Үүнэр көлүөнэ тыйаатыра 31-с айар үлэтин дьылын «Мэндэ Бухатыыр” олоҥхо-испэктээгинэн түмүктээтэ. Бу испэктээкил Олоҥхо ыһыаҕар көрдөрүллүөҕэ. Айымньы ааптара — оҕо биллиилээх суруйааччыта Евдокия Иринцеева-Огдо, сыанаҕа туруорааччы режиссер – СӨ үтүөлээх артыыската Валентина Якимец, сыананы киэргэтээччи уонна көстүүмү таҥааччы – СӨ култууратын туйгуна Мария Иванова. «Мэндэ Бухатыыр» испэктээк саҕаланыан иннинэ, үгэс быһыытынан, Үүнэр көлүөнэ тыйаатырын уус-уран […]
СӨ Бырабыыталыстыбатын бэрэссэдээтэлин солбуйааччы Сергей Местников тэрийэр кэмитиэт уочараттаах мунньаҕын ыытта. Мунньахха «Саха» НКИХ Өймөкөөҥҥө ыытыллар Олоҥхо ыһыаҕын аһыллыытын уонна сабыллыытын сиэрин-туомун, ыытыллар өрөспүүбүлүкэтээҕи куонкурустары уонна күрэхтэһиилэри уһулан, быһа биэриигэ өрөспүүбүлүкэ олохтоохторугар көрдөрөрүгэр анаан сибээс уонна интэриниэт лиинньийэлэрэ холбонон, бэлэм буолбуттарын иһитиннэрдилэр. Уопсайа саха төрүт култууратыгар аналлаах 10 куонкурус 42 хайысханан ыытыллыаҕа. Онно 11 кыайыылаах […]
Үс Хатыҥ ыһыаҕын кэмигэр СӨ Национальнай художественнай түмэлэ «Олоҥхо дойдута» диэн быыстапканы Сайылык түһүлгэтигэр туруорда. Манна А.Н. Осипов, М.М. Лукина, М.Г. Старостин, А.В. Чикачев, А.П. Мунхалов, А.Е. Евстафьев, Т.Е. Шапошникова олоҥхону кытта ситимнээх хартыыналарын көрдөрдүлэр. Олоҥхоҕо саха норуота сир-дойду айыллыытын, омук кутун-сүрүн, киһи сирдээҕи аналын, кэм-кэрдии суолтатын, үс дойду туһунан, о.д.а. бөлүһүөктүү толкуйдарын, религиознай, мифологическай […]
Мин кинини бэйэтин, хайдах эрэ, олоҥхо персонаһын курдук ылынабын уонна оннук харахпар ойуулаан көрөбүн. Намыын саҥатын, уран тылын-өһүн, сэмэйдик туттан-хаптан сылдьарын, өйө-санаата дириҥин, билиитэ-көрүүтэ киэҥин, дьону кытта сэмэйдик, көрсүөтүк кэпсэтэр, алтыһар сахалыы майгытын иһин. Бэйэтигэр итинник диэбиппэр, күлэн кэбиһэн баран, олус судургутук: «Учуутал буоллаҕым дии!» — диэн хоруйдаабыта. Кырдьык, учуутал үөрэтэр биридимиэтин эрэ нөҥүө оҕоҕо […]
Бэс ыйын 17-18 күннэригэр Мэҥэ Хаҥалас улууһун ырыаҕа ылламмыт, хоһооҥҥо хоһуллубут Уол Табаҕа диэн биир үтүөкэн сиригэр нэһилиэк төрүттэммитэ 255 сылыгар уонна үс сүдү убайдарбыт: ССРС Суруйааччыларын сойууһун чилиэнэ, олоҥхоһут, сээркээн сэһэнньит Иннокентий Иванович Бурнашев-Тоҥ Суорун төрөөбүтэ 155, бэйиэт, тылбаасчыт Иван Егорович Слепцов-Арбита төрөөбүтэ 110, Саха АССР норуотун маастара, аатырбыт тимир ууһа Семен Иннокентьевич Гоголев-Амынньыкы […]
Бу күннэргэ Өймөкөөн улууһугар ыытыллар Олоҥхо ыһыаҕар барар улуустар дэлэгээссийэлэрэ, ыалдьыттар Тымныы полюһугар ыһыллар өрөспүүбүлүкэтээҕи 16-с ыһыахха айааннаары тэринэн эрэллэр. Үгүс дьон кэлэр нэдиэлэ саҥатыттан ыраах айаҥҥа туруналлар. Ыһыахха айанныыр дьон Өймөкөөн кэрэ айылҕатыгар хаартыскаҕа, видеоҕа түһэн, балаакканан хоно-хоно ыксаабакка айаннаары сөптөөхтүк тэриммиттэр. Аара баран иһэн киһи тохтоон хаартыскаҕа түһэригэр үгүс бириэмэ барар. Онон ыксаан, […]
Бэс ыйын 18 күнүгэр Мэҥэ Хаҥалас улууһугар улуу олоҥхоһут Тоҥ Суорун 155, суруйааччы Иван Арбита 110, Амынньыкы Уус 110, Табаҕа нэһилиэгэ тэриллибитэ 255 сылларыгар аналлаах 11-с Олоҥхо ыһыаҕа ыытылынна. Онно Таатта улууһун Алдан нэһилиэгиттэн «Түһүлгэ түһүмэхтэрэ» фольклорнай бөлөх (сал. А. Багардынов) кытынна уонна олоҥхону куолаан толорууга бастакы үрдэли ылары ситистэ. Биирдиилээн толорууга ситиһиилэрбит: Олоҥхону биирдиилээн […]
Таатта улууһун быйылгы оройуоннааҕы ыһыаҕа П.А. Ойуунускай төрөөбүтэ 130 сылыгар ананна. Онон “Үс саха олоҥхото-тойуга сайыннын!” диэн аһаҕас фольклорнай фестиваль-көрүү нэһилиэктэр икки ардыларыгар ыытылынна. Бөлөхтөр фольклор 5 көрүҥэр күрэхтэстилэр: түөлбэ олоҥхотун куолаан толоруу, норуот ырыата, чабырҕах, хомуска сыыйа тардыы, таатталардыы оһуохай.Тэрийээччилэр – “Таатта улууүа” МТ, улуустааҕы норуот айымньытын дьиэтэ – хас көрүҥ ахсын кыайбыкка 10.000 […]
Бэс ыйын 18 күнүгэр Тараҕай нэһилиэгэр ССРС суруйааччыларын сойууһун чилиэнэ, улуу олоҥхоһут Иннокентий Бурнашев-Тоҥ Суорун 155, Саха АССР норуотун маастара, тимир ууһа Семен Гоголев-Амынньыкы Уус 110, Иван Слепцов-Иван Арбита 110, Тараҕай нэһилиэгэ төрүттэммитэ 255 сылларыгар аналлаах «Ырыа куттаах Табаҕа олоҥхону уруйдуур!» диэн улууспутугар 11-с төгүлүн тэриллэр Олоҥхо ыһыаҕа икки күн өрө көтөҕүллүүлээхтик, үтүө түмүктээхтик ыытылынна. […]
Сурукка тиһиллибит бастакы олоҥхонон “Эрэйдээх-буруйдаах Эр соҕотох” айымньы буолар. Саха уус-уран литературатын бастакы хараҥаччыта Афанасий Уваровскай нуучча академига Отто Бетлингк көрдөһүүтүнэн кылгатан суруйбута. Бу аан маҥнайгы саха тылынан суруллубут сурук 1848 сыллаахха академик Александр Миддендорф «Сибиир хотугу уонна илиҥҥи өттүгэр айан» диэн кинигэтигэр сахалыы уонна ньиэмэстии тылларынан бэчээттэммитэ. Онтон ити матырыйааллар үс сыл буолан баран, 1851 […]
Тымныы оройунан биллибит Өймөкөөн улууһун Томторугар от ыйын 1-2 күннэригэр ыытыллар Олоҥхо ыһыаҕын ыҥырыытын көрүҥ. «Айыы санаанан айан» ыһыах бэлиэлэрэ — Лабыҥкыр күөлүн кыыла Лаби, луо куттаах Мэндэ бухатыыр уонна Хомпо хотой.
Анастасия Алексеева | Оҕо сааһа, бастакы олоҥхото, киинэ, музыка, тыйаатыр эйгэтигэр
Оҕо суруйааччыта, фольклорист, тылбаасчыт, Арассыыйа уонна Саха Сирин суруйааччыларын, итиэннэ Арассыыйа суруналыыстарын сойуустарын чилиэнэ, СӨ култууратын үтүөлээх үлэһитэ, Арассыыйа наукаларын академиятын Сибиирдээҕи салаатын үтүөлээх бэтэрээнэ, СӨ учууталларын учуутала, “Гражданскай килбиэн” бэлиэ хаһаайына Петр Никифорович Дмитриев-Туутук төрөөбүтэ 85 сылынан Ойуунускай аатынан Литература түмэлэ ахтыы киэһэтин тэрийэн ыытта. “Петр Никифорович Дмитриев 1938 с. бэс ыйын 4 күнүгэр Мэҥэ […]
С.А. Зверев-Кыыл Уола аатынан Үҥкүү национальнай тыйаатыра быйылгы сезонун аан дойдутааҕы премьеранан түмүктээтэ: “Ситим” диэн испэктээгинэн. “Биһиги тыйаатырбыт саҥалыы сайдар суоллары тобулар. Репертуарбыт хатыламмат туруорууларынан кэҥииригэр, кэнсиэртиир бырагыраамабыт сонун үҥкүүлэринэн хаҥыырыгар дьулуһабыт” диэн суруйар “Ситим” испэктээк буклетын аан тылыгар Үҥкүү национальнай тыйаатырын дириэктэрэ Александр Алексеев. “Ол туһуттан Арассыыйа аатырбыт театральнай диэйэтэллэрин кытта кыттыгас бырайыактары толкуйдуубут” […]
Глава республики Айсен Николаев в начале июня провёл выездное совещание по вопросам строительства Арктического центра эпоса и искусств и Государственной филармонии Якутии. По итогам осмотра строящегося здания руководитель региона поручил устранить отставание от графика работ, передает пресс-служба главы и кабмина региона. «Самый основной вопрос, который на сегодняшний существует, это быстрее войти в график и полностью выполнить […]
Былыр олоҥхо кээмэйин хас түүн толороллорунан көрөн быһаарар этилэр. Биир түүн толоруллары кыраларга киллэрэллэрэ. Икки түүн буоллаҕына – ортолорго. Оттон үстэн элбэх хонук олоҥхолонору — бөдөҥнөргө. Хараҥаҕа олоҥхолоноро ордук В.Л. Серошевскай “Сахалар” диэн кинигэтигэр И.А. Худяков информатора Манчаары: “Ый устата толоруллар олоҥхону билэбин”, — диэн этэрин ахтар. А.Е. Кулаковскай-Өксөкүлээх Өлөксөй суруйарынан, кыһын сарсыардааҥҥы ууга диэри […]
Якутское олонхо относится к архаическим героическим эпосам. О размере и разновидностях якутского олонхо рассказывает кандидат философских наук, доцент кафедры философии СВФУ Василий Винокуров.
От ыйын 1-2 күннэригэр ыытыллар Олоҥхо ыһыаҕын үгүс былааннара силигин ситэн бигэргэннилэр. Ол курдук, улуустааҕы култуура управлениетын салайааччыта Аксиния Сивцева бэлиэтээбитинэн, Өймөкөөн улууһун Томтор нэһилиэгэр «Көмүс күрүө» этнографическай комплекска ыытыллар Олоҥхо ыһыаҕын генеральнай былаана бигэргэннэ. Бу туһунан улуустааҕы «Северная заря» хаһыат бэйэтин телеграм-ханаалыгар иһитиннэрдэ. Бэс ыйын 20 күнүгэр Олоҥхо ыһыаҕын бары эбийиэктэрин бэдэрээччиттэрэ үлэлэрин кэмигэр түмүктээн, хамыыһыйаҕа […]
Сыл аайы улуустарынан ыытыллар Олоҥхо ыһыаҕын аайы дьон саамай кэрэхсиирэ – Аал Луук мас. Өймөкөөн улууһун Аал Луук маһа атыттартан олох ураты буолуоҕа. Бу туһунан “Уран” дизайн-устуудьуйа Олоҥхо ыһыаҕын сүрүн эбийиэгин – Аал Луук маһы — тута сылдьар биригээдэ салайааччыта Василий Яроев билиһиннэрдэ: — Син эмиэ атын улуустар курдук, Өймөкөөн маһа 17 м үрдүктээх буолуоҕа. Аал Луук мас […]
Биология билимин хандьыдаата, СӨ тыатын хаһаайыстыбатын туйгуна, СӨ агропромышленнай комплексын бочуоттаах үлэһитэ, Өймөкөөн улууһугар аҕыйах ахсааннаах норуоттар ассоциациятын, “Ай-Молкээн” НКО бэрэссэдээтэлэ Марианна Таркова уран тарбахтаах иистэнньэҥнэри түмэн, Олоҥхо ыһыаҕар көхтөөхтүк бэлэмнэнэллэр. Иистэнньэҥнэр Н.М. Заболоцкай-Чысхаан аатынан кыраайы үөрэтэр түмэл балаҕаныгар мустан, эбээн норуотун түһүлгэтигэр анаан ураһа тигэ сылдьаллар. — Биһиги ыһыахха эбээн норуотун түһүлгэтигэр туруохтаах сарыы ураһаны […]