Горнайга «Олоҥхо дойдута» диэн 5-12саастарыгар диэри саастаах оҕолорго Кировскай нэһилиэгин бибилэтиэкэтигэр уруһуй күрэһэ түмүктэммит. Барыта 23 оҕо кыттыбыт. Кыттааччылар туоһу суругунан уонна сэмэй бириистэринэн бэлиэтэммиттэр. Эһиги болҕомтоҕутугар бибилэтиэкэр Сайыына Терентьева оҕолор уруһуйдарын хаартыскаҕа түһэрэн ыыппытын таһаардыбыт.
Биһиги култуурабыт устуоруйатыгар араас түгэн элбэх, олор кэккэлэригэр “Ньургун Боотур” национальнай опера сыанаҕа туруута – бу саха ускуустубатын өрөгөйдөөх чыпчаала. СӨ Национальнай бибилитиэкэтэ “Кэм уонна муусука” диэн бырайыак чэрчитинэн Москубаҕа ыытыллыбыт Саха сирин Күннэрин 65 сылыгар, Марк Жирков 130 сыллаах үбүлүөйүгэр, “Ньургун Боотур” опера турбута 75 сылыгар анаан кэмпириэнсийэ тэрийэн ыытта. Кэпсэтиини ускуустуба үтүөлээх үлэһитэ […]
Тыараһа нэһилиэгэр норуот тылынан уус-уран айымньыта — олоҥхо — бэркэ сайдыбыта. ХХ үйэ ортотугар диэри ситимэ быстыбакка кэлбитэ биллэр. Дьыл-хонук ааспытынан, олох былыргы, эрдэтээҥи олоҥхоһуттар ааттара-суоллара сурукка ситэри киирбэккэ умнуллубут. Онон XIX үйэттэн ыла олорон ааспыт олоҥхоһуттары чинчийии, үөрэтии уонна үйэтитии хайысхаларынан көрөн, сырдатар баҕалаахпыт. Чинчийии Тыараһа олоҥхоһуттарын олохторун чинчийии ХХ үйэттэн саҕаламмыта. Таатта олоҥхоһуттарын олохторун, […]
Дьааҥы сирин биир киэн туттар ыччата Игнатий Васильевич Слепцов Олоҥхо ыһыаҕар Өймөкөөн Томторугар биир дойдулаахтарын – дьааҥылары — кытта айаннаан тиийбит. «Бэйэм Дьааҥыларбын кытта айаннаан тиийбитим, ол да буоллар уус алданнарым былдьаһыы бөҕө, оһуохайга уонна олоҥхоҕо бастаатаххына үллэстиэхпит дииллэр этэ, ол да үөрүүлээх, ол аата сыаналыыллар эбит», – диэн кэпсээнин саҕалыыр. Дьааҥыларга Игнаты билбэт, истибэтэх […]
Дьааҥы хайаларын тэллэхтэринэн таарыйан эргийэр киирбэт күннээх таас Дьааҥы дьонун олоҥхолоругар саха олоҕо-дьаһаҕа, дьылҕата төрөөбүт дойдутун ытыһын иһигэр уйаланара, көлүөнэттэн көлүөнэҕэ үгэстэри үйэтитэ айанныыра, үс Дойдуну ааттыыра, куруук сырдык кыайыытын уруйдуура этиллэр. Дьааҥы олоҥхото сайдарын туһугар Манна ааспыт үйэлэргэ элбэх олоҥхоһут үөскээн-төрөөн ааспыт эбит буоллаҕына, билигин саҥа көлүөнэ олоҥхоһуттара, олоҥхо толорооччулара уһуйуллан тахсан эрэллэрэ уран […]
Федеральный реестр объектов нематериального этнокультурного достояния — сказок, былин, танцев, обрядов, ремесел, традиций и обычаев — появится в России, передает пресс-служба кабмина РФ. Постановление о порядке его формирования и ведения подписал председатель Правительства Михаил Мишустин. В реестре будет содержаться информация о происхождении того или иного объекта, местности его бытования, носителях и хранителях самобытной традиционной культуры. […]
Этнограф, суруйааччы, политсыылынай Вацлав Серошевскай “Якуты. Опыт этнографического исследования” диэн аан дойдуга саха омугун олоҕун билиһиннэрбит кинигэтин II тома тахсыбыта. Олоҥхобут, сахабыт тылын дьылҕатын туһунан биһиги филологическай наука кандидата, П.А. Ойуунускай аатынан Судаарыстыбаннай бириэмийэ лауреата Агафья Еремеевна Захарованы кытта сэһэргэстибит. — Агафья Еремеевна, үлэҕит тахсыбытынан эҕэрдэлиибит. Вацлав Серошевскай туһунан кылгастык ааҕааччыларбытыгар санатыахха эрэ. — Вацлав […]
В наши дни восстанавливается память о певце, поэте и олонхосуте родом из Амгинского района Алексее Агапове. Он сочинял собственные олонхо, записи которых дошли до наших дней и являются наследием якутского фольклора, передает SakhaDay. В 1922 году в селе Болугур Амгинского района в семье олонхосута Григория Агапова и его супруги Евфалии родились близнецы Алексей и Кирилл. […]
Олонхо является образцом устной культуры народа саха. На протяжении многих веков импровизаторы-олонхосуты выработали собственные методы сказывания, позволившие сохранить и передать поколениям ценности поэтической и песенной культуры, которые стали предпосылкой для развития народного и профессионального искусства. Основной целью исследования является изучение эпических песнопений в исполнении потомственного олонхосута А. Г. Агапова по экспедиционным материалам первого исследователя его […]
Театр олонхо 22 июля с аншлагом выступил на фестивале «Возрождение: Эпос в современном прочтении», который состоялся в историческом парке города Болгар Республики Татарстан. Спектакль посетил Государственный советник Республики Татарстан Минтимер Шарипович Шаймиев. На фестивале Театр олонхо был единственным театром, представляющим Якутию, вызвав неподдельный зрительский интерес. Уже за час до спектакля зрительный зал был практически полон, […]
Соответствующие изменения в отдельные законодательные акты Республики Саха (Якутия) в сфере культуры будут внесены на рассмотрение Государственным Собранием (Ил Тумэн) РС(Я). Речь идет о приведении в соответствие терминов республиканских норм Федеральному закону от 20 октября 2022 года № 402-ФЗ «О нематериальном этнокультурном достоянии Российской Федерации», в котором введен введен понятийный аппарат в области нематериального этнокультурного достояния […]
Саха Өрөспүүбүлүкэтин Ил Түмэнин бэрэссэдээтэлин 1-кы солбуйааччы, “Аан дойду норуоттарын эпостара” норуоттар икки ардыларынааҕы ассоциация вице-бэрэсидьиэнэ, Олоҥхо 10 сылын иккис эргиирин тэрийэр национальнай кэмитиэт бэрэссэдээтэлэ Александр Жирков 2023 сыл от ыйын 1-2 күннэригэр Өймөкөөн Томторугар ыытыллыбыт олоҥхо ыһыаҕар эппит тыла.
Эркээйи Эргиирэ пилотнай бырайыак Саха Сирин үөрэхтээһинигэр тарҕанан иитэр-үөрэтэр үлэҕэ киэҥник туттуллар. Өлөөн оройуонугар «Кэнчээри» уһуйаанын иитээччилэрэ бу бырайыагы күүстээхтик туһаналлар. Эрэгийиэн таһымыгар тахсыбыт бырайыак пилотнай былаһаакката «Кэнчээригэ» иккис сылын үлэлиир. Бу бириэмэ тухары орто бөлөх иитээччилэрэ Иванова Оксана Николаевна уонна Христофорова Сардана Мартовна күүстээхтик туһанан, оҕо тылын сайдыыта баай ис хоһоонноох буоларын ситиһэллэр, өйүн-санаатын […]
2022 сыл алтынньы 3 күнүгэр “Юбилейная” трубкаҕа көстүбүт 66,99 караттаах алмаас тааска 2023 сыл тохсунньу 26 күнүгэр «АЛРОСА» аахсыйалаах хампаанньа салалтатын 01.11.-П бирикээһинэн РСФСР, Саха АССР үтүөлээх, Саха АССР норуодунай артыыһа, ССРС суруйааччыларын Сойууһун чилиэнэ, П.А.Ойуунускай аатынан Судаарыстыбаннай бириэмийэ лауреата, «Дьулуруйар Ньургун Боотур» олоҥхону грампластинкаҕа толорбут Гаврил Гаврильевич Колесов аата иҥэриллибитэ. Бу сайын бэс ыйын […]
Намнааҕы П.П. Ядрихинскай-Бэдьээлэ аатынан Олонхо дьиэтин сүрүн үлэтинэн, дьоҥҥо култуура эйгэтин, эстетическэй уонна духуобунай иитиигэ усулуобуйаны тэрийии буолаллар. Олоҥхо дьиэтэ үгэс буолбут норуот айымньытын тарҕатар, сайыннарар аналлаах. Сүрүн болҕомтотун Саха норуотун култууратын нэһилиэстибэтин чөлүгэр түһэриигэ уонна тарҕатыыга уурар. 2022 сыл түмүгүнэн, сорудах туолуута 100% тэҥнэһэр – 10422 киһини хабан, 215 тэрээһин ыытыллыбыт. Олоҥхо дьиэтигэр 17 […]
От ыйын 1-2 күннэригэр кэрэ айылҕалаах Өймөкөөн улууһун Томтор бөһүөлэгэр тэриллибит Олоҥхо 16-с өрөспүүбүлүкэтээҕи ыһыаҕар оһуокайдьыттар күрэхтэригэр Бүлүү улууһун биллэр оһуокайдьыта Каролина Харлампьева бүлүүлүү оһуокайы толорон, Кылаан бирииһи ылары ситистэ. Быйыл сайын тэриллибит оһуокай өрөспүүбүлүкэтээҕи таһымнаах күрэхтэригэр бүлүүлэр, чуолаан, Үгүлээттэн төрүттээхтэр Федора Донская уонна Каролина Харлампьева дьоһуннук кыттыбыттарын, дойдуларын ааттаппыттарын, өрөгөй кыайыыларынан биир дойдулаахтарын үөрдүбүттэрин […]
Сегодня, 18 июля, в Национальной библиотеке Якутии состоялась презентация книги фольклорных материалов «Бардам Баабый». В книге впервые как целостное собрание представлены неопубликованные фольклорные и рукописные материалы, собранные в 1945-1947 гг. одним из фиксаторов и одновременно носителей устной традиции, внештатным корреспондентом Научно-исследовательского института языка, литературы и истории Андреем Гаврильвичем Местниковым и в настоящее время хранящиеся в Рукописном фонде Архива Якутского […]
«Айыы санаа айана» Олоҥхо XVI ыһыаҕа өрөгөйдөөх Өймөкөөн сиригэр Томтор сэлиэнньэтин “Көмүс күрүө” этнокультурнай комплекска икки күннээх түүн киэҥ далааһыннаахтык ыытылынна. Уус Алдан улууһа 70-тан тахса киһилээх кэлэн, Олоҥхо ыһыаҕар көхтөөх кыттыыны ыллыбыт. Дэлэгээссийэни улуус баһылыгын солбуйааччы Семен Бурнашев, улуус култуураҕа управлениетын начальнига Иннокентий Аммосов салайдылар. Икки күннээх Олоҥхо ыһыаҕар биир дойдулаахтарбыт ситиһиилээхтик кытыннылар. Ол […]
Билигин дойдубутугар ыһыахтар алгыстара түстэнэр үтүөкэн күннэрэ үүннүлэр. Бу кэмҥэ саха буоларбыт ордук уһуктан, норуоппутугар, төрүт култуурабытыгар чугаһыыр курдукпут. Маннык алгыстаах тэрээһиннэргэ олус үчүгэйдик унаарытан, хаһан да истибэтэх да матыыппытын сыыйан, эдэркээн кыыс сахалыы ыллаан эйээритэрин үгүс киһи сэргии истибит буолуохтаах. Кини ыллаатаҕына, киһи кулгааҕа сымныыр, чуумпуран, санааҥ сылаанньыйар. Саха фольклорун, дэгэрэҥ ырыалары, хомуска матыыптары […]
Амма улууһун бастакы кулубата Афанасий Рязанскай төрөөбүтэ 150 сылыгар анаммыт үбүлүөйдээх ыһыах күн араас эгэлгэ күрэхтэр ыытыллыннылар. Ким сатаан тойуктуур, оһуохайдаан дьиэрэтэр, уран да тарбахтаахтар кинилэргэ анаммыт күрэхтэргэ көхтөөхтүк кытыннылар Биир саамай сэргэх тэрээһин – Күннүк Уурастыырап “Тойон Дьаҕарыма” олоҥхотун күргүөмнээхтик ааҕыы. Бэрт интэриэһинэй буолла. Манна ананан оҥоһуллубут түһүлгэҕэ 44 киһи кэлэн кыттыыны ылла. Бу […]