События / Бэлиэ түгэннэр
Ведущий библиограф Центра цифровизации Национальной библиотеки РС(Я), главный редактор сайта эпоса олонхо Анисия Иевлева стала лауреатом ежегодной премии Союза журналистов РС(Я), победив в главной номинации премии – «Золотое перо». По словам председателя Союза журналистов РС(Я) Олега Маркова, на эту номинацию претендовало 9 профессиональных журналистов со всей республики. Лауреаты традиционно определяются в канун Дня российской печати. […]
Сунтаар улууһугар Кыыл Уолун аатынан Норуот айымньытын дьиэтэ оҕолорго олоҥхонон квиз тэрийэн ыыппыт. Күрэхтэһиини көрүҥ, тэҥҥэ оонньооҥ, билиигитин хаҥатыҥ.
РФ култуурунай көҕүлээһинин пуондатын куонкуруһугар култуура салалтатын «Интерактивное творческое пространство «Кэскил биһигэ – колыбель будущего» бырайыага кыайан, бүгүн Олоҥхо дьиэтэ этно-култуурунай кииҥҥэ оҕолорго аналлаах “Кэскил биһигэ – олохпут түсчүтэ” аныгылыы интерактивнай хос үөрүүлээх аһыллыыта буолла. Пуонда күрэҕэр Саха сириттэн 180 сайаапка кыттыбытыттан, бу бырайыак 15 бастыҥнарга киирсэн, күн бүгүн үлэлээн саҕалаата. Бырайыак сүрүн […]
Ахсынньы ый 19 күнүгэр С.А.Зверев – Кыыл Уолун аатынан улуустааҕы норуот айымньытын киинигэр “Олоҥхо дойдутун оһуордаах оонньуута” улуустааҕы бэстибээл-күрэс түмүгүнэн нэһилиэк талааннаах дьонун “Уол Дуолан бухатыыр” олоҥхо-испэктээк оруолларыгар сүүмэрдиир төгүрүк остуол буолла. Киин дириэктэрэ А.Д. Седалищев Абырайыак олоххо киирэригэр элбэх үлэ бара турарын эттэ. Кэлэр сылга өссө элбэх хамсааһын үлэ күүтэрин сырдатта. Норуодунай тыйаатыр салайааччыта Е.А. Григорьева олоҥхо […]
Ахсынньы 19 күнүгэр күүтүүлээх күндү күммүт, кэтэһиилээх кэрэ кэммит тосхойон, Хорулабыт нэһилиэгэр Олоӊхо балаҕана үөрүүлээх аһыллыыта буолла. Ыраахтан-чугастан ыҥырыылаах ыалдьыттар, биир дойдулаахтарбыт үөрүүбүтүн үллэстэ муһуннулар. Балаҕан – саха норуотун уйалаатар уйата, биһиктээх биһигэ. Саха киһитэ балаҕан туттан, олохсуйан, түптэ уматан, ыһыах ыһан, хороҕор муостааҕы, сыспай сиэллээҕи сириэдитэн, оҕо-уруу төрөтөн, олоҕу уруйдаан, киһи сиэринэн сайдан, олорон […]
Быйыл биллиилээх олоҥхоһут Дмитрий Михайлович Говоров-Олоҥхоһут Миитэрэй төрөөбүтэ 175 сыла. Онон Уус Алданнааҕы «Олоҥхо дьиэтэ» этнокультурнай киин көҕүлээһининэн «Мүлдьү Бөҕө» олоҥхо дьүһүйүүтэ сыанаҕа турда. Манна кыттыыны ыллылар Тумуллааҕы «Айыллан» народнай театр артыыстара, Олоҥхо дьиэтин, «Тойон Мүрү» култуура дыбарыаһын үлэһиттэрэ, уус-уран самодеятельность кыттыылаахтара. Дьүһүйүүнү Тумул, Бэйдиҥэ, Бороҕон көрөөччүлэрэ биһирии, астына көрдүлэр. “Мүлдьү Бөҕө” олонхо сүрүн идиэйэтэ […]
СӨ Национальнай бибилэтиэкэтэ, Култуура уонна ускуустуба Аартыкатааҕы үнүстүүтэ, Олоҥхо ассоциацията «Ыччат олоҥхолоох айана: ноо!» диэн кыттыгас бырайыактарын туһунан «Саҥа күн» биэриигэ. Бырайыак Бэрэсидьиэн култуураны өйүүр пуондатын граныгар тэрилиннэ.
Ньурба улууһун Хорула түөлбэтигэр улууска аан бастыкынан Олоҥхо балаҕана тутуллан, аһыллыы үөрүүлээх түһүлгэтигэр Таатта улууһуттан ыҥырыылаах ыалдьыттар: олоҥхону толорооччу Алексей Николаев, Раиса Маркова уонна олоҥхону суруйааччы Акулина Егасова мааныланан, ыллаан-туойан, дойдубутугар, улууспут төрөөбүт үөрүүлээх күнүгэр тиийэн кэллибит. Олоҥхо балаҕаныгар Ийэ олоҥхоһут Иванов Василий Иванович-Чиллэ Баһылай аатын иҥэрдилэр. Ытык киһи Чиллэ Баһылай 73 хаарын санныгар түһэрбит, уопсайа бэйэтэ суруйбут 9 олоҥхолоох эбит. Сылаас эркиннээх […]
Олус бэрт. Үс улуус — Горнай, Чурапчы, Хаҥалас — олоҥхолорун үйэтиппит биир дойдулаахпыт Егор Лукин-Түммүт Дьөгүөр айымньыта Саха Өрөспүүбүлүкэтин норуодунай суруйааччыта Павел Харитонов-Ойуку либреттотынан биэс көстүүлээх турда. Самодеятельнай артыыстар Улахан Аантан, Ойтон, Өктөмтөн, Покровскайтан олоҥхо курдук уустук жанры баһылаабыттара көһүннэ. Элбэх тэтимнээх үҥкүүлэрдээх, уотунан-күөһүнэн толорон биэриилээх, сахалыы ырыалаах-тойуктаах олоҥхобут көрөөччү биһирэбилин ылла. Бырайыак ааптара, СӨ […]
“Олоҥхолоох айан” суола Тааттаттан Аммаҕа тыргыллан, ахсынньы 14 күнүгэр Амма сэлиэнньэтин Айыы балаҕаныгар тиэртэ. Онно дэлэгээссийэни улуус баһылыгын социальнай боппуруостарга солбуйааччы, Олоҥхо ассоциациятын Амматааҕы филиалын бэрэссэдээтэлэ Ньургуйаана Ивановна Илларионованы кытта култуура салалтата көрүстэ. Үйэлээҕи үксэтэ, үтүөнү үөдүтэ сылдьар ырыаһыт ыллам ыччаты Айыы балаҕанын дириэктэрэ Василий Васильевич Кочаткин арчылаата, сырыылара сатанарыгар аман тылынан алҕаата. Ньургуйаана Ивановна 2024 сыл бэс […]
Сунтаарга Олоҥхо ыйын түмүктүүр, Хомус ыйын арыйар “Олоҥхо-барҕа баайбыт” тэрээһиҥҥэ Сунтаар үгүс нэһилиэктэрэ киирэн кыттыыны ыллылар. “Олоҥхо дойдутун оһуордаах оонньуута” бэстибээл чэрчитинэн, саха эр киһитин кыһыҥҥы таҥаһын көрүү күрэһэ, “Олоҥхо-баттл” олоҥхонон киирсии уонна олоҥхону тарҕатыыга, үйэтитиигэ үлэлиир дьону бэлиэтээтилэр. Олоҥхонон киирсиигэ 18 нэһилиэк икки сиринэн Сибиэрэп киинигэр уонна “Партизан” НАТК мустан, олоҥхону оройуттан туттулар. Улахан, […]
Олоҥхо диэн саха норуотун уус-уран тылынан биир саамай үрдүк чыпчаала. Олоҥхолоох буоламмыт, баччаҥҥа диэри баай тыллаах Урааҥхай Саха дэтэн олордохпут эбээт. Сунтаар улууһугар Олоҥхо ыйа сэтинньи ый 9 күнүттэн 28 күнүгэр диэри бары нэһилиэктэри хабан, тэрээһиннээх үлэ ыытылынна. “Олоҥхонон сирдэтэн, олоҥхолоох айан” диэн бырайыак сылын аайы тиһигин быспакка утумнаахтык ыытыллар. Ол курдук, быйылгы сылга “Утум” […]
Бу кэлэр сыл бэс ыйын 19-21 күннэригэр Аммаҕа Олоҥхо ыһыаҕа ыһыллар. Онно 21 эбийиэк тутуллуохтаах. В.Яроев «Уран» дизайн-устуудьуйата Аал Луук маһы тутан саҕалаабыт. Моҕол ураһа, олоҥхоһут оҕолорго аналлаах балаҕан, көрөөччү тырыбыната, күнү көрсөр, уустар, күрэхтэри ыытар түһүлгэлэр, кымыс иһиитин сиэрин-туомун ытык сэргэтэ, ытык дуоҕа анньыллар олоҕо, кутаа оттор холумтан, о.д.а. оҥоһуллуохтаах. Нэһилиэктэр бары олоҥхонон испэктээк […]
Бу “Олоҥхолоох айан: ноо!” бырайыак идиэйэтин Култуура уонна ускуустуба Аартыкатааҕы үнүстүүтэ көҕүлээбитэ, ону СӨ Национальнай бибилэтиэкэтэ уонна Олоҥхо ассоциацията өйөөн, былырыын 2022 сыллаахха Бүлүү бөлөх түөрт улууһунан сылдьан, олоҥхону толорооччуларын киинэҕэ устубуттара, өрөспүүбүлүкэҕэ биллэр эдэр олоҥхоһуттарын ырыаларын-тойуктарын иһитиннэрбиттэрэ. Быйыл бу бырайыак Бэрэсидьиэн култуураны өйүүр пуондатын граныгар кыайан, аны Таатта уонна Амма улуустарынан сылдьар кыах тосхойдо. […]
Улуу олоҥхоһуттар уутуйан үөскээбит, “Дьулуруйар Ньургун Боотур” айыллыбыт, уран тыл маастардара тахсыбыт ытык Таатта сиригэр “Олоҥхолоох айан: ноо!” ыччат десана Тааттаҕа сырыытын Ытык Күөлүнэн түмүктээтэ. Оҕону олоҥхо педагогикатынан иитэр “Арылы Кустук” үөрэхтээһин уопсастыбаннай түмсүүтүн көрдөһүүтүнэн, «Олоҥхолоох айан: ноо!» десант кыттыылаахтара Ытык Күөлгэ “Сулусчаан” уонна “Чуораанчык” дьыссааттарга сырыттылар. -Ыалдьыттарбыт иитиллээччилэрбит олоҥхону толорууга холонууларын сэргээн иһиттилэр уонна […]
“Дьулуруйар Ньургун Боотур” олоҥхону отут суол араас олоҥхоттон таҥан суруйан, олоҥхо канонун оҥорбут улуу убайбыт Ойуунускай, Ийэ олоҥхоһут аатын ылбыт Петр Решетников-Көһөҥө Бүөтүр, саха олоҥхотун оччугуй сылдьан Парижка толорбут, ЮНЕСКО салалтатыгар иһитиннэрбит Мира Самырова төрөөбүт дойдуларыгар Чөркөөххө “Олоҥхолоох айан: ноо!” ыччат десана ахсынньы 12 күнүгэр сырытта. Манна ырыа ындыылаах ыалдьыттары Н.Н. Туласынов аатынан норуот айымньытын […]
СӨ Национальнай бибилэтиэкэтэ, Култуура уонна ускуустуба Аартыкатааҕы үнүстүүтэ, Олоҥхо ассоциацията «Ыччат олоҥхолоох айана: ноо!» диэн кыттыгас бырайыактарын чэрчитинэн Таатта, Амма улуустарын айаҥҥа турунар. Олоҥхо дьоро киэһэлэрэ буолуохтара: Ахсынньы 11 күнүгэр Тыараһа нэһилиэгин Л.Н. Турнин аатынан «Алгыс» норуот айымньытын дьиэтигэр 15.00 чаастан. Ахсынньы 12 күнүгэр Чөркөөххө Судаарыстыбаннас түмэлин балаҕаныгар 15.30 чаастан. Ахсынньы 13 күнүгэр Ытык Күөл […]
Олоҥхо декадатын чэрчитинэн, П.А. Ойуунускай төрөөбүтэ 130 сылыгар анаан Мэҥэ Алдаҥҥа олоҥхо дьоро киэһэтэ буолла. Фойеҕа урукку туруорбут олоҥхолорун хаартыскалара, көстүүмнэрэ быыстапкаҕа туруоруллубуттар. Онон көрөөччү кулуупка киирээт, олоҥхо алыптаах эйгэтигэр куустарар. Егор Неймохов аатынан литэрэтиирэни уонна кыраайы үөрэтэр түмэл үлэһитэ А.П. Ефремова быыстапка экспонаттарын кэпсиирин иһиттилэр. Өссө түмэл үлэһиттэрэ М.Г. Комиссарова, А.П. Ефремова, Д.Н. Кривошапкина […]
“Олоҥхолоох айан: ноо!” бастакы тохтобула олоҥхоһуттар уутуйан үөскээбит сирдэригэр Кыйыга буолла. -Тыараһаҕа 26 олоҥхоһут баар буола сылдьыбытын быһаарбыттара. Олоҥхо педагогикатын үөрэтэр Екатерина Петровна Чехордуна бу маннааҕы. Кини 90-c сылларга улууска бастакынан биһиги оскуолабытын олоҥхоҕо туһаайбыта, олоҥхо оҥкулунан үлэни сүрүннээбитэ. Оччолорго биһиги үөрэнээччилэр буоллахпыт дии. Улаханнык өйдөөбөтөрбүт даҕаны, олоҥхону толорор этибит. Ол дьарыкпыт киһи быһыытынан сайдыыбытыгар […]
Учуутал уонна уһуйааччы сылын чэрчитинэн, ахсынньы аам-даам тымныытын аахсыбакка, Сунтаар алын сүһүөх оскуолатыгар улуус биир бастыҥ учуутала Гавлина Васильевна Новикова оҕону олоҥхоҕо кыра сааһыттан үөрэтиэххэ, сахалыы саҥардыахха сөбүн туһунан сэминээри ыытта. Сэминээргэ уопуттаах учуутал иитэр-үөрэтэр үлэҕэ бэйэтэ туһана сылдьар ньымаларын, үөрүйэхтэрин туһунан суруйан, эдэр учууталларга тарҕатта. Ол кинилэргэ олус туһалаах буолуохтааҕын оннооҕор мин өйдөөтүм уонна […]