События / Бэлиэ түгэннэр
Утверждена программа мероприятий, посвященных Дню Олонхо — 2025 30 октября заместитель Председателя Правительства РС(Я) Сергей Местников утвердил Программу мероприятий, посвященных Дню Олонхо в Республике Саха (Якутия) в 2025 году. В этом году День Олонхо посвящен 20-летию провозглашения ЮНЕСКО якутского героического эпоса Олонхо шедевром устного и нематериального наследия человечества. В рамках празднования разработана обширная программа мероприятий, […]
Саха тыла, култуурата сайдарыгар туһуланар “Олоҥхо-Баттл” бырайыак 2022 сылтан саҕаланан, быйыл төрдүс төгүлүн өрөспүүбүлүкэ дьонун-сэргэтин сэҥээриитин ылан, ыччат ортотугар олоҥхоҕо интэриэһи үөскэттэ. Бииртэн биир толкуйдаммыт ураты түһүмэх, ураты толоруу, инникитин олоҥхо эйгэтэ кэҥииригэр туһалаах буоларын дьүүллүүр сүбэ чилиэннэрэ өйдөөн, бу сылларга суолта биэрэн, кыттан кэлбит олоҥхону толорор ыччакка уонна тэрийээччилэргэ истиҥник махтаналлар. Саха ыччата улуу […]
Айтал Атласов «Дьулуруйар Ньургун Боотур» олоҥхоҕо Эллэй Сивцев уруһуйдаабыт ойууларын оҥоһуу өй көмөтүнэн хамсаппытын көрүҥ.
Байанай ыйа саҕаланар биир күнүгэр Клара Андреевна уонна Никандр Прокопьевич Тимофеевтарга улуу олоҥхону дьоһуннаан олорон истэргэ ананан оҥоһуллубут «Өбүгэ холумтанын» арыйар дьоро киэһэ үүннэ. Олоҥхоһут, олоҥхоҕо уһуйааччы Никандр Тимофеев көмүлүөк оһоҕун аһатан уонна алҕаан баран, бэйэтэ олоҥхоҕо хайдах кэлбитин уонна улуу айымньыга сыһыанын туһунан кэпсээтэ.-Олоҥхону киэҥ араҥаҕа билиһиннэриигэ уонна толорууга кэнники сылларга элбэх үлэ ыытыллар. Ону бары […]
Дуунньукка — бу кини таптал аата. Балтым Евдокия Дьокуускайдааҕы Култуура уонна урамньы кыһатын төрүт култуура салаатын ситиһиилээхтик бүтэрэн, саха норуотун уус-уран айымньытын тарҕатааччы, толорооччу, уһуйааччы, сайыннарааччы. Оҕо сылдьан аҕатыгар, мин таайбар Владислав Максимовка куруутун кэнсиэр көрдөрөр идэлээх этибит. Онуоха онно туох эрэ саҥаны толорор буоллахпытына хайаан да Дуунньукаҕа үөрэтээриҥ диэн сорудахтыыра, бу диэн үөрэппиппин өйдөөбөппүн […]
Сэтинньи 11 күнүгэр Мэҥэ Хаҥалас улууһун Аллараа Бэстээх бөһүөлэгин Г.Г.Колесов аатынан Олоҥхо дьиэтигэр «Олоҥхо дойдутугар айан» бэстибээл чэрчитинэн оҕолорго олоҥхону толоруу аһаҕас күрэҕэ уонна авторскай оонньуурдар уонна ооньуулар күрэхтэрэ буолар. Тэрийээччилэр: СӨ үүнэр көлүөнэтин тус сыаллаах пуондата, Олоҥхо ассоциацията, Г.Г. Колесов аатынан Олоҥхо дьиэтэ.
Олоҥхо тыйаатыра уонна Былатыан Ойуунускай аатынан литература түмэлэ үс күн устата «Олоҥхо киэһэлэрэ» диэн холбоһуктаах бырайыагын дьоро киэһэтигэр ыҥырар. 1️⃣🌿- 08.11.25. 17:00 — Олоҥхо тыйаатырын артыыһа Яна НЮРГУСОВА олоҥхоһут, фольклору хомуйааччы А.Г. МЕСТНИКОВ «БАРДАМ БААБЫЙ» олоҥхотун толорор. 2️⃣🌿- 09.11.25. 17:00 — Олоҥхо тыйаатырын артыыһа Яна НЮРГУСОВА олоҥхоһут, фольклору хомуйааччы А.Г. МЕСТНИКОВ » БАРДАМ БААБЫЙ» олоҥхотун […]
В 2025 году мы отмечаем 20-летие признания ЮНЕСКО якутского героического эпоса Олонхо шедевром человечества. Это не просто дата – это веха, связующая прошлое с будущим, зов предков, откликающийся в сердце каждого нового поколения От детского фестиваля «Путешествие в мир Олонхо» до вечеров традиционного сказительства, от мощных спектаклей Театра Олонхо до научных конференций – вся мировая […]
Улуу Туймаада хочотун олохтоохторо уонна ыалдьыттара! Эһигини Олоҥхо тыйаатыра уонна Былатыан Ойуунускай аатынан литература түмэлэ үс күн устата «Олоҥхо киэһэлэрэ» диэн холбоһуктаах бырайыагын дьоро киэһэтигэр ыҥырар. 🌿 12.11.25 18:30 — Олоҥхо тыйаатырын артыыһа Василина БАЛАНОВА-Кэрэмэс Лыҥкыр Өлүөхүмэ олоҥхоһута, ССРС суруйааччыларын холбоһуктарын чилиэнэ М. Т. ШАРАБОРИН-КУМАРОВ «ДУО БУХАТЫЫР» олоҥхотун толорор. 📍 Буолар сирэ: Б. Ойуунускай аатынан […]
Биэс нэдиэлэ устата “Саха” НКИХ ханаалыгар ыытыллыбыт “Олоҥхо баттл-2025” күрэххэ Үөһээ Бүлүү улууһун Балаҕаннааҕыттан төрүттээх, быйыл Егор Неймохов стипендиата буолбут ХИФУ устудьуона Никита Аянитов кыайыылаах аатын ылан, СӨ Бырабыыталыстыбатын бэрэссэдээтэлин солбуйааччы Сергей Местников илиититтэн 500 000 солкуобай суумалаах сэртипикээти тутта. Никита Аянитов “Саҥа күн” уонна “Уонна” биэриилэри ыытааччы. Кини Аммаҕа уонна Нерюнгрига ыытыллыбыт Олоҥхо ыһыаҕар ситиһиилээхтик […]
Горнай улууһун Бочуоттаах гражданина, үлэ бэтэрээнэ Мария Тарасова-Сэбиэт Маайа 100 сааһын туолла. Ытык кырдьаҕаска Ил Дархан «Үйэ Саас» бэлиэтин туттардылар. Мария Григорьевна 1925 сыл алтынньы 20 күнүгэр Солоҕоҥҥо олоҥхоһут Тэкээнэй Уола Киргиэлэй дьиэ кэргэнигэр төрөөбүт. Эдэр сааһа Аҕа дойдуну көмүскүүр сэрии сылларыгар түбэһэн, холкуос араас салайар үлэтигэр сылдьыбыта. Кини төһө да үөрэҕэ суоҕун иһин, онтон […]
Кэбээйибит улууһугар алтынньы 17 күнүттэн сэтинньи 30 күнүгэр дылы Ийэлэргэ аналлаах ый биллэриллибитэ. Ол чэрчитинэн, Кэбээйи нэһилиэгин түмсүүлэрин күн күбэй ийэлэрин, эйэҕэс эбээлэрин Ийэ күнүнэн эҕэрдэлээн туран, Кэбээйитээҕи Култуура сайдыытын киинигэр «Ийэ-ыал тэбэр сүрэҕэ» диэн ааттаах төгүрүк остуол тула кэскиллээх кэпсэтии, 2026 сылга буолар Олоҥхо ыһыаҕын тэрээһинин тула сүбэлэһии, ырытыһыы олус сэргэхтик буолан ааста. Бу […]
Алтынньы 22-23 күннэригэр Мукучуга анал бырагырааманнан СӨ култууратын үтүөлээх үлэһитэ, РФ, СӨ театральнай деятеллэрин сойуустарын чилиэнэ, Эпос уонна искусство Арктикатааҕы киинин методиһа С.С. Адамова-Алтан Кыыс, олоҥхону толорооччу, өрөспүүбүлүкэ алта улууһугар ыытыллыбыт Олоҥхо ыһыахтарын анал аат хаһаайына, өрөспүүбүлүкэтээҕи “Уруйдан, улуу Олоҥхо!” күрэх бастакы үрдэл хаһаайына, 2005 сылтан ыла Россия бочуоттаах донора, чөл олоҕу тарҕатааччы, кыһыннары сөтүөлүүр, Чурапчы […]
Олоҥхо ыһыаҕын уонна Манчаары оонньууларын үөрүүлээх аһыллыыларыгар Роман Иванов бииригэр алҕаабытын, иккиһигэр ыллаабытын көрөн үөрдүм уонна киэн тутуннум. Романы мин оҕо эрдэҕиттэн билэбин, Таатта улууһун Дьохсоҕон орто оскуолатыгар миигиттэн икки сыл алын кылааска үөрэммитэ. Оччолорго кини туохха талааннааҕа-тыыппалааҕа эҥин соччо биллибэт курдук этэ. Кылааһын “Бабочкалаах уолаттар” ансаамбылыгар ыллыырын өйдүүбүн. Уонна сыаҥкаҕа оонньуурун. Кэлин үлэһит буолан баран арылынна. Мэҥэ Хаҥалас […]
Бартыһааҥҥа «Кустаах» турбазаҕа самаан сайын кэлбитин уруйдуу, мааны сандалылаах Олоҥхо дьоро киэһэтэ буолан ааспыт. Олоҥхону өрөспүүбүлүкэтээҕи «Олоҥхо дойдутун оҕотобун», «Муҥха олоҥхото», «Олоҥхо тойуга» бэстибээллэргэ Гран-при, Үөһээ Бүлүүгэ ыытыллыбыт Олоҥхо ыһыаҕар ыччат ортотугар олоҥхону толорууга Кылаан Кыайыылааҕа Яна Нюргусова толорбут. Дьоро киэһэни олоҥхо театрын доҕуһуолдьута, саха үстүрүмүөннэринэн тута хоһуйааччы Айсен Кысылбаиков-Айыы Сиэнэ кырыымпа алыптаах тыаһынан киэргэппит. […]
Биир дойдулаахпыт, биллиилээх фольклорист И.В. Пухов ССРС-ка саха олоҥхотун научнайдык, киэҥник билиһиннэрбит, аан дойдуга төрдүс миэстэлээх «Алаатыыр Ала Туйгун» олоҥхону Бороҕон улууһун аатырбыт олоҥхоһута Наһаар Бөтүкүөптэн-Дьаралыктаах Наһаартан үс үйэтин толору истэн уһуйуллан, олоҥхо оҥостон толорон, сурукка түһэрэн, норуотугар миҥэ бэлэх хаалларбыт Роман Алексеев-Бөҕө Арамаана (Бөҕө Уола) төрөөбүтэ 125 сылыгар анаммыт ыһыах чэрчитинэн төрөөбүт алааһыгар Дабаадымаҕа […]
В Национальной библиотеке Якутии состоялась презентация перевода казахского эпоса «Кобланды Батыр» на якутский язык. Мероприятие было приурочено к VIII международному фестивалю поэзии «Благодать большого снега», модератором презентации выступила председатель Союза писателей Якутии, народный поэт Наталья Харлампьева, отметив символичность присутствия участников фестиваля поскольку эпос любого народа является источником поэзии. Участниками презентации стали первый заместитель председателя Государственного […]
Эһиил буолаары турар өрөспүүбүлүкэтээҕи Олоҥхо ыһыаҕар бэлэмнэнии үлэтин чэрчитининэн күн бүгүн түмсүүлэринэн, тэрилтэлэринэн уонна биирдиилээн дьонунан тыырыллан, олбох, чаппараах тигии үлэтэ бара турар. Алтынньы ыйга Кэбээйи улууһун уонна Тыайа нэһилиэгин фольклористарын уонна оһуохайдьыттарын истиэндэтин оҥотторон, үөрүүлээх быһыыга-майгыга арыллыыта буолар. Муус устар ыйга Тыайабыт талааннаах фольклор толорооччута уонна үөрэтээччи Николаев Алексей Семенович сырдык аатыгар улуустааҕы фольклору толорууга күрэх ыытыллынна, манна Тыайаттан уонна Мастаахтан талба талааннаах дьоммут оһуохай, чабырҕах, олоҥхону толорууга күөн күрэстэһэн биир умнуллубат үтүө киэһэни бэлэхтээбиттэрэ. Нэһилиэк устуоруйатын үөрэтэр уонна чинчийэр түмэл бэс ыйыгар арыллан үлэтин-хамнаһын тиигинэччи саҕалаата, сэбиэдиссэй Екатерина Яковлевна Архипова араас хабааннаах тэрээһиннэри күн бүгүҥҥэ диэри тэрийэ олорор, ол курдук, олоҥхо тиэмэтинэн түбэһиннэрэн маастар-кылаастары, үөрэтэр куруһуоктары ыытта. Биир улахан үлэннэн «Тыайаттан силис тардан» диэн ааттаах нэһилиэкпит биллиилээх дьоннорун искибиэрин арыллыыта үөрүүлээх быһыыга-майгыга сэтинньи ыйга буолара былааннанар. Улуу Кыайыы ыһыаҕар 80 сыл анаараа өттүгэр турбут үс сэргэни саҥалыы уларытан оҥоһуллуу үлэтэ наука доктора Н.К. Данилова салайыытынан саҕаланна. Ити курдук бэлэмнэнии үлэтэ нэһилиэккэ биир сомоҕо буолан тииһигин быспакка салҕанар. Иван Гуляев
Балаҕан ыйын 6 күнүгэр Суорун Омоллоон аатынан Опера уонна балет тыйаатырыгар сайын устата артыыстары ахтыбыт, саҥа туруоруулары тулуйбакка күүппүт көрөөччүлэр үөрэ-көтө муһуннулар. Бу күн олус да кэтэһиилээх этэ! Ол курдук, Олоҥхо тыйаатыра бэйэтин 18-с сезонун «Орфей уонна Эвридика» диэн перфоманс-олоҥхонон арыйда. Ситэрэн биэрдэххэ, бэйиэт, драматург, киинэ сценариһа, тылбаасчыт Ангелла Попова-Кыраман былыргы гректэр номохторунан суруйбут «Архыай. Улуу тойук номоҕо» […]
Норуот ырыаһыта, олоҥхоһут Сергей Зверев‑Кыыл Уолун аатынан Үҥкүү национальнай тыйаатыра быйылгы 46‑с сезонун балаҕан ыйын 24–25 күннэригэр арыйда. Тыйаатыр сезонун арыйыыга «Кыыс Кыыдаан» (Кынчарҕаннаах харахтаах кырыылаах сутуруктаах кыыс) диэн пластическай олоҥхо-испэктээк мээнэҕэ талыллыбатах. Пластическай испэктээккэ көстөрүнэн, Үөһээ дойду айыылара Кыыс Кыыдааҥҥа (балет артыыһа Саина Каратаева) аллараа дойду абааһыларын кытары охсуһарыгар тимир илиини биэрэллэр. Кырдьыга да, сир симэҕэ кэриэтэ нарын-намчы […]