События / Бэлиэ түгэннэр
«Олоҥхо ыһыаҕа – 2023” киэҥ хабааннаах национальнай бырааһынньыкка өрөспүүбүлүкэ оройуоннарыттан, Арассыыйа куораттарыттан уонна тас дойдулартан 5 тыһыынчаттан тахса киһи муһунна. Ил Дархан Айсен Николаев эрдэ бэлиэтээбитинэн, олоҥхо көмөтүнэн саха норуотун аата аан дойдуга билиннэ. Олоҥхо ыһыаҕар 80 тахса тэрээһин – “Дугуйа Бөҕө” олоҥхо-испэктээк премьерата, олоҥхо өрөспүүбүлүкэтээҕи марафона, уустар, оһуохайдьыттар, олоҥхоһуттар күрэстэрэ, ат симэҕин көрүүтэ, успуорт национальнай көрүҥнэригэр […]
Олоҥхо дьоруойдарын тэҥэ аныгы кэм Үрүҥ Уоланнара суолталаах тэрээһин ыытыллар сылыгар төрөөбүт Өймөкөөннөрүн аар-саарга дорҕоонноохтук сураҕырдан, уолаттар Олоҥхо ыһыаҕын сынаарыйыгар киирдилэр. Бу сонун көстүү туһунан сценарист Майя Власьева маннык быһаарда: — Олус сүгүрүйэ ааттыыр фольклориһым Сэһэн Боло сэрии аҕай иннинэ сурукка тиспит Өймөкөөн олоҥхоһуттара Максим Аммосов “Дугуйа Бөҕө”, Николай Атласов “Күн Эрили” олоҥхолоруттан сюжет ылан, эбэн-сабан суруйбутум. Түмүгэр […]
Өймөкөөн улууһугар Олоҥхо ХVI ыһыаҕар өрөспүүбүлүкэ араас улууһуттан ыалдьыттар ыраахтан-чугастан айаннаан кэлэн, ыһыах бары тэрээһиннэригэр көхтөөхтүк кыттан, Олоҥхо ыһыаҕын сиэрин-туомун ситэрэн-хоторон биэрдилэр. Норуот баай ускуустубата – оһуохай, тойук, олоҥхо, хомуска оонньооһун, маастартар, уустар күрэстэригэр бэйэлэрин да көрдөрдүлэр, уопут да ыллылар. Чурапчы улууһуттан кэлбит дэлэгээссийэ Олоҥхо ыһыаҕар сырыытын уонна ситиһиилэрин туһунан Чурапчытааҕы Олоҥхо киинин исписэлииһэ Оксана […]
Кыһыннары тоҥмот өйүмүлээх, сайыннары ууллубат тарыҥнаах, халлааҥҥа харбаспыт хаардаах хайалардаах, күүгэннэрэ күрүлүүр күрүлгэннээх Өймөкөөн сиригэр от ыйын 1-2 күннэригэр ыһыллыбыт ыһыах түмүктэннэ. Тэрийэн ыыппыт Томтор бөһүөлэгин, чопчу эттэххэ, II Бороҕон нэһилиэгин баһылыга Алексей Винокуров санаатын үллэстэр: -Былырыын 2022 с. Үөһээ Бүлүүгэ Өймөкөөн дэлэгээссийэтэ баран, Олоҥхо ыһыаҕын хайдах тэрийэллэрин анаан көрбүппүт. Туох кистэлэ кэлиэй, үрдүк таһымыттан […]
Олоҥхо ыһыахтара төһө да биирдиҥи халыыптаахтарын иннигэр, ханна ыытыллалларынан көрөн, уратылаах буолаллар. Түөрт сүдү сис хайаларынан тулхадыйбат тулааһыннаах, өйүмүлээх Өймөкөөн сиригэр, Томторго, «Көмүс күрүө» этнокомплекска от ыйын 1-2 күннэригэр ыһыллыбыт ХVI Олоҥхо ыһыаҕа ол үгэстэн туораабата – ыһыаҕы арыйыы сиэригэр-туомугар Өймөкөөн улууһун уратыта да арылынна, күрэхтэһиилэргэ саҥа көрүҥнэр да баар буоллулар. Өксөкүлээх ыһыаҕыттан саҕыллан Өймөкөөн […]
“Олоҥхо ыһыахтарын кэнниттэн дьон-сэргэ тутан хаалара – ландшафтнай-этнографическай комплекстар уонна кинигэлэр”, — диэн бэлиэтээн эттэ Олоҥхо үнүстүүтүн дириэктэрэ Руслан Анисимов Олоҥхо XVI ыһыаҕын көрсө тахсыбыт кинигэлэри сүрэхтиир, дьоҥҥо билиһиннэрэр дьоро киэһэҕэ. -Олоҥхо үнүстүүтэ аан бастаан 2012 сыллаахха Ньурбаҕа ыытыллыбыт Олоҥхо ыһыаҕар кыттыһан, үс кинигэни бэлэмнээн таһаарбыппыт. Дьэ, ол кэнниттэн сыл аайы күүскэ үлэлээн, билиҥҥитэ олоҥхоҕо […]
Былырыын Үөһээ Бүлүүгэ ыытыллыбыт Олоҥхо үбүлүөйдээх XV ыһыаҕар улуус кииннэммит библиотечнай ситимэ сонун сүүрээни киллэрбитэ – олоҥхону ааҕыы марафонун. Ол курдук, оруобуна 100 киһи икки күн устата Былатыан Ойуунускай “Дьулуруйар Ньургун Боотур” олоҥхотун куолаан аахпыттара. Олор ортолоругар саха тылын дьаныһан үөрэтэр турок Умит эмиэ баара. Нэһилиэнньэни олоҥхону ааҕыыга көҕүлүүр бу бэртээхэй бырайыагы сэҥэрээннэр, эстафета паалкатын […]
От ыйын өҥүрүк куйааһа сатыылаан турар кэрэ кэмигэр бурҕаат буордаах бороҕоттор Томтордорун туоната ырыанан-тойугунан туолла. Бу сүҥкэн тэрээһини сүрүннэспит култуура миниистирин бастакы солбуйааччыта Афанасий Ноев санаатын үллэһиннэ: -Өймөкөөн сиригэр-уотугар, II Бороҕон нэһилиэгэр, Томтор бөһүөлэгэр хаһан да кэлбэтэх элбэх киһи мустан, икки күн устата кэлин кэпсээн буолан кэрэхсэнэр ытык ыһыаҕы ыстылар. Олоҥхо XVI ыһыаҕар Сахабыт […]
Национальная библиотека РС(Я) и Арктический государственный институт культуры и искусств выиграли грант Президентского фонда культурных инициатив с проектом «Десант исполнителей эпоса Олонхо в Таттинский улус «Олонхолоох айан»». Проект представляет собой выезд творческой группы в 4 села Таттинского улуса: Харбала, Чычымах, Жохсогон, Кыйы для видеосъемок исполнителей улуса, а также проведения вечеров слушания олонхо для местного населения. […]
Олоҥхо ыһыаҕын биир үтүө үгэһэ – бастыҥ олоҥхоһуттары маанылаах сандалыга ыҥыран, үрдүкү салалта бэрэстэбиитэллэрин кытта атах тэпсэн олорон сэһэргэһии буолар. Өймөкөөҥҥө буола турар бу Олоҥхо ыһыаҕар СӨ Бырабыыталыстыбатын бэрэссэдээтэлин солбуйааччы, Олоҥхо XVI ыһыаҕын тэрийэр хамыыһыйатын бэрэссэдээтэлэ Сергей Местников ытык ыалдьыттары көрүстэ, күндүлээтэ. -Кэрэ айылҕалаах Өймөкөөн сиригэр Олоҥхобут ыһыаҕа ыһыллар түгэнэ тосхойдо. Маныаха балачча үлэ ыытылынна. […]
Олоҥхоһуттар түһүлгэлэрин аһыллыыта бэс ыйын 30 күнүн киэһэ буолла. Таатталар бэркэ тэрийэн ыыттылар. Ол курдук, Таатта улууһун Бочуоттаах гражданина, былырыын Үөһээ Бүлүүгэ буолбут Олоҥхо ыһыаҕын «Кылаан чыпчаал» аатын ылбыт муҥутуур кыайыылааҕа, култуура үтүөлээх үлэһитэ, Саха Сирин оһуохайын үтүөлээх этээччитэ, өрөспүүбүлүкэ бастыҥ дьиэ кэргэнин ытык аҕата, “Төрөппүт Албан аата” уордьан кавалера Афанасий Николаевич Попов аман тылынан […]
Өймөкөөҥҥө ыытыллар «Айыы санаа айана» диэн Олоҥхо ыһыаҕын тэрээһиннэрэ бэс ыйын 29 күнүттэн саҕаланнылар. Бу ыһыах кэмигэр 80-тан тахса култуурунай тэрээһин, 15 спортивнай күрэхтэһии, 20 араас хайысхалаах куонкурус ыытыллара былааннанар.«Көмүс күрүө» этнографическай комплекска от ыйын 1 күнүгэр буолар үөрүүлээх аһыллыы театрализованнай дьүһүйүүтүн туһунан Олоҥхо тыйаатырын дириэктэрэ, бу туруорууга сүрүн эппиэтинэстээх Мария Турантаева кэпсиир: -Олоҥхо ыһыаҕа […]
Олоҥхо ыһыаҕар 80-тан тахса култуурунай тэрээһин, 15 спортивнай күрэхтэһии, 20 куонкурус ыытыллара былааннанар. Тэрээһиннэр бүгүҥҥүттэн, бэс ыйын 29 күнүттэн, саҕаланан бараллар. Бастакы күннэргэ кинигэлэри сүрэхтээһин уонна сэминээрдэр. Оттон ыһыах үөрүүлээх аһыллыыта от ыйын 1 күнүгэр сарсыарда 11.00 чаастан “Көмүс күрүө” комплекска буолар. Өймөкөөн фольклорун Дугуйа Бөҕөтө — театрализованнай дьүһүйүү сүрүн дьоруойа. Ыһыах аһыллыан иннинээҕи күн, […]
В село Томтор начали прибывать участники и гости республиканского Ысыаха Олонхо-2023. Руководитель отдела по реализации приоритетных проектов Института геокультурного развития Министерства культуры и духовного развития РС (Я), член рабочей комиссии по организации и проведению Ысыаха Олонхо Сардана Брызгалова рассказала о деталях предстоящего события. В Оймяконском улусе создан и действует Оперативный штаб по всем направлениям деятельности […]
Служба спасения Республики Саха (Якутия) информирует о том, что в период проведения «Ысыаха Олонхо – 2023» в целях обеспечения безопасности на наиболее аварийных участках ФАД «Колыма» будут выставлены посты спасателей с необходимым оборудованием: -ФАД «Колыма» от п. Нижний Бестях – до переправы через р. Алдан (протяженность по ФАД — 390 км) обеспечивает безопасность филиал Таттинского […]
Үүнэр көлүөнэ тыйаатыра 31-с айар үлэтин дьылын «Мэндэ Бухатыыр” олоҥхо-испэктээгинэн түмүктээтэ. Бу испэктээкил Олоҥхо ыһыаҕар көрдөрүллүөҕэ. Айымньы ааптара — оҕо биллиилээх суруйааччыта Евдокия Иринцеева-Огдо, сыанаҕа туруорааччы режиссер – СӨ үтүөлээх артыыската Валентина Якимец, сыананы киэргэтээччи уонна көстүүмү таҥааччы – СӨ култууратын туйгуна Мария Иванова. «Мэндэ Бухатыыр» испэктээк саҕаланыан иннинэ, үгэс быһыытынан, Үүнэр көлүөнэ тыйаатырын уус-уран […]
СӨ Бырабыыталыстыбатын бэрэссэдээтэлин солбуйааччы Сергей Местников тэрийэр кэмитиэт уочараттаах мунньаҕын ыытта. Мунньахха «Саха» НКИХ Өймөкөөҥҥө ыытыллар Олоҥхо ыһыаҕын аһыллыытын уонна сабыллыытын сиэрин-туомун, ыытыллар өрөспүүбүлүкэтээҕи куонкурустары уонна күрэхтэһиилэри уһулан, быһа биэриигэ өрөспүүбүлүкэ олохтоохторугар көрдөрөрүгэр анаан сибээс уонна интэриниэт лиинньийэлэрэ холбонон, бэлэм буолбуттарын иһитиннэрдилэр. Уопсайа саха төрүт култууратыгар аналлаах 10 куонкурус 42 хайысханан ыытыллыаҕа. Онно 11 кыайыылаах […]
Үс Хатыҥ ыһыаҕын кэмигэр СӨ Национальнай художественнай түмэлэ «Олоҥхо дойдута» диэн быыстапканы Сайылык түһүлгэтигэр туруорда. Манна А.Н. Осипов, М.М. Лукина, М.Г. Старостин, А.В. Чикачев, А.П. Мунхалов, А.Е. Евстафьев, Т.Е. Шапошникова олоҥхону кытта ситимнээх хартыыналарын көрдөрдүлэр. Олоҥхоҕо саха норуота сир-дойду айыллыытын, омук кутун-сүрүн, киһи сирдээҕи аналын, кэм-кэрдии суолтатын, үс дойду туһунан, о.д.а. бөлүһүөктүү толкуйдарын, религиознай, мифологическай […]
Бэс ыйын 17-18 күннэригэр Мэҥэ Хаҥалас улууһун ырыаҕа ылламмыт, хоһооҥҥо хоһуллубут Уол Табаҕа диэн биир үтүөкэн сиригэр нэһилиэк төрүттэммитэ 255 сылыгар уонна үс сүдү убайдарбыт: ССРС Суруйааччыларын сойууһун чилиэнэ, олоҥхоһут, сээркээн сэһэнньит Иннокентий Иванович Бурнашев-Тоҥ Суорун төрөөбүтэ 155, бэйиэт, тылбаасчыт Иван Егорович Слепцов-Арбита төрөөбүтэ 110, Саха АССР норуотун маастара, аатырбыт тимир ууһа Семен Иннокентьевич Гоголев-Амынньыкы […]
Бу күннэргэ Өймөкөөн улууһугар ыытыллар Олоҥхо ыһыаҕар барар улуустар дэлэгээссийэлэрэ, ыалдьыттар Тымныы полюһугар ыһыллар өрөспүүбүлүкэтээҕи 16-с ыһыахха айааннаары тэринэн эрэллэр. Үгүс дьон кэлэр нэдиэлэ саҥатыттан ыраах айаҥҥа туруналлар. Ыһыахха айанныыр дьон Өймөкөөн кэрэ айылҕатыгар хаартыскаҕа, видеоҕа түһэн, балаакканан хоно-хоно ыксаабакка айаннаары сөптөөхтүк тэриммиттэр. Аара баран иһэн киһи тохтоон хаартыскаҕа түһэригэр үгүс бириэмэ барар. Онон ыксаан, […]