События / Бэлиэ түгэннэр
Олоҥхо декадатын чэрчитинэн Саха музейын балаҕаныгар, көмүлүөк оһох тула оллоонноон олорон, өлбөт-сүппэт сырдык тыыннаах, үйэттэн үйэлэр тухары, көлүөнэттэн көлүөнэҕэ бэриллэн кэлбит сүдү айымньыбытыгар аналлаах “Олоҥхо алыптаах эйгэтэ” диэн тэрээһин буолан ааста. Олоҥхо – саха норуотун тылынан уус-уран айымньытын үрдүк чыпчаала, барҕа баайа. Бухатыырдар геройдуу охсуһууларын, сырдык-хараҥа күүстэр утары турууларын көрдөрөр, саха киһитин, айыы аймаҕын күүһүн-уоҕун, […]
Ньурбаттан төрүттээх Ийэ олоҥхоһут Спиридон Васильевич Петров-Чыычаах төрөөбүтэ 130, итиэннэ улуус 200 сылларын көрсө, Чыычаах “Оҕо Дьулаах бухатыыр” олоҥхотун сэтинньи 25 күнүгэр, Олоҥхо күнүгэр, Ньурба норуодунай тыйаатырын сыанатыгар көрдөрөөрү, бэлэмнэнии үгэнэ буола турар. Ол туһунан бу сигэнэн киирэн көрүҥ: Норуот күүһүнэн турар олоҥхо үрдүк таһымнаахтык ааһыа диэн эрэнэбит. Хайдах ааспытын сырдатыахпыт.
Саха Өрөспүүбүлүкэтигэр олоҥхо декадатын чэрчитинэн, ахсынньы 4 күнүгэр сарсыарда 10 чаастан Дьокуускайга «Арчы» дьиэтигэр дьиэ кэргэнинэн олоҥхону толоруу «ТӨРҮТ СИТИМ» диэн өрөспүүбүлүкэтээҕи күрэс үтүө-мааны түһүлгэтигэр ыҥырабыт.Тыл алыптаах эйгэтинэн тыыннаммыт, кылыһахтаах тойук дуорайар, олоҥхо дорҕооно тохтообокко кутуллар түһүлгэтин сэргэҕэлээҥ, «Ноо!» диэн сэргээҥ!
Олоҥхо күнүн көрсө, өрөспүүбүлүкэ үрдүнэн олоҥхо декадата ыытыллар буолбута уонтан тахса сыл буолла. Ол курдук, быйыл 2023 сылга СӨ Бырабыыталыстыбатын, СӨ култуураҕа министиэристибэтин, итиэннэ олоҥхону сайыннарыыга туһуламмыт тэрилтэлэр таһымнарыгар биир кэлим былааны оҥорон бигэргэппиттэрэ. Ону билиһиннэрэр уонна торумнуур пресс-кэмпириэнсийэҕэ СӨ Бырабыыталыстыбатын бэрэссэдээтэлин солбуйааччы Сергей Местников, СӨ култуураҕа миниистирэ Афанасий Ноев, Олоҥхо тыйаатырын дириэктэрэ Мария Турантаева, […]
Саха судаарыстыбаннаһын тэрийсибит, уһулуччулаах судаарыстыбаннай-уопсастыбаннай диэйэтэл, саха сэбиэскэй литэрэтиирэтин төрүттээччи, улуу бэйиэт Былатыан Ойуунускай төрөөбүтэ 130 сылыгар анаммыт тэрээһиннэр өрөспүүбүлүкэ үрдүнэн ыытылла тураллар. Былатыан Ойуунускай төрөөбүт Тааттатыгар нэһилиэк ыччата, тэрилтэ салайааччылара, олохтоохторо Былатыан Ойуунускай «Дьулуруйар Ньургун Боотур » олоҥхотун дорҕоонноохтук ааҕыы марафонугар кытталлар. Сэтинньи 23 күнүгэр Игидэй нэһилиэгэр олоҥхоһут, тойуксут, олоҥхону сурукка-бичиккэ киллэрбит Көстөкүүн Оруоһун […]
“Олоҥхо дэкээдэтигэр анаан Олоҥхо тыйаатырын биир эмэ испэктээгин иннинэ артыыстар туруктарын, кулиса кэннинээҕи олоҕу билис” диэн эрэдээксийэм сорудаҕын толорор соруктаах сэтинньи 17 күнүгэр тыйаатыр былааныгар турар испэктээккэ тиийдим. Мин табылынным. Бу күн тыйаатыр артыыстара таптаан “эһээ” диэн ааттыыр киһилэрэ Никандр Тимофеев айар дьоро киэһэтэ буолар эбит. “Дорҕоон дойду” айар түһүлгэҕэ Никандр Прокопьевич толоруутугар С.А. Зверев, Г.М. Васильев […]
22 ноября 2023 года исполнится 80 лет со дня рождения народного художника Якутии Тимофея Степанова. Его называют «олонхосутом в живописи» за то наследие, которое он оставил после себя. «Художником создано свыше 160 произведений, в которых нашли отражение образы, темы, сюжеты олонхо, представления и мироощущения, свойственные именно его народу (цикл «Якутский героический эпос олонхо» (1979-1986), триптих […]
25 ноября в Якутии отмечается День эпоса народа Саха — Олонхо. Именно в этот день в 2005 году ЮНЕСКО объявило якутский эпос шедевром устного и нематериального наследия человечества. Традиционно к этой дате в республике проводится декада эпоса. В центрах культуры, школах, детских садах, театрах и Домах олонхо проводятся различные мероприятия, посвященные шедевру. В этом году […]
Сэтинньи 16 күнүгэр Таатта улууһун Харбалааҕар үтүө үгэһи сөргүтэр, ыалга олоҥхо истэр дьоро киэһэ буолла. Олохтоох ускуустуба оскуолатын фольклорга учуутала Варвара Алексеевна Парфенова кулууптары кытта кыттыгас тэрээһинэ үрдүк таһымҥа ааста. Бастаан олоҥхоһуту истэ кэлбит ыалдьыттары сахалыы астаах баай-талым остуолга ыҥыран чэйдэттилэр, онтон ыал ийэтэ аал уотун аһатан, алгыһынан амалыйан арчылаата. Салгыы оҕо олоҥхоһуттар дьоро киэһэни […]
Дьокуускай Тулагытын уонна Горнай Маҕараһын 100-тэн тахса олохтооҕо «Экстра Синема» ситим киинэ саалаларыгар «Ньургун Боотур» олоҥхо-опера алтыс туруоруутун улахан эраҥҥа көрдүлэр. Сэтинньигэ испэктээги Хаҥалас Булгунньахтааҕар уонна Нам Аппаанытыгар, онтон салгыы тыа сирин бары саалаларыгар көрдөрүөхтэрэ. «Биһиги Мариинскай тыйаатырга турбут «Ньургун Боотур» операны хайдах баарынан көрдүбүт. Сөҕүмэр! Аны операны өрөспүүбүлүкэ киинэ саалалаах хайа баҕарар муннугар көрүөххэ сөп, оннооҕор – Уһук […]
Москуба куорат ВДНХ-тыгар аһыллыбыт «Арассыыйа» быыстапка-пуорум чэрчитинэн сэтинньи 12 күнүгэр Саха Сирин күннэрэ ыытыллаллар. Ол аһыаллыан иннинээҕи күн, сэтинньи 11 күнүгэр, киин тэлэбиидэнньэ бастакы ханаалын «Доброе утро» биэриитигэр Олоҥхо тыйаатырын артыыстара уонна «Кыл саха» бөлөх Олоҥхо сирин дьикти дьүрүскэннэрин доҕуһуоллаан, туойан иһитиннэрдилэр. Ол сюжеты бу сигэгэ киирэн көрүҥ: https://www.1tv.ru/shows/dobroe-utro/nashi-gosti/teatr-olonho-dobroe-utro-subbota-fragment-vypuska-ot-11-11-2023
Мэҥэ Хаҥалас Хаптаҕайыгар сүрдээх истиҥ-иһирэх сахалыы тыыннаах дьоро тэрээһин буолан ааста. Таатта улууһун Тыараһатыттан 12 киһилээх дэлэгээссийэтэ Турнин Прокопий баһылыктаах Хаптаҕай нэһилиэгэр кэскиллээх кэпсэтиилээх, дириҥ билиини биэрэр элбэх сонуннаах кэлэн ыалдьыттаатылар. Билсиһии сүрүн төрүөтүнэн Таатта Тыараһата уонна Мэҥэ Хаҥалас Хаптаҕайыгар баар Тыараһа түөлбэлэрэ биир Күн Күһэҥэнтэйтэн төрүттээхтэрин билинэн, ону сиһилии үөрэтэргэ, бэйэ-бэйэлэрэ тугу билбиттэрин үллэстэргэ […]
1 декабря 2023 года в Северо-Восточном федеральном университете имени М.К. Аммосова (г. Якутск) в рамках Республиканской декады Олонхо-2023 состоится Республиканский форум потомков олонхосутов и знатоков-краеведов, посвященный подготовке издания I тома «Энциклопедии Олонхо: Олонхосуты». Форум призван собрать на одной площадке потомков олонхосутов, знатоков-краеведов, научных сотрудников, общественников для консолидации усилий для качественной подготовки I тома «Энциклопедии Олонхо», во […]
Центр творческих и научных мероприятий «Три Звезды» приглашает принять участие в творческих конкурсах. «Участником может стать любой желающий, каждый может попробовать себя в этом направлении и проявить свои уникальные способности, и при этом ни один не останется без награды!», — подчеркивают организаторы. В данное время идет прием заявок на 4 конкурса: Республиканский конкурс «Олоҥхо-ART», Республиканский конкурс педагогического […]
Былатыан Ойуунускай төрөөбүтэ 130 сылын көрсө, Хотугулуу-Илиҥҥи федеральнай университет уонна Олоҥхо тыйаатыра «Ойуунускайы ааҕыы» өрөспүүбүлүкэтээҕи күрэҕи кыттыһан ыыттылар. Санатан эттэххэ, бу күрэх иккиһин ыытыллар, маннык хабааннаах тэрээһин уон сыл анараа өттүгэр ыытыллыбыта. Күрэх сүрүн ирдэбилэ — артыыс уонна устудьуон Ойуунускай айымньытын ааҕаллар. Кэрэхсэбиллээҕэ диэн, кыттааччылар Ойуунускай хоһооннорун үс тылынан аахтылар: сахалыы, нууччалыы уонна кытайдыы. Дьүүллүүр […]
Сэтинньи 3 күнүгэр Хотугулуу-Илиҥҥи федеральнай университет Олоҥхо научнай-чинчийэр үстүүтүн бастакы дириэктэрэ, уһулуччулаах учуонай, бэрэпиэссэр Василий Ивановка аналлаах мемориальнай дуоска аһылынна. Мемориальнай дуоска Дьокуускай куорат Ленин проспегын 22/1 аадырыһыгар учуонай олорбут дьиэтин эркинигэр ыйанна. Бэрэпиэссэр кэргэнэ, ХИФУ бэрэпиэссэрэ Людмила Иванова: «Василий Иванов – саха норуотун уонна норуот бэрэстэбиитэллэрин чиэһин уонна үчүгэй өрүттэрин, устуоруйа кырдьыгын, норуот өйдөбүлүттэн суох оҥоһуллубут өрөспүүбүлүкэ улууканнаах […]
В День народного единства, 4 ноября, в Москве открылась масштабная выставка-форум — «Россия». Все 89 регионов страны, а также 22 федеральных органа исполнительной власти, 20 компаний, корпораций и общественных организаций принимают участие в этом грандиозном проекте, инициированном президентом страны. Достижения страны за последние годы представлены в 131 экспозиции. Для проведения экскурсий по ним задействовано больше […]
«Олоҥхолоон оҕонньор,Эриэккэстик этэн-тыынанЭҕилдьитэн киирдэҕинэ —Урааҥхай саха барахсанНохтолоох тойон сүрэҕэ долгуйан:«Ноо!» диирэ эбитэ үһү… («Дьулуруйар Ньургун Боотур» олоҥхоттон) Сэтинньи 3 күнүгэр Таатта улууһун Ытык Күөл сэлиэнньэтигэр, сырдык эйгэлээх «Алгыс» балаҕаныгар,билиҥҥи кэм олоҥхону суруйааччыта, киэн туттар биир дойдулаахпыт, дьоһун Дьохсоҕоҥҥо Лөкүөрүйэ, Мэхээлэ Мочкиннар бастакы оҕолоро, күн сиригэр улуу олоҥхону аныгы кэмҥэ айар аналлаах төрөөбүт, Тыараһа нэһилиэгин олохтооҕо, […]
Бүгүн, сэтинньи 4 күнүгэр, Москубаҕа «Арассыыйа» норуоттар икки ардыларынааҕы быыстапка-пуорум саҕаланна. Быыстапка чэрчитинэн Арассыыйа куукуналарын дьиэтин үөрүүлээх аһыллыыта буолла. ВДНХ-ҕа Арассыыйа куукуналарын дьиэтэ эрэгийиэннэр аһы-үөлү оҥорууга, төрүт аһы тарҕатыыга ситиһиилэри түмэр сиринэн буолуоҕа. Онон манна энтузиаст-урбаанньыттары, норуоттар куукуналарын үгэстэрин салҕааччылары, ону өйүүр бэлиитиктэри, урбаанньыттары бэлиэтиэхтэрэ. Сэтинньи 12 күнүгэр Саха Өрөспүүбүлүкэтин күнэ ыытыллыаҕа. Бу күн сарсыардаттан […]
Саха Өрөспүүбүлүкэтигэр Педагог уонна уһуйааччы сылынан, П.А. Ойуунускай төрөөбүтэ 130 сылынан Ойуунускай айымньыларын уус-уран ааҕыы өрөспүүбүлүкэтээҕи күрэҕэ биллэриллэр БАЛАҺЫАННЬАТА Тэрийээччилэр: Өксөкүлээх Өлөксөй аатынан Норуоттар доҕордоһууларын дьиэтэ, Саха Сирин суруйааччыларын сойууһа, «Таатта» уопсастыбаннай түмсүү. Күрэс сыала-соруга: Былатыан Ойуунускай айар үлэтин үйэтитии, уус уран ааҕыыга угуйуу. Ыытыллар болдьоҕо: алтынньы 6 күнүттэн сэтинньи 5 күнүгэр диэри үлэлэри тутуу. […]