События / Бэлиэ түгэннэр
«Олоҥхолоох айан: НОО!» бырайыак үһүс десана Нерюнгри куоракка сырыытын туһунан «Якутия 24» ханаалга көрдөрдүлэр.
Бу сайыҥҥы Олоҥхо ыһыаҕа Нерюнгрига буолар. Бырамыысыланнай куорат, биллэн турар, нууччалыы эйгэлээх. Онон олохтоохтору эрдэттэн бэлэмниир соруктан, олоҥхо диэн тугун билиһиннэрэ, хайдах толорулларын иһитиннэрэ, “Олоҥхолоох айан: НОО!” ыччат десана ахсынньы 9-12 күннэригэр Нерюнгрига үлэлээтэ. Үһүс сылын тэриллэр олоҥхолоох айаны, Олоҥхо ассоциациятын өйөбүлүнэн, Култуура уонна ускуустуба Аартыкатааҕы үнүстүүтэ СӨ Национальнай бибилэтиэкэтин кытта кыттыһан тэрийэр. Онон […]
Саха норуодунай бэйиэтэ Күннүк Уурастыырап ити курдук олус бэргэнник этэн, суруйан кэбиспитэ, бу, Национальнай эпоһы харыстааһыҥҥа “Олоҥхо Ассоциацията” Өрөспүүбүлүкэтээҕи уопсастыбаннай тэрилтэ төрүттэммитэ 25 сыла туолуутун бэлиэтиир дьоро түһүлгэҕэ хаста даҕаны ахтыллан, ураты тыыннанан иһилиннэ. Үйэ чиэппэрэ кэрэ-бэлиэ дааталаах тэрээһиҥҥэ ахсынньы 4 күнүгэр М.К.Аммосов аатынан ХИФУ “Сэргэлээх уоттара” Култуура киинигэр саха омук чулуу айымньытын ОЛОҤХОНУ харыстыыр, […]
Былырыын 2023 сыллаахха Былатыан Ойуунускай төрөөбүтэ 130 сылынан Чөркөөххө “Хомуур олоҥхо” түһүлгэ тэриллибитэ. Хаартыска: Ньургуйаана Халгаева тиксэриитэ. Бырайыак ааптарынан Таатта улууһун норуот айымньытын дьиэтин фольклору сүрүннүүр методиһа Майя Гаврильевна Егорова буолар. Быйыл “Хомуур олоҥхо” Былатыан Ойуунускай аатын сүгэр Литературнай түмэлгэ Сардаана Ойунская төрөөбүтэ 90 сылыгар анаан ыытылынна. Манна «Дьулуруйар Ньургун Боотур» олоҥхо 9 ырыатын ааттаах-суоллаах […]
Үөһээ Бүлүү улууһугар, Олоҥхо дэкээдэтин чэрчитинэн, Ф.Н.Тимофеев – Биэчэрэ «Киндили Хаадыат» олоҥхотунан «Түмэн Түүрэй бухатыыр» оҕо олоҥхотун премьерата буолла. Уон күннэх Олоҥхо дэкээдэтин түмүктэммитин кэннэ сүрүн киэргэппит тэрээһининэн, дьон-сэргэ интэриэһин тарпыт «Киндили Хаадыат” Ф.Н.Тимофеев – Биэчэрэ «Түмэн Түүрэй бухатыыр» олоҥхотунан аан тыллаах, 4 көстүүлээх, 7 хартыыналаах оҕо олоҥхото тэриллэн ыытылынна. Бу туһунан Үөһээ Бүлүүтээҕи Норуот […]
Бу дьыл сэтинньи-ахсынньы ыйдарыгар Олоҥхо ассоциацията уонна “Арылы кустук” үөрэхтээһин уопсастыбаннай ситимин тэрийиитинэн, оскуолаҕа киириэн иннинээҕи саастаах оҕолорго анаан бэйэ айбыт оонньууларын уонна оонньуурдарын көрдөрүү өрөспүүбүлүкэтээҕи күрэһэ тэрилиннэ. Бу күрэс сыала-соруга: олоҥхо тиэмэтигэр олоҕуран, ураты оонньуулары, оонньуурдары айан оҥоруу, оонньуулар, оонньуурдар араастарын дьоҥҥо-сэргэҕэ көрдөрүү, дьиэ кэргэн атыылаһарыгар анаан элбэтэр суоллары тобулуу. Таатта улууһун уһуйааннара […]
Национальнай бибилэтиэкэҕэ оҕо ааҕар киинигэр Тайаана Никифорова бырайыагынан бэчээттэммит «Олонхо звучит по-русски» кинигэ биһирэмэ буолла. Тайаана Афанасьевна СӨ Национальнай бибилэтиэкэтигэр оҕо ааҕар киинин сүрүн бибилэтиэкэрэ, алгысчыт. Кини доруобуйаларыгар хааччахтаах оҕолору, тулаайах уонна төрөппүт көрүүтэ-истиитэ суох хаалбыт оҕолор өрөспүүбүлүкэтээҕи (коррекционнай) оскуола-интэринээттэрин иитиллээччилэрин кытары бииргэ көмөлөөн бу кинигэни оҥордулар. Кэтэһиилээх, долгутуулаах күн оскуола-интэринээттэн 20-чэ оҕо кэлэн ыалдьыттаата. […]
Мин уолбалар ыытар тэрээһиннэрин наһаа сөбүлүүбүн – кинилэр киэнэ өрүү дириҥ ис хоһоонноох буолар. Аатыгар эрэ тэрийэр буолбакка, хайаан да суолтатын хас биирдии киһи өйдөөн барарын курдук былааннаан, сценарийдаан, бэлэмнээн ыытар уратылаахтар. Олоҥхо дэкээдэтин чэрчитинэн, Таатта улууһун Уолба нэһилиэгин дьаһалтата, култуурата, оскуолата, этэргэ дылы, бүтүннүү көһөн киирэн, Дьокуускайга Арчы дьиэтигэр биир дойдулаахтара Мария Николаевна Петрова-Андросова-Ионова төрөөбүтэ […]
Сахабыт сиригэр Олоҥхо күннэринэн, Хамаҕатта нэһилиэгэр «Олоҥхону бииргэ ааҕыахха» үгэскэ кубулуйбут челлендж биллэриллибитэ. Бу тэрээһиҥҥэ «Тускул» уһуйаан үлэһиттэрэ кытынныбыт. Прокопий Ядрихинскай — Бэдьээлэ «Араҕас маҥан халлаантан илэ бодо айыллан үөскээбит Дьыллыа маҥан аттаах Дьырыбына Дьырылыатта» олоҥхону уһуйаан «Ситим» балаҕаныгар көмүлүөк тула олорон аахтыбыт. Нам улууһун бастыҥ олоҥхоһута Бэдьээлэ олоҥхотун анаан талбыппыт. Олоҥхо сырдык тускула, тылын […]
Бу күннэргэ Олоҥхо дэкээдэтинэн сибээстээн, В.Г. Белинскэй аатынан Кыраайы үөрэтэр бибилэтиэкэ «Саха сирин кэллэксинньэрдэрэ» түмсүүнү кытта холбоһон, олус ураты быыстапканы бэлэмнээн, ааҕааччылар интэриэстэрин тартылар. Хаартыска: Сергей Осипов тиксэриитэ. Бу туһунан бибилэтиэкэр Екатерина Попова маннык кэпсээтэ: — Кыраайы үөрэтэр бибилэтиэкэ «Саха сирин кэллэксиньиэрдэрэ» түмсүү салайааччыта Никифор Ивановы кытта ыкса сибээс олохтоон, араас тиэмэлэргэ быыстапкалары тэрийэр буолбуппут үгэскэ кубулуйда. Онон сотору-сотору биһиги араас тиэмэлэргэ […]
Cаха Өрөспүүбүлүкэтигэр Олоҥхо декадатын чэрчитинэн, Таатта олоҥхотун салаатын бырайыагынан, өрөспүүбүлүкэтээҕи “Төрүт ситим” дьиэ кэргэнинэн олоҥхону олоҕурбут ньыманан толоруу үгэс буолбут күрэһэ Дьокуускайга Арчы дьиэтигэр VI төгүлүн тэрилиннэ. Күрэс бирииһигэр Өрөспүүбүлүкэтээҕи Олоҥхо ассоциацията 100 тыһ. солк. үбүлээтэ. Дьиэ кэргэнинэн олоҥхону толорууну Толбонова Надежда Семеновна — «Арчы Дьиэтэ» духуобунай култуура киинин бастакы директора, СӨ култууратын үтүөлээх үлэһитэ, […]
Олоҥхо – саха норуотун тылынан уус-уран айымньытын муҥутуур чыпчаала, үйэттэн үйэ, көлүөнэттэн көлүөнэ тухары бэриллэн испит дириҥ ис хоһоонноох баайа. Доллуга Олоҥхоҕо дэкээдэтэ ыытылынна. Сэтинньи 25 күнүгэр Олоҥхо күнүнэн аҕам саастаах далбар хотуттарбыт арчылаан, сиэр-туом ыытан, кэлбит ыалдьыттарбытын, оҕолорбутун арыылаах алаадьынан айах тутан көрүстүлэр. Бу күн төрүт өбүгэлэрбит үгэстэрин утумнаан кэнчээри ыччаттарбыт өбүгэ оонньуутун оройуттан […]
Л. А. Попов аатынан Сунтаардааҕы киин бибилэтиэкэҕэ өрөспүүбүлүкэтээҕи Олоҥхо ассоциацията, СӨ Национальнай бибилэтиэкэтэ, М. К. Аммосов аатынан Хотугулуу-Илиҥҥи федеральнай университет, Олоҥхо научнай института, ХИФУ норуоттар тылларын уонна култууратын институтун көҕүлээһиннэринэн сылын ахсын ыытыллар өрөспүүбүлүкэтээҕи «Олоҥхо дьыктаана” аахсыйа ыытылынна. Дьыктааны ааҕааччыны кытта үлэлиир салаа библиограба Мария Иванова лоп-бааччы ааҕан суруйтарда. П. А. Ойуунускай “Дьулуруйар Ньургун Боотур” […]
Олоҥхо дэкээдэтин чэрчитинэн Бөтүҥнээҕи С.Я. Левин аатынан Норуот айымньытын киинигэр СӨ култууратын уонна үөрэҕин туйгуна, Софья Сидорова аатынан бэлиэ, «Амма киэн туттуута», «СӨ норуотун уус-уран айымньытын сайдыытыгар тус кылаатын иһин» бочуоттаах бэлиэлэр хаһаайына, Бөтүҥ нэһилиэгин бочуоттаах гражданина Анисия Даниловна Софронова туһунан «Олоҥхоҕо анаммыт олох» диэн кинигэ сүрэхтэннэ. Кинигэ Амма улууһугар Олоҥхо сылынан уонна Анисия Даниловна […]
Болугур олохтоохторо Олоҥхо дэкээдэтин түмсүүлээхтик тэрийэн, нэһилиэктэрин дьонун сэргэхситтилэр. Биир дойдулаахпыт Алексей Григорьевич Агапов «Алтан сабарай бухатыыр» олоҥхо испэктээкэлин, М.А. Ноговицын архыыбыттан ылан, дэкээдэ бастакы күнүгэр куйаар ситиминэн көрдөрдүбүт. Биир сүүрээнинэн нэһилиэкпит түөлбэлээн олорор ытык кырдьаҕастарыгар «Арылхан» фольклорнай бөлөх оҕолоро, биир дойдулаахпыт Юрий Борисов «Баһырҕастаах ааттаах Баабый Баатыр» олоҥхотуттан быһа тардан, дьиэлэринэн сылдьан олоҥхолоон иһитиннэрдилэр. Олохтоох библиотека үлэһиттэрэ Аммабытыгар […]
Сэтинньи ый 25 күнүгэр сылын ахсын Саха Өрөспүүбүлүкэтигэр Олоҥхо күнэ бэлиэтэнэр. Быйылгы сэтинньи 26 күнүгэр “Саргы Түһүлгэтэ” култуура уонна норуот айымньытын киинигэр Олоҥхо декадатын үөрүүлээх аһыллыыта улууспут бастыҥ фольклорнай кэлэктииптэрэ, олоҥхону толорооччулар, үйэтитээччилэр уонна уран уустар, иистэнньэҥнэр быыстапкалара кыттыылаах дьоллоох түһүлгэ олохтонно. Олоҥхо күнүгэр анаммыт түһүлгэ сахалыы сиэринэн алгыһынан саҕаланна. Алгыс туомун толордо Хаҥалас улууһун […]
Олоҥхо дэкээдэтин чэрчитинэн сэтинньи 28-29 күннэригэр Дьокуускайга наһаа улахан тэрээһин буолан ааста – норуоттар икки ардыларынааҕы “Истоки традиционных верований в контексте эпического наследия народов Евразии” диэн научнай кэмпириэнсийэ. Бу кэмпириэнсийэ сааһын тухары олоҥхону үөрэтиигэ, үйэтитиигэ, тарҕатыыга уонна аан дойду таһымыгар тахсыытыгар үлэлэспит учуонай, култуура үтүөлээх үлэһитэ, Ойуунускай аатынан Судаарыстыбаннай бириэмийэ лауреата Агафья Еремеевна Захарова сырдык аатыгар […]
Олоҥхо декадатын чэрчитинэн тэрээһиннэр бүттүүн өрөспүүбүлүкэ үрдүнэн ыытыллаллар. Биир оннук тэрээһини Амма улууһун дьаһалтата Национальнай бибилэтиэкэҕэ тэрийдэ. Олоҥхо ыһыаҕын чэрчитинэн тахсыбыт 10 кинигэни Историческай саалаҕа сүрэхтээтилэр. Тэрээһиҥҥэ биллэр-көстөр учуонайдар, Амма улууһун олохтоохторо, Амматтан төрүттээх куорат олохтоохторо мустан, төгүрүк остуол тула олорон, истиҥ сэһэргэһии ыыттылар. Саха сириттэн төрүттээх биллэр этнограф, фольклорист Виктор Николаевич Васильев хоту уһук сытар сиргэ […]
Сэтинньи 26 күнүгэр Игидэй орто оскуолатыгар өрөспүүбүлүкэ үрдүнэн ыытыллар Олоҥхо декадатын чэрчитинэн олоҥхону өйтөн ааҕыы дьоро киэһэтэ буолан ааста. Бу бырайыагы үһүс сылын саха тылын уонна литературатын учуутала Ефимова Варвара Константиновна иилээн-саҕалаан ыытар. Илгэлээх Игидэй сиригэр Эдуард Карлович Пекарскай сыылкаҕа кэлэн олорор кэмигэр, Константин Григорьевич Оросины сорудахтаан, ыаллыы Дьүлэй нэһилиэгэр олорор олоҥхоһуту, Миинэ уола Дьөгүөссэни […]
Майа нэһилиэгин И.Г. Тимофеев аатынан лиссиэйигэр Олоҥхо декадатыгар анаммыт тэрээһин өрө көтөҕүллүүлээхтик барда. Лиссиэй медиатекатын иһинэн утумнаахтык ыытыллар “Родничок” литературнай кулууп орто кылаас оҕолоругар анаан Олоҥхо дьоро киэһэтин тэрийдэ. Биллиилээх олоҥхоһут Н.И. Степанов- Ноорой сиэнэ, «Саха сирэ » көрдөрөр-иһитиннэрэр хампаанньа ыыппыт өрөспүүбүлүкэтээҕи «Олоҥхо-баттл» интерактивнай күрэх кыайыылааҕа Аксиния Степанова күндү ыалдьыт буолла. Кини хомустаан, олоҥхолоон, оҕолор […]