэтээҕи Олоҥхо ыһыаҕын тэрийэр хамыыһыйата Нерюнгри куоракка үлэлээтэ. Күн бастакы аҥаарыгар СӨ Бырабыыталыстыбатын бэрэссэдээтэлин солбуйааччы Сергей Местников салайар хамыыһыйата Таастаах сиригэр «Амикан» этнографическай комплекс тутуутун көрдө-иһиттэ. Дьэ, ыһыахтыыр сир киэҥэ-куоҥа сөхтөрдө! Турар сирэ кырасыабайа, үрдүгэ, тутуута элбэҕэ — бэйэтэ сүүнэ куорат! Оройуон баһылыга Роман Щегельняк тэрийэр хамыыһыйаҕа тутуу хаамыытын сиһилии билиһиннэрдэ. Олоҥхо ыһыаҕа […]
Олоҥхо ыһыаҕар бэлэмнэнии үлэтэ хайдах баран иһэрин СӨ Бырабыыталыстыбатын бэрэссэдээтэлин солбуйааччы Сергей Местников мунньаҕар кэпсэттилэр. —Олоҥхо ыһыаҕар диэри ыйтан эрэ ордук кэм хаалла. Тэрээһини үрдүк таһымнаахтык ыытар туһуттан хайысхаларынан эппиэттээх бөлөхтөр бары үлэлэрин күүһүрдэллэрэ наада. Аныгыскы нэдиэлэҕэ Нерюнгрига култуура уонна успуорт хамыыһыйалара кыттыылаах көһө сылдьар мунньаҕы былаанныыбыт, — диэтэ Сергей Местников. Олоҥхо ыһыаҕа Нерюнгри улууһугар […]
Креативнай индустрия сайдыытыгар туһуламмыт «Уһук Илиҥҥэ оҥоһулунна» пуорум чэрчитинэн ыам ыйын 31 күнүгэр Доҕордоһуу болуоссатыгар, Олоҥхо тыйаатыра уонна М.К. Аммосов аатынан ХИФУ Култуурунай киинин айар кэлэктиибэ кыттыһан, «Олоҥхо эйгэтин арыйан» испэктээги көрдөрдүлэр. Испэктээк режиссера — Олоҥхо тыйаатырын кылаабынай режиссера Роман Дорофеев. Кыттыыны ыллылар — Олоҥхо тыйаатырын ааттаах-суоллаах артыыстара Гаврил Менкяров, Анастасия Алексеева, Наталья Слепцова, Лена Оленова, Павел […]
Якутия в эти дни стала центром диалога вокруг глобальной повестки: формирование городской экономики Дальнего Востока через креативные инфраструктуры обсуждают в эти дни представители власти и креаторы. II Форум креативных индустрий «Создано на Дальнем Востоке» работает в Якутске второй день. Основная площадка деловой и культурной программ – кластер «Квартал труда». Интеллектуальную, творческую деятельность субъектов креативных индустрий, […]
Уус Алдаҥҥа быйыл кулун тутарга олоҥхо оскуолата икки күн устата үлэлээтэ. Үөрэххэ барыта 250 киһи кыттан, олоҥхо туһунан билиитин хаҥатта. Тэрээһин кыттыылаахтарын – олоҥхону чинчийэр научнай институт үлэһиттэрин, улууспут үөрэҕириитин, култууратын эйгэлэрин үлэһиттэрин, уһуйааччылары, кыраайы үөрэтээччилэри, олоҥхоһуттар сыдьааннарын Павел Окоемов алгыһынан көрүстэ, Олоҥхо дьиэтин үлэһиттэрэ арыылаах алаадьынан, сөрүүн быыппаҕынан айах тутан күндүлээтилэр. Бастакы күҥҥэ олоҥхону […]
Сунтаар улууһун оскуолалара Арассыыйаҕа Аҕа дойду, Саха Өрөспүүбүлүкэтигэр Ийэ дойду көмүскээччилэрин сылларынан, Сунтаар улууһугар С.А.Зверев-Кыыл Уола 125 сылыгар, Улуу Кыайыы 80 сыллаах үбүлүөйүгэр аналлаах «Олоҥхо дойдутун оҕолорун оһуордаах түһүлгэтэ» улуустааҕы бэстибээлгэ актыыбынай кыттыыны ылаллар. Бүлүүчээн, Наахара, Кириэстээх, Аллыҥа, Тойбохой, Арыылаах, Маар Күөл, Дьаархан, Илимниир, Хадан, Тэҥкэ, Бордон оскуолаларын үөрэнээччилэрэ «Олоҥхо дойдутун оҕолорун оһуордаах түһүлгэтэ» улуустааҕы […]
Сахалар төрүт култуурабытын, олоҥхобутун-оһуохайбытын, тойукпутун-ырыабытын, хомуспутун, чабырҕахпытын баччаҕа диэри өрө тутан илдьэ кэллибит. Холобур оһуохайга киирдэххэ, киһи хайдах эрэ ураты дьикти турукка киирэр, оһуохай сэниэҕэр сэниэ, күүскэр күүс эбэр алыптаах, онтон хомус эмтиир дьикти күүстээх. Мин бүгүн СӨ култууратын үтүөлээх үлэһитэ Дмитрий Дмитриевич Поповы кытта көрсөн, кини салайар Олоҥхо киинин үлэтин, Чурапчы фольклорун, быйыл ыытыллар […]
В Театральной гостиной Донецкого государственного академического театра оперы и балета состоялся показ киноверсии якутской оперы-олонхо «Ньургун Боотур». Зрители, включая деятелей культуры, высоко оценили спектакль, отметив режиссуру, вокальные партии, работу оркестра, балета и художников. Фото: sakha.gov.ru Худрук Донецкого дома работников культуры Виктория Базилевская назвала постановку «гимном культуры Якутии», подчеркнув уникальность трактовки образов и силу творческого коллектива: […]
От ыйын 4-5 күннэригэр Нерюнгри оройуонугар Олоҥхо ыһыаҕа ыытыллыаҕа. Суолталаах тэрээһин «Ытык хайалар баалларын тухары аан дойду эстиэ суоҕа» («Пока cтоят священные горы – мир не рухнет») ыҥырыы тылынан ыытыллыаҕа. Ыһыах тэрээһинигэр Улуу Кыайыы 80 сыллаах үбүлүөйдээх сылыгар анаммыт 1944-1945 сыллардааҕы ыһыахтары холобурдуохтара, Аҕа дойду көмүскээччилэрин ахтан ааһыахтара. Элбэх омук түөлбэлээн олорор сирин былыр-былыргыттан күн […]
Норуот ырыаһыта С.А.Зверев-Кыыл Уолун туһунан кэнники сылларга, ордук үбүлүөйдэригэр, бэрт элбэх ахтыылар, суруйуулар периодическай бэчээккэ да, научнай-популярнай литератураҕа да таҕыстылар. Уола Д.С.Зверев «Аҕам туһунан аман өс» диэн кинигэтэ норуот талааннааҕын олорон ааспыт олоҕун кэрчиктэрин, айымньылаах үлэҕэ умсугуйуутун, кини туһунан учуонайдар, суруйааччылар сыаналааһыннарын, удьуор утума салҕанан иһиитин, ааҕааччыны итэҕэтэрдии сыа-сым курдук, бэрт хомоҕой тылларынан быһааран суруйбута. […]
Муус устар 4 күнүгэр киэн туттар биир дойдулаахпыт, Нам улууһун, Таастаах нэһилиэгин Ытык киһитэ, үлэ ветерана, норуот ырыаһыта, Ийэ олонхоһут Афанасий Егорович Соловьев-Соһу төрөөбүтэ 90 сыла туолла. Оҕо сааһа Улуу Туймаада Эбэ Хотун улахан балтыгар, хоһоонньут эрэ хоһуйбут, ырыаһыт эрэ ыллаабыт Эҥсиэли уйгу-быйаҥ хочотун арҕаа эҥэригэр куруң-лааҥкы мастардаах, курдууруга лаҥхалаах, 112 чаркыллар сүүрүктээх Чаакыйа үрэҕин […]
Киэн туттар биир дойдулаахпыт, Нам, Өлүөхүмэ улуустарын, Таастаах нэһилиэгин Ытык киһитэ, үлэ бэтэрээнэ, норуот ырыаһыта, айылҕаттан айдарыылаах Ийэ олонхоһут Афанасий Егорович Соловье-Соһу төрөөбүтэ 90 сылын муус устар 4 күнүгэр туолбута. Нам улууһун Таастаах нэһилиэгиттэн төрүттээх Ийэ олоҥхоһут Афанасий Егорович Соловьев – Соһу төрөөбүтэ 90 сылынан «Көстөөх сиртэн өрүкүнүйэн көстөр көмүс нэлим сиэллээх үүт кэрэ аттаах уоттаах болот […]
Узбекистан Хива куоратыгар ыытыллбыт «Бахши» норуоттар икки ардыларынааҕы IV бэстибээлгэ Мэҥэ Хаҥалас улууһун Гаврил Колесов аатынан Олонхо дьиэтин үлэһитэ Анисия Степанова бириистээх III миэстэни ылла. Анисия эһээтэ Николай Степанов-Ноорой “Күн Эрили” олоҥхотун толорон, аан дойду үс бастыҥ сэһэнньитин иһигэр киирдэ. Түүр эйгэтин II култуурунай пуорумун чэрчитинэн тэриллибит «Бахши» бэстибээл төрүт култуураны харыстыырга туһуланар. Манна барыта […]
Быйылгы Олоҥхо ыһыаҕын тэрийэр кэмитиэт муус устар 15 күнүгэр өрөспүүбүлүкэтээҕи куонкурустар испииһэктэрин бигэргэттэ. От ыйын 4-5 күннэригэр Нерюнгри улууһугар ыытыллар Олоҥхо ыһыаҕын бырагырааматыгар 70-тан тахса тэрээһин киллэрилиннэ. Ыһыах бырагырааматын СӨ бырабыыталыстыбатын бэрэссэдээтэлин солбуйааччы Сергей Местников салайааччылаах тэрийэр кэмитиэт мунньаҕар бигэргэттилэр. Барыта 9 хайысхаҕа 47 куонкурус киллэрилиннэ (олоҥхо, оһуохай, тойук, дэгэрэҥ, чабырҕах, хомус, кылыһах-кырыымпа, аҕыйах ахсааннаах төрүт норуоттар […]