События / Бэлиэ түгэннэр
СӨ Национальнай бибилэтиэкэ кыраайы үөрэтэр пуондатын салаата уонна «Айыы үөрэҕэ» түмсүү тохсунньу ый ытык киһитэ Лазарь Андреевич Афанасьев-Тэрис «ОЛОҤХОҔО КИҺИ АНАЛА» үлэтин тула кэпсэтиини тэрийэр. Лазарь Афанасьев-Тэрис – саха биллэр учуонайа, бөлүһүөгэ, саха итэҕэлин үөрэтээччи. Кини Айыы үөрэҕин сааһылаан суруйан, киэҥ эйгэҕэ таһаарбыта, саха төрүт культуратын оскуола программатыгар суруйан, үөрэхтээһиҥҥэ киллэттэрбитэ, «Кут-сүр» түмсүү тэрийээччитэ. Буолар сирэ: […]
С.А.Зверев- Кыыл Уолун УНАК «ОҔО УОННА ОЛОҤХО» улуустааҕы айар түмсүү түһүлгэтин тэрийдэ. Манна сүрүннээн ыччаты олоҥхоҕо сыһыарыы уонна Олоҥхо дьиэлэрин үлэтин-хамнаһын туһунан кэпсэттилэр. Улууска олоҥхо тула үлэлиир дьон, олоҥхону үөрэтээччилэр, култуура үлэһиттэрэ мустан, киэҥ далааһыннаах кэпсэтии олохтоотулар. Дьокуускай куораттан СӨ култуураҕа уонна духуобунай сайдыыга министиэристибэтин геокультурнай сайдыы институтун директорын солбуйааччыта Сардана Брызгалова “Биир ситим Олоҥхо […]
Сунтаарга Сибиэрэп киинин үлэһиттэрэ М.З. Мартынов- Бөөдөс Уола «Уол Дуолан бухатыыр» олоҥхотун туруордулар. Бу киэҥ далааһыннаах үс сыллаах үлэни С.А.Зверев-Кыыл Уола төрөөбүтэ 125 сылыгар анаатылар. Ону тэҥэ, улууска сүдү киһибитигэр анаммыт сылы бу туруоруунан үөрүүлээхтик саҕалаатылар. «Уол Дуолан бухатыыр» олоҥхону Сунтаар түһүлгэтигэр туруоруу туһунан өссө 2023 с. кэпсэтии барбыта. Икки сылтан ордук бэлэмнэммит үлэ силигэ […]
«Золотой фонд театральных постановок России» куонкуруска кыттарга бастыҥ испэктээктэри талыы бастакы түһүмэҕэ түмүктэннэ. Барыта 300 испэктээги сүүмэрдээтилэр, олор ортолоругар Д.К. Сивцев-Суорун Омоллоон аатынан Опера уонна балет судаарыстыбаннай тыйаатырын «Ньургун Боотур» олоҥхо-операта. Режиссер — Андрей Борисов. Бу туһунан тыйаатыр пресс-сулууспата иһитиннэрэр. Дойду тыйаатырдарын диэйэтэллэрин сойууһун эрэгийиэннээҕи салааларыттан талыллыбыт хамыыһыйа чилиэннэрэ бары испэктээктэри болҕомтолоохтук көрдүлэр. 400-тэн тахса […]
Национальная библиотека Якутии приглашает посетить персональную выставку «Нюргун Боотур — Живое слово предков». Коллекция была собрана молодым коллекционером Сергеем Осиповым, уроженцем Ытык-Кюель Таттинского улуса. Сейчас он живёт и работает в Якутске. Выставка посвящена величайшему памятнику якутского народного творчества – олонхо «Нюргун Боотур Стремительный». Книги о Нюргуне Боотуре переведены на многие языки и знакомят с якутской […]
Күндү Дьокуускай куорат олохтоохторо уонна ыалдьыттара! Арассыыйа көрдөрүүлээх, СӨ норуодунай «СИР СИМЭҔЭ» ансаамбылын 30 сыллаах дьоро киэһэтэ 2025 сыл тохсунньу 18 күнүгэр киэһэ 16.00 чаастан Өксөкүлээх Өлөксөй аатынан Норуоттар доҕордоһууларын дьиэтигэр буолар. Бу күн «Сир симэхтэрэ» уонна Амма Короленко аатынан 1-кы нүөмэрдээх оскуолата биир дойдулаах олоҥхоһуттара Юрий Борисов «БАҺЫРҔАСТААХ АТТААХ БААБЫЙ БААТЫР» олоҥхотунан музыкальнай-хореографическай испэктээги […]
Таатта нэһилиэгин эдэр ыала Шестаковтарга сахалыы тыыннаах ураты иһирэх күн буолла. Ол курдук кинилэр алаһа дьиэлэригэр Таатта нэһилиэгин бочуоттаах олохтооҕо, Көһөҥө Бүөтүр аатынан стипендия хаһаайына, олоҥхону толорооччу Раиса Семеновна Маркова ыалдьыттаата. Мааны ыалдьыты эдэр ыал, былыргы үгэһинэн, остуол хотойорунан баай сандалы тардан, үөрэ-көтө көрүстүлэр. Раиса Семеновна Ийэ олоҥхоһут Бүөтүр Решетников – Көһөҥө Бүөтүр “Дьураа маҥан […]
Олоҥхо декадатын чэрчитинэн «Сэргэлээх уоттара» култуура киинигэр «Олоҥхо оонньуурдара уонна оонньуулара» диэн уһуйааннар икки ардыларыгар өрөспүүбүлүкэтээҕи төрүт үгэстэри, үлэни сырдатар улахан күрэх ыытылынна. Дьокуускай куорат 17-с нүөмэрдээх «Күнчээн» уһуйаанын иитээччитэ Екатерина Винокурова: — «Олоҥхо ыллыктарынан айан» диэн хамсаныылаах, сиргэ оонньонор оонньууну оҥорон кытта сылдьабын. Олус интэриэһинэй оҥоһуктары көрөн, сүргэбит көтөҕүлүннэ. Хас биирдии оҕо тэрилтэтигэр төрүт […]
“Олоҥхо дьыктаана” сырдатар аахсыйа чэрчитинэн быйыл өрөспүүбүлүкэ оскуолаларын V-XI кылаастарыгар тута тургутук, ол эбэтэр онлайн-тест Национальнай бибилэтиэкэ саайтын анал платформатыгар Олоҥхо дэкээдэтин былаһын тухары ыытылынна — сэтинньи 25 күнүттэн ахсынньы 5 күнүгэр диэри. Тоҕо итиччэ уһуннук барда диэтэргит, онлайн киэбинэн буолан, хоту улуустарга уонна кытыы нэһилиэктэргэ интэриниэт бытаанын, итиэннэ тыһыынчанан киһи тэҥинэн биир кэмҥэ саайка […]
«1990-с сыллар саҕаланыыларыгар Сунтаар улууһун Түбэй Дьаархан нэһилиэгэр, Сергей Афанасьевич Зверев-Кыыл Уола олорон ааспыт нэһилиэгэр Нина Ильинична Потапова уонна Фрументий Петрович Сафронов айымньылаах, кэскиллээх үлэни үлэлээри, уһун дьоһун олоҕу олороору кэлбиттэр эбит. ХААРТЫСКАЛАР: САФРОНОВТАР ДЬИЭ КЭРГЭН ТИКСЭРИИЛЭРЭ. Онтон ыла үгүс хаар, самыыр түстэ, олохпутугар араас уларыйыылар, ырыынак ыар тыына кытта кэлэн аастылар. Биһиги дьоруойдарбыт да […]
Оҥхой нэһилиэгин С.П. Федотов аатынан сүрүн оскуолатыгар Сергей Васильев «Мөҥүрүүр Бөҕө» олоҥхотуттан аахтылар. Салгыы Олоҥхо күнүн тэрээһинэ сынньалаҥ киинигэр ыытылынна. Манна «Сатабыл» эбээлэр түмсүүлэрэ саха маанылаах аһын — алаадьыны утары буһаран минньигэс сыты таһаардылар. Эбээлэр илиилэрин сылааһа иҥмит алгыстаах алаадьынан ыалдьыттары, оҕолору күндүлээн, олоҥхо тэрээһинин арыйдылар уонна норуот ырыаларын попурри гынан толорон, көрөөччүлэргэ бэлэх ууннулар. […]
По итогам экспертизы Совета по отбору и консультированию по содержанию Scopus (CSAB) научный журнал «Эпосоведение» (НИИ Олонхо СВФУ) принят в международную базу цитирования Scopus. Совет подчеркнул, что журнал занимает уверенную позицию в сложной области исследований – мировом эпосоведении, а также отметил сильный состав международной редколлегии.Международный журнал «Эпосоведение» был создан в 2016 г. на базе НИИ […]
На сцене Дома культуры «Сайдыы» села Казачье Усть-Янского района состоялся концерт, посвященный декаде Олонхо. Концерт открыли учащиеся Детской школы искусств села Казачье фольклорно-хореографической постановкой «Олонхо үс дойдута» («Три мира Олонхо»). Олонхо – самый крупный жанр якутского фольклора. Олонхо как эпический идеал вобрал в себя вековые традиции народа саха. Вместе с тем эпическое творчество якутских олонхосутов […]
Она начала работу в Северо-Восточном федеральном университете Республиканская школа с лекциями об олонхо — древнейшем якутском эпическом искусстве и исследованиях ученых в этой области — начала работу в Северо-Восточном федеральном университете (СВФУ) имени М.К. Аммосова в Якутске. Об этом сообщила ТАСС ученый секретарь Научно-исследовательского института Олонхо СВФУ Раиса Корякина. «В Якутии сегодня сильно возрос интерес […]
Ахсынньы 16 күнүгэр Мүрү нэһилиэгин Күлүмнүүр аатынан Култуура дыбарыаһыгар Роман Алексеев-Бөҕө Арамаана “Алаатыыр Ала Туйгун” олоҥхотун бастакы үйэтин — “Кыыс Ньургун” олоҥхо-испэктээги — Бороҕон талааннаах дьоно оонньоон көрдөрдүлэр. Билэрбит курдук, “Алаатыыр Ала Туйгун” кээмэйинэн саамай уһун олоҥхо буолар: 50 тыһыынчаттан тахса хоһоонунан устуруокалаах. Олоҥхонон дьүһүйүүбүт 1 чаас 20 мүнүүтэлээх буолла. Манна барыта сүүсчэкэ киһи кыттыыны […]
СӨ Национальнай бибилэтиэкэтин иһинэн тэриллибит электроннай издательствоҕа “Олоҥхону сыыппара худуоһунньуктара ойуулууллар” диэн альбом-кинигэ таҕыста. 2022 сыллаахха “Сообщество цифровых художников” диэн түмсүү тутаах дьоно Туйаара Стручкова уонна Светлана Яковлева көҕүлээһиннэринэн “Fantasy Olonkho” диэн мультимедийнай күрэх-быыстапка буолбута. Онно сыыппара худуоһунньуктара олоҥхо тиэмэтигэр уруһуйдарынан кыттыбыттара. Барыта 101 сайаапка, 68 үлэ киирбитэ. Бастыҥ үлэлэри Олоҥхо дэкээдэтин чэрчитинэн “Арассыыйа – […]
Сатаҕай Е.А. Шишигин аатынан орто оскуолатыгар улуустааҕы кэтэхтэн Ааҕыы күрэҕэ ыытыллан түмүктэр таҕыстылар. Тэрээһин Олоҥхо сылын түмүктүүр биир улахан тэрээһининэн буолар. Былыргы дьыллар былдьаһыктаах мындааларыгар, урукку дьыллар охсуһуулаах уорҕаларыгар тыйыс дойдуну уһун тыыннаабыт, сылаас эркиннээбит, саха омук уйгулаах олоҕу уһанарыгар төһүү буолбут олоҥхобутун өрө тутар туһаанаах сылбыт түмүктэнэн эрэр. Ол курдук биһиги оскуолабытыгар Олоҥхо сылын […]
Амматааҕы Күннүк Уурастыырап аатынан киин библитека айти саалатыгар Илья Владимирович Семенов – Ураанай Уола түөрт кинигэтин сүрэхтэниитэ буолла. Ураанай Уола бэйэтин ураты, саҥа «куолаһынан» саҥаран, чаҕылхай айымньыларынан бар дьон тапталын, ытыктабылын тута ылан, суруйааччылар күрэхтэригэр элбэх номинациялары ылла, айымньылара сыаҥка буолан турдулар: 2009 с. «Һөдьүөт Боотур» олоҥхо-поэма Амма улууһугар Абаҕа нэһилиэгэр Ыччат ыһыаҕар туруруоруллубута. Режиссер […]
Олоҥхо ыһыаҕын көрсө бу күннэргэ Ольга Иванова-Сидоркевич аатынан оҕо айар, сайдар киинигэр биир дойдулаахпыт, Үүнэр көлүөнэ тыйаатырын артыыһа Марина Корнилова салалтатынан «Амма чэчирэ» ансаамбыл «Харама Боотур уонна Амма Куо» диэн Илья Семёнов-Ураанай Уола олоҥхо-остуоруйатын туруутугар үлэлэспитэ. “Амма чэчирэ” ансаамбыл уус-уран салайааччыта Анна Матвеева ыҥыран, Саха Өрөспүүбүлүкэтин үтүөлээх артыыһа Марина Валерьевна Корнилова идиэйэ этэн, аан бастакытын туруоруллар испэктээккэ […]