События / Бэлиэ түгэннэр
Кулун тутар 14 күнүгэр Cунтаар улууһун Кэмпэндээйи нэһилиэгэр «Сайдыы» култуура киинигэр Сунтаардааҕы 3-с нүөмэрдээх оскуола үөрэнээччилэрэ С.А.Зверев-Кыыл Уолун «Кулан кугас аттаах Куллустай Бэргэн» олоҥхотунан испэктээк көрдөрдүлэр. Испэктээккэ С.А.Зверев-Кыыл Уолун аатынан Норуот айымньытын киинин «Эйгэ» фольклорнай бөлөҕө ( сал. Алексеева.Т.А, Иванова С.М.), » Пульс» ( сал.Чжан.Н.А.), «Түһүлгэ» ( сал.Лазарева М.В) үҥкүү бөлөхтөрүн оҕолоро кытыннылар. Туруорааччы режиссер […]
2002 сылтан үлэлиир Дьокуускайдааҕы “Арчы Дьиэтэ” култуура духуобунай киинэ, саха норуотун төрүт үгэстэрин, фольклорун, өйүн-санаатын үйэтитэн, дьоҥҥо-сэргэҕэ тириэрдэр соруктаах үлэлээбитэ номнуо 20 тахса сыл буолла. Саха сүдү духуобунай баайын — олоҥхону — киэҥ эйгэҕэ таһаарарга, дьарыгырарга утумнаах үлэни ыытан кэллэ. Олоҥхону тарҕатыыга, толорууга, үйэтитиигэ, ыччакка тиэрдиигэ араас тэрээһиннэр бараллар. Олоҥхо толоруллар эрэ буоллаҕына, олоҥхо буолар, […]
Кулун тутар 14-15 күнүгэр дьоллоох Дьокуускай куоракка сылын аайы ыытыллар өрөспүүбүлүкэтээҕи «Уруйдан улуу олоҥхобут» биирдиилээн, бөлөҕүнэн олоҥхо толоруутугар Дьохсоҕон «Добун» эр дьон бөлөҕө бастакы миэстэни ылла, биирдиилээн толорууга Өксөкүлээх Өлөксөй аатынан оскуола математикаҕа учуутала Афанасий Собакин «Кэскиллээх олоҥхоһут» анал аат ылла. Ону сэргэ салайааччыбыт Афанасий Николаевич «ОЛОҤХО БАСТЫҤ УҺАЙААЧЧЫТА» буолла.
Олоҥхо – саха норуотун тылынан уус-уран айымньытын муҥутуур чыпчаала, үйэттэн үйэ, көлүөнэттэн көлүөнэ тухары бэриллэн испит дириҥ ис хоһоонноох баайа. Улуус баһылыга Анатолий Григорьев көҕүлээһининэн 2017 с.“Сунтаар — Олоҥхо дойдута” бэлиэни докумуонунан бигэргэтэн улууспут бу ааты чиэстээхтик сүгэр. Санатан этэр буоллахха, бу бэлиэ уруһуйун дизайнер идэлээх Марина Горохова оҥорбута. Билигин бу бэлиэ ойуутун араас бэлэххэ-туһахха түһэрэн […]
Аныгы саха оҕотун иитии сүрүн сыала-соруга оҕо быһыытынан аналын, дьоһунун кэрдиис саастарыгар дьүөрэлээн сайыннарыы буолар. Өбүгэлэрбит дьиэ-кэргэҥҥэ батыһыннара сылдьан айылҕаттан тутулуктаныы олуктарын арыйан, онно сөп түбэһиннэрэр ньымаларга үөрэтэллэрэ. Киһи – аймах устуоруйатын хардыытынан олох тускулларыгар уларыйыы киирэн истэҕин аайы сайдыы-үүнүү аартыгын арыйыыга, аан дойдулуун биир буолууга, глобализация долгунугар оҕустаран саха сахатын билинэр өрүттэрэ уустук балаһыанньаҕа […]
Биир дойдулаахпыт, кыраайы үөрэтээччи, олоҥхоһут, Саха АССР оскуолаларын үтүөлээх учуутала Петр Васильевич Оҕотоойоп төрөөбүтэ 115 сылын туолла. Таатта улууһун Арылыйа устар ыраас уулаах Амма эбэ кытыытыгар турар Төрүт учаастагар Петр Васильевич 1910 сыллаахха кулун тутар 10 күнүгэр күн сирин көрбүтэ. 1956 сыллаахха Дьокуускайдааҕы педагогическай үнүстүүт филологичскай бакылкыатын нуучча тылын уонна литературатын салаатын бүтэрбитэ. Иитэр-үөрэтэр үлэтин Уус Маайа […]
Олоҥхо тыйаатыра эһигини кулун тутар 29 күнүгэр 17:00 былыргы Греция “ОРФЕЙ УОННА ЭВРИДИКА” өс номоҕор олоҕурбут сахалыы тыыннаах, урааҥхайдыы тойуктаах, сонун көрүүлээх, хорсун холонуулаах испэктээккэ ыҥырар.Устар ууну сомоҕолуур уус тыллаах, куту-сүрү аймаһытар хомуһуннаах тойуктаах Орфей ырыаһыт анала – улуу дьоло этэ дуу, уһун соро этэ дуу?… 💫 Ааптар — Ангелла Попова-Кыраман💫 Туруорааччы режиссер — Лена […]
Олунньу 18 күнүгэр Мүрү нэһилиэгэр «Олоҥхо дьиэтэ» этно-култуурунай кииҥҥэ национальнай эпоһы харыстыырга “Олоҥхо Ассоциацията” СӨ уопсастыбаннай тэрилтэтэ көһө сылдьар киэҥ ыҥырыылаах мунньаҕа буолан ааста. Манна өрөспүүбүлүкэтээҕи Олоҥхо ассоциациятын, Олоҥхо научнай-чинчийэр институтун, Олоҥхо киинин, культура уонна искусство колледжын, “Олоҥхоһут ыччат” түмсүүтүн, геокультурнай сайдыы институтун, Олоҥхо театрын бэрэстэбиитэллэрэ, Чурапчы, Мэҥэ Хаҥалас, Амма, Нам, Таатта, Горнай, Хаҥалас улууһун […]
Олоҥхо — норуот тылынан уус-уран айымньытын чыпчаала. Норуот мындыр өйүн, ийэ тыл сүөгэйин-сүмэтин иҥэриммит сүдү айымньыбытын билиҥҥи киһиэхэ, оҕоҕо сонуннук хайдах тиэрдиэххэ сөбүй диэн санааттан сыл аайы араас көрүҥнээх үлэ барар. Манна биири тоһоҕолоон этэр наада. Урукку кэмнэргэ биһиэхэ даҕаны, Абый улууһугар, олоҥхоһуттар бааллара. Сурукка хайа да нэһилиэктээҕэр Муҥурдаахтар олоҥхоһуттарын ааттара элбэх. Ол иһин олоҥхоҕо […]
2014 сыллаахха Үүнэр көлүөнэ тыйаатырын (дир. А.П. Павлов) уонна Саха гимназиятын (дир. В.В. Софронеева) холбоһуктаах бырайыактарын чэрчитинэн, СӨ үтүөлээх артыыһа Валентина Якимец оччотооҕу II «б» кылааска (сал. Людмила Куличкина) Сергей Васильев-Борогонскай «Мөҥүрүүр Бөҕө» олоҥхотун туруорбута. Ону тыйаатырга көрдөрбүттэрин «Хотугу сулус» телерадиоакадемия устан, «Саха» НКИХ ханаалынан көрдөрбүтэ. Олоҥхоһуттар — Юлия Габышева, Дима Петров. Үс кырыылаах Мөҥүрүүр […]
Олунньу 20 күнүгэр улуустааҕы кииннэммит бибилэтиэкэҕэ «Олоҥхо» медиа-киин арылынна. Үөрүүлээх тэрээһиҥҥэ улуус баһылыга Алексей Иннокентьев, СӨ Бырабыыталыстыбатын бэрэссэдээтэлин солбуйааччыта Георгий Степанов эҕэрдэ тыл эттэ, СӨ култуураны сайыннарыыга сүҥкэн кылаатын иһин Хорулатааҕы «Кэскил» култуурнай киин музыкальнай оформителигэр Сергей Иванович Федоровка «СӨ култууратын туйгуна» бочуоттаах бэлиэни, СӨ култуура уонна духуобунай сайдыы министиэристибэтин Бочуотунай грамотатын Ньурбатааҕы искусство оскуолатын […]
Нэһилиэкпитигэр биллэр олоҥхоһуттар А.Н. Кривошапкин-Нуора Өлөксөй 155, М.И. Белых-Мэхээчэ 145, Г.Г. Иустинов-Ньоҕойоон уола 125, ыһыах ыһааччы У. Е. Платонова=-Уус Ылдьаана 180 сылларыгар анаммыт “Хатылы нэһилиэгэ — олоҥхо киэҥ киэлитигэр” диэн тэрээһин буолан ааста. Быйыл улуустааҕы Олоҥхо ыһыаҕа Хатылы нэһилиэгэр ыытылларынан, үбүлүөйдээх олоҥхоһуттарбытын дьоҥҥо — сэргэҕэ, кэлэр үүнэр ыччакка билиһиннэрэн сырдатар соруктаах бу тэрээһини ыыттыбыт. Манна култуура управлениетын начаалынньыга Петр […]
Быйыл РСФСР уонна Саха АССР култууратын үтүөлээх үлэһитэ С.А. Зверев-Кыыл Уола төрөөбүтэ 125 сылын туолар. Итинэн сибээстээн, 2025 сыл Сунтаар улууһугар Кыыл Уолун сылынан биллэриллибитэ. Сыл устата элбэх тэрээһиннэр буолуохтаахтар. ХаартыскСунтаар улууһун киин бибилэтиэкэтэ «Айхал эйиэхэ, аар тайҕа» улуустааҕы уус-уран ааҕыы көрүү-күрэһин биллэрдэ. Манна дьиэ кэргэттэр олоҥхону уус-ураннык ааҕаллар уонна видеоҕа устан ыыталлар. Күрэскэ кыттыы […]
Кэбээйи улууһун Ньидьили нэһилиэгэр Арассыыйаҕа Аҕа дойдуну, Саха сиригэр Ийэ дойдуну көмүскээччи, Кэбээйи улууһугар Дойдуга бэриниилээх буолуу сылларын аһыыга нэһилиэк талааннаах дьоннорун уус-уран самодеятельноһын кэнсиэрэ, уус-уран оҥоһуктарын быыстапката туруорулунна. “Бу дьоро киэһэҕэ Дьокуускай куораттан Арктическай институт уһуйааччылара анаан кэлэн, олоҥхону туруорууга сүрүн оруолларга оонньуур дьону сүүмэрдээтилэр, сүбэ-ама биэрдилэр, маастар-кылаастары ыыттылар. Маны таһынан “Саха” НКИХ-тан кэлэннэр, […]
Уус Алдан улууһун «Олоҥхо дьиэтэ» этно-култуурунай киин уораҕайа күнтэн күн киэркэйэр, тупсар. Бу күннэргэ киин дьиэтин иһигэр киириигэ сахалыы толору симэхтээх ат оҥоһуллан турда. Ол курдук, Уус Алдан улууһун норуотун маастара, оһохчут Гаврил Черноградский – Төлөн саха маанылаах атын чопчу бэйэтин кээмэйинэн чочуйан таһаарда. Бу аты СӨ норуотун маастара Екатерина Бочкарева салайааччылаах «Мүрү оһуора» иистэҥньэҥнэр түмсүүлэрэ уонна СӨ норуотун маастара, көмүс […]
Валентина Гаврильева — бу Хара нэһилиэгин киһитэ. Олорбут дьиэлэрэ соторутааҥҥа диэри турбута. Улахан дьиэ этэ. Кини, дьиҥинэн, элбэх кинигэни суруйбута. Ол эрээри айымньытын ырытар киһи суоҕунан, биллибэттик уу чуумпутук олорон ааһан испитэ. Ону баара «Уот Дьулустаан» диэн кэпсээнигэр сэрийээл уһуллан, биирдэ биллэн таҕыста. Дьон бу сэрийээли, тоҕо эрэ, сөбүлээбит курдук. Кэмэнтээрий бөҕөтүн хас сиэрийэ ахсын суруйуу бөҕөлөр дииллэр. […]
5 февраля в Иенгре прошли первые мероприятия межрегиональной научно-методической конференции «Ысыах Олонхо в Нерюнгринском районе: от эпосов к диалогу культур». На базе школы-интерната работала детская научно-методическая конференция, в которой приняли более 70 детей из разных улусов республики, Амурской и Иркутской областей, Хабаровского и Красноярского края, в том числе в онлайн-формате. Также в этот день прошел круглый […]
«Соҕотох артыыс театра” диэн бырайыак чэрчитинэн аныгы драматург, Мээндиги нэһилиэгин баһылыга Илья Семенов-Ураанай Уола суруйбут олоҥхо-остуоруйатынан “Харама Боотур уонна Амма Куо” олоҥхо моно-испэктээкилэ буолла. Моно-испэктээги СӨ үтүөлээх артыыһа, Монголияҕа ыытыллыбыт “Кыайыылаахтар парааттара” диэн моно-испэктээк норуоттар икки ардылраныаҕы бэстибээлигэр “Бастыҥ артыыска” анал аатын ылбыт Софья Сергучева-Баранова толордо. Олоҥхо сюжетыгар олоҕурбут толоруу Сахабыт сирин саамай кэрэ көстүүлээх, дьэҥкир ыраас […]
Сииттэ нэһилиэгэр олохтоох дьаһалта баһылыга Семен Тимофеев, дьаһалта үлэһиттэрэ, ону кытта тэрилтэ, түөлбэ салайааччылара, олохтоох нэһилиэк депутаттара, түмсүү салайааччылара кыттыылаах кэлэр сылга Кэбээйибит улууһугар Олоҥхо ыһыаҕар уонна Кыайыы 80 сылыгар аналлаах сүбэ мунньаҕа буолан ааста. Олоҥхо ыһыаҕар хас биирдии нэһилиэктэргэ 300 олбоҕу, 100 чаппарааҕы тигэн бэлэмниирбитигэр, былырыын улуустан дьаһал ылан олоробут. Бу улахан үлэлэр, хамсааһыннар […]
Одним из ярких мероприятий в программе научно-методической конференции «Ысыах Олонхо в Нерюнгринском районе: от эпоса к диалогу культур», стал конкурс импровизаторов исполнителей эпоса под названием «Ночь Олонхо», который прошел в культурно-этнографическом центре, сообщает пресс-служба нерюнгринской районной администрации. Шестеро мастеров слова, представляющие разные улусы Якутии, собрались вместе для того, чтобы продемонстрировать свои навыки в искусстве импровизации. […]