События / Бэлиэ түгэннэр
2024 сылга Саха Өрөспүүбүлүкэтин Амма улууһугар ыытыллар «САҤАРАР САҤАМ САТАТЫН САБАҔАЛААҤ, ЭТЭР ТЫЛЫМ ЭГЭЛГЭТИН ЭРИДЬИЭСТЭЭҤ» саха төрүт бырааһынньыгын Олоҥхо Ыһыаҕын бырагыраамата: Сүрүн тэрээһиннэр ыытыллар миэстэлэрэ: Амма улууһа (оройуона), Амма сэлиэнньэтэ, Муона чараҥа, И.А. Швердин аатынан култуура уонна сынньалаҥ паарката. БЭС ЫЙЫН 20 КҮНЭ 02.30 — Күнү көрсүү сиэрэ-туома Ыытыллар сирэ: Муона чараҥа, Күнү көрсөр түһүлгэтэ 07.30 — […]
Арассыыйа худуоһунньуктарын сойууһун чилиэннэрэ, норуот маастардара, Амма улууһуттан төрүттээх Николай Рязанскай, Ньургуйаана Никифорова-Ойууна уонна Ульяна Нохсорова быыстапкалара Ф.Потапов аатынан Норуот айымньытын дьиэтигэр тэрилиннэ. Үөрүүлээх тэрээһиҥҥэ СӨ култуураҕа уонна духуобунай сайдыыга миниистирэ Афанасий Ноев, СӨ Ил Түмэнин бэрэссэдээтэлин бастакы солбуйааччы, Олоҥхо кэмитиэтин бэрэссэдээтэлэ Александр Жирков, СӨ национальнай архыыбын дириэктэрэ Петр Румянцев, СӨ Дархан этээччитэ, СӨ култууратын туйгуна, олоҥхоһут Виталий Никифоров, Амма улууһун […]
Олоҥхо ыһыаҕар кэлбит ыалдьыттары бастаан Мэҥэ Хаҥалас уонна Амма улууһун кыраныыссатыгар арыылаах алаадьынан, уохтаах кымыһынан Алтан нэһилиэгин уопсастыбаннай түмсүүлэрин актыбыыстара көрсөллөр. Дьон түптэ сытын эҕирийэн, салама ыйаан, сып-сылаас алаадьы амсайан, санаата көнөн, салгыы айанныыр. Салгыы бастакы нэһилиэк Эмис актыбыыстара саха үгэһинэн айах тутан көрсөллөр. Манна саха норуодунай бэйиэтэ, олоҥхоһут Күннүк Уурастыырап төрөөбүт Саппыйа алааһыгар түмэл, […]
Аммаҕа ыһыллар Олоҥхо ыһыаҕын биир сүрүн уратыта сүүстэн тахса кырыымпаһыт аан бастаан биир түһүлгэҕэ мустаннар, аммалар аатырбыт Ийэ олоҥхоһуттарбыт Түмэппий Чээбий уонна Үстүүн Нохсоороп ырыаларын матыыптарынан кыл струналаах кылыһах кырыымпаҕа оонньоон иһитиннэриэхтэрэ.
Амма улууһугар Олоҥхо ыһыаҕа буолара аҕыйах күн хаалла. Билигин ыалдьыттары көрсөргө барыта бэлэм буолла. 17-с төгүлүн ыытыллар Олоҥхо ыһыаҕар Дьэһиэй сахалара, Арассыыйа эрэгийиэннэриттэн, Кытайтан ыалдьыттар кэлиэхтэрэ. — Хас биирдии Олоҥхо ыһыаҕа уратылаах буолар. Аммаҕа аан бастаан Хомус түһүлгэтэ олохтонуо. Атынан сүүрдэн иһэн, оҕунан ытыыны көрдөрүөхтэрэ. Көрөөччүлэр сөбүлээтэхтэринэ, аныгыскы ыһыах спортивнай бырагырааматыгар бу күрэхтэһиини киллэриэхпит. Аммаҕа Олоҥхо […]
Амма улууһугар ыытыллар Олоҥхо ыһыаҕын чэрчитинэн, бэс ыйын 20 күнүгэр киэһэ 19.00 чаастанФедот Потапов аатынан Норуот айымньытын дьиэтигэр Юрий Борисов «БАҺЫРҔАСТААХ АТТААХ БААБЫЙ БААТЫР» олоҥхотунан «Сир симэҕэ» Арассыыйа көрдөрүүлээх, Саха Өрөспүүбүлүкэтин норуодунай ансаамбылын толоруутугар музыкальнай-хореографическай испэктээккэ ыҥырабыт. Бу испэктээк — олоҥхону бастакынан үҥкүү тылынан дьүһүйүү буолар. Ол иһин «Родной язык — достояние народов» өрөспүүбүлүкэтээҕи күрэххэ […]
Амма улууһугар Олоҥхо сылын чэрчитинэн, Олоҥхо ыһыаҕын көрсө, Бөтүҥ нэһилиэгин үрүҥ түнах ыһыаҕар “Оллоон олоҥхото” диэн оҕолорго күрэх тэрилиннэ. Күрэҕи айылҕаттан талааннаах, Абаҕаҕа ыытыллыбыт Үстүүн Нохсоороп үбүлүөйдээх ыһыаҕар олоҥхолоон Гран-при хаһаайката буолбут, улуустааҕы,өрөспүүбүлүкэтээҕи араас таһымнаах күрэхтэргэ өрүү инники күөҥҥэ сылдьыбыт Мария Давыдова сырдык аатыгар аймахтара, дьоно-сэргэтэ тэрийэн ыыттылар. Күрэххэ барыта 12 оскуола уонна уһуйаан саастаах […]
Быйылгы өрөспүүбүлүкэтээҕи Олоҥхо ыһыаҕа бэс ыйын 20-21 күннэригэр Амма улууһугар “Саҥарар саҥам сататын сабаҕалаан, этэр тылым эгэлгэтин эридьиэстээн” диэн ааттанан ыытыллыаҕа. Чурапчы улууһуттан ыһыахха кыттааччылардыын, тэрийээччилэрдиин барыта 240-ча кэриҥэ киһи бараары тэринэ сылдьар. “Айылгы” НАДь улахан саалатыгар кыттааччылар, тэрийээччилэр сүбэ мунньахтаатылар. Мунньаҕы улуустааҕы култуура салалтатын начаалынньыга Петр Гуляев сүрүннээтэ. Тырааныспар, аһылык, хонор сир боппуруостара көрүлүннүлэр […]
Олоҥхо ыһыаҕар Аммабыт хас биирдии олохтооҕо араас тэрээһиннэргэ кыттан, тус кылаатын киллэрсэр. Күннүк Уурастыырап аатынан киин бибилэтиэкэ кылаабынай бибилэтиэкэрэ, Амма улууһун бочуоттаах олохтооҕо Вероника Стручкова Аммабыт фольклоругар аналлаах кинигэлэр сүрэхтэнэр биһирэмнэрин ыытыаҕа. Манна кинигэҕэ үлэлээбит ааптардар, эпосоведтар, чинчийээччилэр, улуу олоҥхоһуттарбыт сыдьааннара кэлэн кыттыыны ылыахтаахтар. Олоҥхо ыһыаҕын иитинэн Аммабытыгар улахан түһүлгэни ситэрэн, кэҥэтэн, бэртээхэй анал тутуулар […]
ЮНЕСКО стипендиата, педагогическай үлэ уонна тыыл бэтэрээнэ, алгысчыт, Ийэ олоҥхоһут П.Е.Решетников-Көһөҥө Бүөтүр төрөөбүтэ 95 сылыгар аналлаах “Көһөҥө Бүөтүр алгыһынан олоҥхо дойдута кэрэ олохтоннун” олоҥхону толорооччулар аһаҕас күрэстэрин түмүгэ. Барыта 5 бөлөх, 13 биирдиилээн кыттааччы күрэстэстэ. Биирдиилээн толорууга: Кылаан кыайыылаах – Афанасий Попов (40 000 солк.), Таатта, Дьохсоҕон. 1 үрдэл — Дьячковскай Николай (20 000 солк), Чурапчы. 2 үрдэл — Лазарева […]
Бэс ыйын 11-12 күннэригэр Мэҥэ Хаҥалас улууһун Хара нэһилиэгэр XII төгүлүн ыытыллар «Үйэлээҕи үксэтэр, кэскиллээҕи кэҥэтэр” Олоҥхо ыһыаҕар үгэс буолбут “Ойор күннээх орто дойдуну хоһуйдахпыт буоллун” олоҥхо күрэһэ ыытылынна. Олоҥхо күрэһэр улахан дьоҥҥо биирдиилээн олоҥхону толорооччуларга Дьокуускайтан, Тааттаттан, Мэҥэ Хаҥаластан 13 олоҥхону толорооччу, Дьокуускайтан 7 бөлөх, Дьаҥхаадыттан, Аллараа Бэстээхтэн, Майаттан, оҕолорго 7 кырачаан олоҥхону толорооччу, […]
Чурапчы улууһун Хайахсыт нэһилиэгэр бэс ыйын 12 күнүгэр улуу олоҥхоһут Иннокентий Гурьевич Тимофеев-Теплоухов төрөөбүтэ 155 сылыгар анаммыт «Айыы алгыһынан, олоҥхоһут тойугунан» ыһыахха Олоҥхо тыйаатырын артыыстара кыттан кэллилэр: Александр Дьячковский-СААРЫН, Василина Баланова-КЭРЭМЭС ЛЫҤКЫР, Яна НЮРГУСОВА, Дмитрий ЗАХАРОВ. Нэһилиэк баһылыга Тарас Лукич Тарасов-Тускулга, кулууп үлэһиттэригэр, олохтоохторго сылаастык көрсүбүккүтүгэр барҕа махтал!
Алгыстаах Аммабытыгар Олоҥхо ыһыаҕа буолара чугаһаатар чугаһаан иһэр. Сардааналаах кырдалбытыгар, дьэдьэннээх халдьаайыбытыгар, самаан сайын сатыылаан турдаҕына, бу үөрүүлээх күммүтүтүгэр үөрүүбүтүн үллэстэ, ыалдьыттары көрсүөхпүт. Билигин бэлэмнэнии үгэнэ буола турар. Амма улууһугар Олоҥхо сылын чэрчитинэн, Эмис орто оскуолатын үөрэнээччилэрэ, учууталлара, үлэһиттэрэ туора турбакка, биир санаанан үлэлээн-үөрэнэн кэллибит: ол курдук үөрэх дьылын түмүктүүр күммүтүгэр, саха норуодунай суруйааччыта Владимир […]
Өрөспүүбүлүкэтээҕи Олоҥхо XVII ыһыаҕар 15 тыһыынчаттан тахса ыалдьыт уонна кыттааччы кэлэрэ күүтүллэр. Сүрүн дьаһаллары тэрийэргэ уонна ыытарга 3,5 тыһыынчаттан тахса киһи кыттыаҕа. Араас куонкуруска уонна успуорт күрэхтэһиилэригэр 32 улуустан уонна куораттар уокуруктарыттан барыта 2 тыһыынчаттан тахса киһи кэлиэҕэ. Санатан эттэххэ, Ил Дархан Айсен Николаев сорудаҕынан, Олоҥхо бырааһынньыга бэс ыйын 20-21 күннэригэр Амма сэлиэнньэтигэр буолар. Ыһыах бырааһынньыгын үгэстэринэн, […]
Олоҥхо ыһыаҕа буолара икки нэдиэлэни кыайбат кэм хаалла. Ону көрсө ыытыллыбыт «Олоҥхо — өбүгэ ситимэ» мас уустарын үс күннээх өрөспүүбүлүкэтээҕи күрэхтэрэ буолан ааста. Уустар 2 миэтэрэ үрдүктээх, 40-60 см кэтиттээх бэрэбинэттэн олоҥхо тиэмэтин арыйар, дьоруойдарын билиһиннэрэр мас скульптуралары кыһан-чочуйан оҥордулар. Бу үлэлэр Амма И.А. Швердин аатынан пааркатыгар туруохтара,. ол курдук Амма улууһугар ыытыллар Олоҥхо […]
Амма сиригэр-уотугар Олоҥхо ыһыаҕа ыһыллара биир ыйы кыайбат кэм хаалла. Маннык улахан тэрээһиҥҥэ улуус дьоно-сэргэтэ бэлэмнэммитэ ыраатта. Хас биирдии нэһилиэккэ ситии хатыытыгар, олбох тигиитигэр түһээн түһэриллэн турар. Ол сорудахтарын хас биирдиилэрэ олус эппиэтинэстээхтик толороллор. Бу күннэргэ Соморсун олохтоохторо 500 миэтэрэ ситиини хатан, Олоҥхо ыһыаҕар бэлэмнэниигэ улахан көмөнү оҥордулар. Трофимова Мария Егоровна – нэһилиэк иннитигэр уктар, тарбаҕар […]
Ыам ыйын 31 күнүгэр киэһэ 18.30 чааска Олоҥхо тыйаатырын Индия былыргы драматура, поэта Калидаса “Шакунтала” поэматынан “САХААНТАЛА” испэктээк премьератыгар ыҥырар. Аан дойдуга аатырбыт Индия классическай айымньыта аан бастаан сахалыы саҥарыа, дорҕоон тойугунан туругуруо! Уус-уран салайааччы – Андрей БОРИСОВТуруорааччы режиссер – Степанида БОРИСОВАТылбаасчыт – Наталья Михалева-САЙА🎭Сүрүн оруолларга:Сахаантала — Наталья СлепцоваДуулаҕа Бэргэн Ыраахтааҕы — Владимир Михалев “Кэрэ […]
Ыам ыйын 17 күнүгэр Амма улууһугар Олоҥхо ыһыаҕын тэрийэр кэмитиэт мунньахтаата. СӨ Бырабыыталыстыбатын бэрэссэдээтэлин солбуйааччы Сергей Местников ыһыах ыһыллар сирин, тутууну кэрийэ сылдьан көрдө-иһиттэ, бырагырааманы сиһилии билистэ. Сергей Местников: «Бүгүн биһиги Амма улууһугар Олоҥхо ыһыаҕын тэрийэр кэмитиэтин мунньаҕын ыыттыбыт. Манна күн бастакы аҥаарыгар ыһыах түһүлгэтигэр тутулла турар үлэ хаамыытын билистибит. Маны ортотунан сыаналаатахха, 70 бырыһыан […]
В программу Ысыаха Олонхо, который пройдет 20 и 21 июня в Амгинском районе вошло более 80 мероприятий. В церемонии открытия и закрытия фестиваля примут участие более 1200 человек. Это будут коллективы государственных учреждений культуры: Театр Олонхо, Государственный цирк Якутии, Национальный театр танца Якутии имени С. А. Зверева-Кыыл Уола, Арктический государственный институт культуры и искусств (АГИКИ), […]
Амма ыһыаҕар 100 киһи тэҥинэн кырыымпалыырыгар анаан, Амма маастардара билиҥҥитэ 70 кырыымпаны оҥордулар. Бу үлэ 2020 сылтан саҕаламмыта. Билэргит курдук, Саха Сиригэр кырыымпаны тарҕатааччы, «Кыл саха» бөлөх салайааччыта Анна Томская Амматтан төрүттээх. Онон эрдэттэн бырагыраамаҕа киллэртэрэн, 100 кырыымпы кыҥкыныы тыаһыыра Олоҥхо ыһыаҕын уратыта буолар чинчилээх. Амматааҕы Оҕо ускуустубатын уһуйааччыта Василий Неустроев, Олоҥхо тыйаатырын артыыһа Айсен […]